5510 sayılı Kanun‘un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran özel sektör işyeri işverenlerine; kayıtlı istihdamın artırılması, kadınlar, gençler ve engelliler gibi dezavantajlı grupların istihdamının artırılması, bölgesel, büyük ölçekli yatırımlar ile stratejik yatırımların özendirilmesi amaçlarıyla çeşitli Kanunlarda yer alan sigorta prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanabilme imkânı sağlanmıştır.
Bunun yanında primlerin düzenli ödenmesinin özendirilmesi amacıyla 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılara yönelik de prim indirimi uygulanmaktadır.
Hâlihazırda uygulaması devam eden 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda beş, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nda dört, 4857 sayılı İş Kanunu’nda bir, 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkındaki Kanun’da bir, 5225 sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanunu’nda bir, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nda bir, 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu’nda bir ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda bir olmak üzere toplamda on beş farklı sigorta prim teşviki, destek ve indirimine ilişkin iş ve işlemler Kurumumuzca yürütülmektedir.
Bu teşvik uygulamaları şunlardır:
- 5510 sayılı Kanun’un 81’inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası işveren hissesi iki puanlık indirim,
- 5510 sayılı Kanun’un 81’inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde yer alan yurtdışına götürülen/gönderilen sigortalıların genel sağlık sigortası işveren hissesi beş puanlık indirim,
- 5510 sayılı Kanun’un 81’inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde yer alan 4/1-b sigortalılarına yönelik beş puanlık indirim,
- 5510 sayılı Kanun’un ek 2’nci maddesi uyarınca Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararlara istinaden sigorta primi işveren hissesi/sigortalı hissesi teşviki,
- 5510 sayılı Kanun’un geçici 112’nci maddesi uyarınca 2026 yılı asgari ücret desteği,
- 4447 sayılı Kanun’un 50’nci maddesi uyarınca işsizlik ödeneği alanların istihdamı halinde sigorta primi sigortalı ve işveren hissesi teşviki,
- 4447 sayılı Kanun’un ek 4’üncü maddesi uyarınca çok tehlikeli sınıfta yer alıp iş kazası meydana gelmeyen işyerlerine işsizlik sigortası primi işveren hissesi teşviki,
- 4447 sayılı Kanun’un geçici 10’uncu maddesi uyarınca gençlerin, kadınların ve mesleki belge sahibi olanların istihdamı halinde sigorta primi işveren hissesi teşviki,
- 4857 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesi uyarınca engelli sigortalı istihdamı halinde sigorta primi işveren hissesi teşviki,
- 5746 sayılı Kanun uyarınca araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesine yönelik sigorta primi teşviki,
- 5225 sayılı Kanun uyarınca kültür yatırımları ve girişimlerinin desteklenmesine yönelik sigorta primi teşviki,
- 3294 sayılı Kanun’un ek 5’inci maddesinde yer alan sosyal yardım alanların istihdamına yönelik sigorta primi desteği,
- 2828 sayılı Kanun’un ek 1’inci maddesinde yer alan sosyal hizmet modellerinden yararlananların istihdamına yönelik prim teşviki,
- 6331 sayılı Kanun’un 7’nci maddesi uyarınca iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin desteklenmesi,
- 4447 sayılı Kanun’un geçici 36’ncı maddesi uyarınca turizm ücret desteği.
Teşviklerden Yasaklama Uygulaması
Yasal Dayanak: 5510 sayılı Kanun’un ek 14’üncü maddesi.
Mahkeme kararıyla veya yapılan kontrol ve denetimlerde çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirilen sigortalıyı fiilen çalıştırmadığı tespit edilen işyerleri; ilk tespitte bir ay süreyle, ilk tespit tarihinden itibaren 3 yıl içinde tekrar eden her bir tespit için ise birer yıl süreyle aşağıda belirtilen sigorta primi teşvik, destek ve indirimlerinden yararlanamazlar.
Mahkeme kararıyla veya yapılan kontrol ve denetimlerde, çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirdiği kişileri fiilen çalıştırmadığına ilişkin tespitlerdeki kişi sayısının, aynı işyerinde çalıştırılan toplam sigortalı sayısının %1’ini aşması veya %1’i aşmamakla birlikte beş kişiden fazla olması halinde bir ay/bir yıl yasaklama yapılmaktadır.
Çalıştırılan kişilerin sigortalı olarak bildirilmemesinin (kayıt dışı istihdam) tespitinde yasaklama yapılan teşvikler:
- Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları işveren hissesinden iki puan indirim,
- Yurtdışına götürülen/gönderilen sigortalıların genel sağlık sigortası işveren hissesinden beş puan indirim,
- Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararlara istinaden sigorta primi işveren hissesi/sigortalı hissesi teşviki,
- Gençlerin, kadınların ve mesleki belge sahibi olanların istihdamı halinde sigorta primi işveren hissesi teşviki,
- 2026 yılı asgari ücret desteği (doğrudan bir yıl yasaklanır ve verilenler faiziyle geri alınır),
- Sosyal yardım alanların istihdamına yönelik sigorta primi teşviki,
- Çok tehlikeli sınıfta yer alıp iş kazası meydana gelmeyen işyerlerine işsizlik sigortası primi işveren hissesi teşviki,
- İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin desteklenmesi,
- Turizm ücret desteği (doğrudan yasaklanır ve verilenler faiziyle geri alınır).
Bildirilen sigortalının fiilen çalıştırılmamasının (sahte sigortalılık) tespitinde yasaklama yapılan teşvikler:
- Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları işveren hissesinden iki puan indirim,
- Yurtdışına götürülen/gönderilen sigortalıların genel sağlık sigortası işveren hissesinden beş puan indirim,
- Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararlara istinaden sigorta primi işveren hissesi/sigortalı hissesi teşviki,
- 2026 yılı asgari ücret desteği (doğrudan bir yıl yasaklanır ve verilenler faiziyle geri alınır),
- Turizm ücret desteği (doğrudan yasaklanır ve verilenler faiziyle geri alınır).
Kaynak: SGK