Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, fazla tahsil edildiği ileri sürülen kira bedelinin iadesi talebinin istirdat davası değil, genel hükümlere dayalı alacak davası olarak incelenmesi gerektiğini belirtti.
Karar Resmî Gazete’de Yayımlandı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2026/3039 Esas ve 2026/2767 Karar sayılı ilâmı, 19 Ağustos 2026 tarihli ve 33345 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
Polatlı 2. Sulh Hukuk Mahkemesince kesin olarak verilen karar, Adalet Bakanlığının başvurusu üzerine kanun yararına temyiz yoluyla incelendi.
Kiracı 9 Bin 822 Liranın İadesini İstedi
Davacı kiracı, 3 Ağustos 2022 başlangıç tarihli kira sözleşmesi kapsamında ödemelerini kiraya verenin eşinin bildirdiği hesaba ve taraflar arasındaki fiilî mutabakat uyarınca her ayın 15’inde yaptığını ileri sürdü.
Kiracı; dönem içerisinde hukuka aykırı şekilde sürekli kira artışı talep edildiğini, tahliye ve elektrik kesme tehdidi altında fazla ödeme yaptığını, daha sonra Ağustos 2024 kira bedelinin ödenmediği iddiasıyla tahliye talepli icra takibi başlatıldığını savundu.
Davacı, 2024 yılının Kasım ayına kadar yaptığı ödemeler kapsamında fazla ödediğini ileri sürdüğü 9.822 TL’nin, 15 Ekim 2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle iadesini talep etti.
Davalı taraf ise davanın süresinde açılmadığını, ödemelerin rızaen yapıldığını ve davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını savunarak davanın reddini istedi.
İlk Derece Mahkemesi Davayı Reddetti
Polatlı 2. Sulh Hukuk Mahkemesi, davacının talebini İcra ve İflas Kanunu’nun 72’nci maddesinde düzenlenen istirdat davası kapsamında değerlendirdi.
Mahkeme; istirdat davası açılabilmesi için ödemenin kesinleşmiş bir icra takibi kapsamında ve cebri icra tehdidi altında yapılması gerektiğini belirtti.
Davacının son ödemeyi ödeme emri tebliğ edilmeden ve hakkında kesinleşmiş bir icra takibi bulunmadan yaptığı gerekçesiyle istirdat davasının şartlarının oluşmadığına ve davanın reddine karar verildi.
Adalet Bakanlığı Kanun Yararına Temyiz Başvurusu Yaptı
Adalet Bakanlığı, ilk derece mahkemesinin kararının kanun yararına bozulmasını istedi.
Başvuruda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 26 ve 33’üncü maddeleri uyarınca hâkimin tarafların talep sonucuyla bağlı olduğu ancak vakıaların hukuki niteliğini ve uygulanacak hukuk kurallarını kendiliğinden belirlemekle yükümlü bulunduğu belirtildi.
Bakanlık, davacının isteminin İcra ve İflas Kanunu’nun 72’nci maddesi kapsamında bir istirdat davası değil, fazla ödenen kira bedelinin tahsiline yönelik alacak davası niteliğinde olduğunu bildirdi.
Başvuruda ayrıca dava değeri 9.822 TL olmasına rağmen davalı lehine 18.000 TL vekâlet ücretine hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğu ileri sürüldü.
Davacının Kullandığı Hukuki Kavram Hâkimi Bağlamaz
Yargıtay, tarafların maddi vakıaları ileri sürmekle yükümlü olduğunu, bu vakıaların hukuki nitelendirmesini yapma ve uygulanacak hukuk kurallarını belirleme görevinin ise hâkime ait bulunduğunu vurguladı.
Kararda, hâkimin talep sonucuyla bağlı olmasına rağmen talebin hukuki sebebini tarafların kullandığı kavramlarla sınırlı şekilde değerlendiremeyeceği belirtildi.
Davacının dilekçesinde talebini “istirdat” olarak adlandırmasının, mahkemeyi bu hukuki nitelendirmeyle bağlı hâle getirmeyeceği kaydedildi.
Talep Alacak Davası Olarak İncelenmeli
Yargıtay kararına göre, uyuşmazlık kesinleşmiş bir icra takibi nedeniyle cebri icra tehdidi altında ödenen paranın geri alınmasına ilişkin değil.
Talep, kira ilişkisi kapsamında hukuki sebep olmaksızın fazla tahsil edildiği ileri sürülen kira bedellerinin iadesine dayanıyor.
Bu nedenle istemin İcra ve İflas Kanunu’nun 72’nci maddesinde düzenlenen istirdat davası olarak değil, sebepsiz zenginleşme ve fazla ödemenin iadesine ilişkin genel hükümler çerçevesinde bir alacak davası olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Uyuşmazlığın Esası İncelenmeliydi
Yargıtay, ilk derece mahkemesinin davacının asıl amacının fazla ödendiğini ileri sürdüğü kira bedellerinin iadesini sağlamak olduğunu dikkate alması gerektiğine işaret etti.
Mahkemenin tarafların delillerini değerlendirerek uyuşmazlığın esasını incelemesi gerekirken yalnızca istirdat davasının şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davayı reddetmesi usul ve yasaya aykırı bulundu.
Kararda, kiracının gerçekten fazla kira ödediğine veya 9.822 TL’nin iade edilmesi gerektiğine ilişkin esastan bir hüküm kurulmadı. Yargıtay, fazla ödeme iddiasının tarafların delilleri değerlendirilerek incelenmesi gerektiğini belirtti.
Vekâlet Ücreti Dava Değerini Aşamaz
Yargıtay, dava değeri 9.822 TL olduğu hâlde davalı lehine 18.000 TL vekâlet ücretine hükmedilmesini de hukuka aykırı buldu.
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre vekâlet ücretinin reddedilen dava değerini aşacak şekilde belirlenemeyeceği bildirildi.
Karar Kanun Yararına Bozuldu
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz talebini kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kanun yararına bozdu.
Bozma kararı, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 363’üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kesinleşmiş kararın taraflar arasındaki sonucuna etkili olmayacak.
Karar, 5 Mayıs 2026 tarihinde oy birliğiyle verildi.
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”orange” icon_fontawesome=”fa fa-gg”]FAQ – Sık Sorulan Sorular
Yargıtay Kiracının 9.822 TL’lik Talebini Kabul Etti Mi? Hayır. Yargıtay, kiracının gerçekten fazla ödeme yaptığına ve paranın iade edilmesi gerektiğine ilişkin esastan karar vermedi. Uyuşmazlığın genel hükümler kapsamında değerlendirilerek deliller üzerinden incelenmesi gerektiğini belirtti.
Fazla Ödenen Kira Bedeli İçin Hangi Dava Açılabilir? Karara konu olayda talebin, İcra ve İflas Kanunu’nun 72’nci maddesindeki istirdat davası olarak değil, sebepsiz zenginleşme ve fazla ödemenin iadesine dayalı genel hükümler çerçevesinde alacak davası olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
İstirdat Davası Nedir? Kararda istirdat davası, kesinleşmiş bir icra takibi kapsamında ve cebri icra tehdidi altında ödenen paranın geri alınmasına yönelik dava olarak ele alındı.
Davacının Talebine Verdiği Hukuki İsim Hâkimi Bağlar Mı? Hayır. Taraflar maddi olayları ve talep sonucunu bildirir. Vakıaların hukuki niteliğini ve uygulanacak hukuk kurallarını belirlemek hâkimin görevidir.
Fazla Kira Ödediğini Söyleyen Her Kiracı Parasını Geri Alabilir Mi? Karar böyle bir sonuç içermiyor. Fazla ödemenin bulunup bulunmadığı ve iade koşullarının oluşup oluşmadığı, her uyuşmazlıkta kira sözleşmesi, ödeme kayıtları ve diğer deliller incelenerek belirlenir.
Vekâlet Ücreti Reddedilen Dava Değerini Aşabilir Mi? Yargıtay, 9.822 TL değerindeki davada 18.000 TL vekâlet ücretine hükmedilmesini Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine aykırı buldu. Vekâlet ücretinin reddedilen dava değerini aşamayacağını belirtti.
Kanun Yararına Bozma Davanın Sonucunu Değiştirdi Mi? Hayır. Karar, sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozuldu. Bu bozma, kesinleşmiş hükmün taraflar arasındaki sonucunu değiştirmedi.
Yargıtay Kararının Esas Ve Karar Numarası Nedir? Karar, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2026/3039 Esas ve 2026/2767 Karar sayılı ilâmıdır.
[/vc_message][vc_column_text]