Site icon Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri

Ortakların Zarar Karşılama Ödemelerinde Vergi Ayrımı – Özelge

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İstanbul Defterdarlığı

Gelir Kanunları Gelir ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı: E-62030549-125-894824

Tarih: 07.07.2026

Konu: Şirketin geçmiş yıl zararlarının ortaklar tarafından karşılanması durumunda vergilendirme.

[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”vista_blue” icon_fontawesome=”fa fa-gg”]ÖZET:

İstanbul Defterdarlığı, ortakların şirket zararlarını karşılamak amacıyla yaptığı ödemelerin vergilendirilmesinde TTK 376 kapsamında alınan sermaye tamamlama kararının belirleyici olduğunu açıkladı.

İstanbul Defterdarlığının 7 Temmuz 2026 tarihli özelgesinde, bir şirketin 2011, 2012 ve 2013 yıllarından kalan bilanço zararlarının ortaklar tarafından karşılanmasının kurumlar vergisi ve katma değer vergisi karşısındaki durumu değerlendirildi.

Sermaye Tamamlama Kararı Vergilemeyi Belirliyor

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 6’ncı maddesine göre, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 376’ncı maddesi uyarınca sermayenin tamamlanmasına karar verilmesi durumunda, ortaklar tarafından zarar nedeniyle karşılıksız kalan kısmı kapatmak için şirkete aktarılan tutarlar kurum kazancının tespitinde dikkate alınmıyor.

Buna göre vergisel uygulama iki farklı şekilde gerçekleşiyor:

Dolayısıyla ödemenin yalnızca “geçmiş yıl zararını karşılama” açıklamasıyla yapılması yeterli olmuyor. Kurumlar vergisi uygulaması bakımından işlemin TTK 376 kapsamında usulüne uygun bir sermaye tamamlama kararına dayanması gerekiyor.

Sermaye Tamamlama Ödemesinin Niteliği

Türk Ticaret Kanunu’nun 376’ncı maddesine ilişkin uygulama tebliğine göre sermayenin tamamlanması, şirketin bilanço açıklarının ortakların tamamı veya bir bölümü tarafından kapatılmasını ifade ediyor.

Ortaklar tarafından bu kapsamda yapılan ödemeler:

Her ortak, kural olarak payı oranında sermayenin tamamlanmasına katılabiliyor. Bazı ortakların yükümlülüğünü yerine getirmemesi, diğer ortakların kendi istekleriyle ödeme yapmasına engel oluşturmuyor.

Geçmiş Yıl Zararlarının Mahsubu

Özelgede, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 9’uncu maddesindeki vergisel zarar mahsubu düzenlemesine de yer verildi.

Buna göre geçmiş yıl zararlarının kurum kazancından indirilebilmesi için:

gerekiyor.

Vergisel zarar mahsubu ile öz kaynaklarda izlenen bilanço zararlarının sermaye tamamlama fonuyla kapatılması farklı düzenlemelere dayanıyor. Özelgede, sermaye tamamlama fonunun yalnızca bilanço zararlarının mahsup edilmesi amacıyla kullanılabileceği belirtildi.

Ortakların Zarar Karşılama Ödemelerinde KDV

Ortakların bilanço zararlarını sermayenin tamamlanması amacıyla karşılaması işlemi KDV’nin konusuna girmiyor.

Özelgede bu sonuç şu gerekçelere dayandırıldı:

Bu nedenle TTK 376 kapsamında ortaklar tarafından yapılan sermaye tamamlama ödemeleri üzerinden KDV hesaplanmaması gerekiyor.

İşlemin Vergisel Sonucu

İşlemin Durumu Kurumlar Vergisi KDV
TTK 376 kapsamında sermaye tamamlama kararı alınmışsa Aktarılan tutar kurum kazancına dahil edilmez KDV’nin konusuna girmez
TTK 376 kapsamında karar alınmamışsa Aktarılan tutar kurum kazancının tespitinde dikkate alınır Mal teslimi veya hizmet bulunmaması halinde KDV’nin konusuna girmez
Sermaye tamamlama fonunun kullanılması Yalnızca bilanço zararlarının mahsubunda kullanılabilir KDV hesaplanmaz

[/vc_message][vc_column_text]

İlgi: …

İlgide kayıtlı özelge talep formunun incelenmesinden, şirketinizin 2011, 2012 ve 2013 yıllarına ilişkin geçmiş yıl zararlarının ortaklar tarafından karşılanması durumunda geçmiş yıl zararları hesabının kapatılıp kapatılamayacağı ve bu işlemin kurumlar vergisi ve katma değer vergisine tabi olup olmayacağı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmıştır.

KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN 

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde;

“(1) Kurumlar vergisi, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safî kurum kazancı üzerinden hesaplanır. 

(2) Safî kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticarî kazanç hakkındaki hükümleri uygulanır. Ziraî faaliyetle uğraşan kurumların bu faaliyetinden doğan kazançlarının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun 59 uncu maddesinin son fıkra hükmü de dikkate alınır. 

(3) 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 376 ncı maddesi uyarınca sermayenin tamamlanmasına karar verilen şirketin ortakları tarafından zarar sebebiyle karşılıksız kalan kısmı kapatacak miktarda aktarılan tutarlar kurum kazancının tespitinde dikkate alınmaz.” 

hükmü yer almaktadır.

Kurumlar Vergisi Kanununun 9 uncu maddesiyle her yıla ilişkin tutarlar ayrı ayrı gösterilmek ve beş yıldan fazla nakledilmemek koşuluyla geçmiş yılların beyannamesinde yer alan zararların kurumlar vergisi matrahının tespitinde, kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek üzere kurum kazancından indirilebileceği hüküm altına alınmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 376 ncı maddesinde, son yıllık bilançodan, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısının zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşılırsa, yönetim kurulunun, genel kurulu hemen toplantıya çağıracağı, bu genel kurula uygun gördüğü iyileştirici önlemleri sunacağı, son yıllık bilançoya göre, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşıldığı takdirde, derhâl toplantıya çağrılan genel kurulun, sermayenin üçte biri ile yetinme veya sermayenin tamamlanmasına karar vermediği takdirde şirketin kendiliğinden sona ereceği hükme bağlanmıştır.

Konuya ilişkin açıklamaların yapıldığı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 376 ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğin;

– “Genel kurulun toplantıya çağrılması” başlıklı 5 inci maddesinde,

“(1) Son yıllık bilançodan, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının en az yarısının ya da üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşıldığı takdirde yönetim organı, genel kurulu hemen toplantıya çağırır. Genel kurulun gündem maddeleri arasında, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının karşılıksız kaldığı belirtilir. 

(2) Sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının en az yarısının ya da üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı durumlarda farklı bir gündem ile toplantıya çağrılmış olsa dahi bu husus genel kurulda görüşülür.”, 

– “Sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının en az üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kalması halinde genel kurul” başlıklı 7 nci maddesinde,

“(1) Zararın, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının üçte ikisine eşit veya bu tutardan çok olması halinde, toplantıya çağrılan genel kurul; 

a) Kanunun 473 ilâ 475 inci maddelerine göre sermaye azaltımı yapılmasına, 

b) Sermayenin tamamlanmasına, 

c) Sermayenin artırılmasına, 

karar verebilir.”, 

– “Sermayenin tamamlanması” başlıklı 9 uncu maddesinde de,

“(1) Sermayenin tamamlanması, bilânço açıklarının ortakların tamamı veya bazı ortaklar tarafından kapatılmasıdır. Kanuni yedek akçelerin yitirilen kısımlarının tamamlanmasına gerek yoktur. Sermayenin tamamlanmasına karar verilmesi halinde her ortak zarar sebebiyle karşılıksız kalan tutarı kapatacak miktarda parayı vermekle yükümlüdür. Her ortak, payı oranında tamamlamaya katılabilir ve verdiğini geri alamaz. Bu yükümlülük, sermaye konulması veya borç verilmesi niteliğinde olmayıp karşılıksızdır. Ayrıca yapılan ödemeler, gelecekte yapılacak sermaye artırımına mahsuben bir avans olarak nitelendirilmez. 

(2) Sermayenin tamamlanmasında, anonim ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler bakımından Kanunun 421 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi, limited şirketler bakımından ise 603 ve devamı maddeleri uygulanır. Sermayenin tamamlanamaması, bazı ortakların kendi istekleriyle tamamlama yapmasına engel oluşturmaz. 

(3) Bilanço zararlarının kapatılması için getirilen yükümlülükler uyarınca yapılan ödemeler öz kaynaklar içerisinde sermaye tamamlama fonu hesabında toplanır ve takip edilir. Sermaye tamamlama fonu yalnızca zararların mahsup edilmesi suretiyle kullanılabilir.” 

açıklamalarına yer verilmiştir.

Buna göre, şirketinizin geçmiş yıl zararları nedeniyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 376 ncı maddesi uyarınca sermayenin tamamlanmasına karar verilmesi halinde, ortaklarınız tarafından zarar sebebiyle karşılıksız kalan kısmı kapatacak miktarda şirketinize aktarılan tutarların kurum kazancının tespitinde dikkate alınmaması gerekmektedir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı Kanunun 376 ncı maddesi uyarınca sermayenin tamamlanmasına karar verilmemiş olması halinde ise ortaklar tarafından karşılanan söz konusu tutarların kurum kazancının tespitinde dikkate alınması gerektiği tabiidir.

KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN 

3065 sayılı KDV Kanununun;

1/1 inci maddesinde; ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye’de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV’ye tabi olduğu,

20 nci maddesinde; teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, bedel deyiminin malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği,

24/c maddesinde; vade farkı, fiyat farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerlerin KDV matrahına dahil olduğu

hüküm altına alınmıştır.

Buna göre şirketiniz bilanço zararlarının, sermayeyi tamamlamaya yönelik olarak ortaklar tarafından karşılanması (zararın ortaklarca paylaşılması, zararın ortaklarca üstlenilmesi) işlemi, finansman temini olarak değerlendirilmemesi ve herhangi bir mal teslimi veya hizmet ifası gerçekleşmemesi nedeniyle KDV’nin konusuna girmemektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”juicy_pink”]FAQ – Sık Sorulan Sorular

Ortakların şirket zararlarını karşılaması kurumlar vergisine tabi midir? İşlemin TTK 376 kapsamında alınmış bir sermaye tamamlama kararına dayanması halinde ortakların aktardığı tutarlar kurum kazancının tespitinde dikkate alınmaz.

Sermaye tamamlama kararı alınmadan yapılan ödeme vergilendirilir mi? Evet. Özelgeye göre TTK 376 kapsamında sermayenin tamamlanmasına karar verilmemişse ortaklar tarafından karşılanan tutarların kurum kazancının tespitinde dikkate alınması gerekir.

Ortakların zarar kapatma ödemeleri KDV’ye tabi midir? Hayır. Herhangi bir mal teslimi veya hizmet ifası bulunmadığından sermayeyi tamamlamaya yönelik zarar karşılama işlemi KDV’nin konusuna girmez.

Sermaye tamamlama ödemesi şirkete verilen borç sayılır mı? Hayır. Bu ödeme borç verme, sermaye koyma veya sermaye artırım avansı niteliğinde değildir. Karşılıksızdır ve ortak tarafından geri alınamaz.

Sermaye tamamlama fonu hangi hesapta izlenir? Yapılan ödemeler öz kaynaklar içerisinde sermaye tamamlama fonu hesabında toplanır ve takip edilir.

Sermaye tamamlama fonu başka amaçlarla kullanılabilir mi? Hayır. Fon yalnızca bilanço zararlarının mahsup edilmesi amacıyla kullanılabilir.

Bütün ortakların sermaye tamamlamaya katılması zorunlu mudur? Sermayenin tamamlanmasına karar verilmesi halinde ortakların payları oranında katılımı esastır. Ancak bazı ortakların ödeme yapmaması, diğer ortakların kendi istekleriyle tamamlama yapmasına engel değildir.

Geçmiş yıl zararları süresiz olarak kurum kazancından indirilebilir mi? Hayır. Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 9’uncu maddesine göre zararlar, her yıla ilişkin tutar ayrı gösterilmek ve beş yıldan fazla devredilmemek şartıyla kurum kazancından indirilebilir.[/vc_message][vc_column_text]

Exit mobile version