Mustafa Bahadır ALTAŞ
Yeminli Mali Müşavir
mba@mbaymm.com
Giriş; 18.08.2026 tarih ve 33334 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030) ile ülkemizin vizyonunu güncelleyecek yeni bir eylem planının uygulamaya konulduğu açıklandı. Açıklanan bu eylem planı kapsamında muhasebe mesleğinin geleceği ve yarınlara bakışın nasıl şekillenmesi her zamankinden daha çok önem arz etmektedir.
Güncel Gelişmeler ve Uygulamalar
Yaşadığımız bu süreçte ülkelerin her alandaki rekabet gücü, yapay zekâ alanındaki gelişimleriyle şekillenmekte; verimlilik düzeyi ve teknolojik bağımsızlık giderek daha fazla ön plana çıkmaktadır. Bizim irademiz dışında gelişen bu değişim ve dönüşüm sürecinde rolümüz ne olacak?
Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı’nda “Yapay zekâ; büyük veri, gelişmiş hesaplama kapasitesi ve algoritmik yeniliklerin birleşimiyle ortaya çıkan, birçok alanda dönüştürücü etkileri olan kritik bir teknolojidir.” şeklinde tanımlanırken, konunun en belirleyici yorumu ise şu şekilde ifade edilmektedir:
“Veriden değere, bilgiden üretime uzanan sürecin yol haritası niteliğindeki eylem planı ile yapay zekâ farkındalığının artırılması, nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi, veri ve hesaplama altyapılarının güçlendirilmesi, kamuda ve özel sektörde yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaştırılması ile uluslararası düzeyde rekabetçi ve güvenilir bir yapay zekâ ekosisteminin oluşturulması hedeflenmektedir.”
GİB Teknoloji internet sayfasında yer alan “Yapay Zekâ Uzmanı” ilanında, “Başkanlığımızın teknoloji ekiplerinde yer alarak vergi uygulamalarındaki dijital dönüşümün bir parçası olacak çalışma arkadaşları arıyoruz.” ifadesiyle personel arayışının duyurulması ve aynı sayfanın istatistikler bölümünde yer alan veriler, dijital dönüşümle kat edilen mesafenin ve ulaşılan verilerin sayısal büyüklüğünün tahminlerin çok üzerinde olduğunu göstermektedir. Nitekim 2025 yılında günlük düzenlenen e-Fatura/e-Arşiv Fatura sayısının 35,3 milyon seviyesine ulaşması, bu dönüşümün boyutunu açıkça ortaya koymaktadır.
Günümüzde başta tüm kamusal alanlar olmak üzere ekonomiden sosyal yaşama kadar birçok işlem dijital ortama taşınmaktadır. Mobil uygulamaların kullanım alanı her geçen gün genişlemekte, dijitalleşme ve dijital alanlar giderek büyümektedir.
Dijitalleşme sürecinde “Muhasebe Mesleğinin Geleceği” açısından baktığımızda; bir tarafta yasal zorunluluklar, diğer tarafta işletmelerin ihtiyaçları ve gelişen vergi teknolojileri, muhasebe mesleğinde dijitalleşmeyi bir tercih olmaktan çıkarmış, zorunluluk hâline getirmiştir.
Değişen ve dönüşen bir dünyada dijitalleşmeyi ve geleceği öngörmeden, yirmi yıl önceki bakış açısıyla yol almamızın mümkün olmadığını bilerek bakış açımızı ve ön yargılarımızı değiştirmeliyiz. Popülist yaklaşımlarla kaybedilecek zamanımız yoktur.
Dün hayal bile edemediğimiz uygulamalar olan e-Fatura ve e-Defter kapsamında bugün, e-Fatura ve diğer dijital veriler üzerinden elde edilen ve yeterince güvenilir hâle gelen bilgilerin, idare tarafından beyan şeklinde oluşturularak mükellefin kontrol ve onayına sunulacağı bir sisteme geçiş süreci planlanmaktadır. Böyle bir dönüşüm karşısında kendimizi bundan soyutlamamız ve sistemin dışında kalmamız kabul edilemez.
Güncel olması ve tartışma konusu oluşturması nedeniyle özellikle örnek vermek istediğim “Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporlarına Eklenen Karşıt İnceleme Tutanaklarının Elektronik Ortamda Gönderilmesi” uygulamasıdır. Bu konuda yayımlanan 1 Sıra No.lu Tebliğ ile dijital ortamda oluşturulan verilerin bilgiye dönüştürülerek meslek mensubunun denetim ve onayıyla işlerlik kazanması, dijital vergi sisteminde meslek mensubunun kamusal güvenilirliğinin kabul gördüğünün önemli bir göstergesi olarak değerlendirilmelidir.
Çünkü bugün için mesleğimizin en önemli sorunlarından biri, dijital dönüşüm ve meslek mensubunun bu dönüşümdeki yeri ile kamusal güvenilirliğidir.
Bu uygulama, dijital dönüşümde meslek mensubunu dışlayan değil; bilakis sistemin içine alan, meslek mensubunun rolünü değerli ve önemli hâle getiren bir uygulamadır. (e-Karşıt uygulamasının şeklen dijital sisteme uygun olarak yeniden tasarlanması gerektiğini düşünüyorum.)
Hepsinden önemlisi, ilk defa bir dijital uygulama hizmetinin ücret tarifesinde ücretlendirilmiş olmasıdır. Dijital dönüşümle birlikte belki de gelecekte büroların en önemli gelir kaynaklarından biri, karşıt inceleme tutanaklarına ilişkin hizmetlerden elde edilen ücretler olacaktır.
Büro muhasebesinin her geçen gün geri planda kaldığı bu günlerde dijital vergi uygulamaları kapsamında her türlü yeniliklerin getirilmesi ve taleplerinin artması bizim için yeni iş imkanları demektir.
Sonuç
Dün kayıt tutan, bugün denetleyen, dijital dünyada ise yorumlayan ve onaylayan bir meslek olarak, dijital muhasebeye uygun mesleki dönüşüm kültürünü geliştirmemiz gerekiyor. Yeniliklere karşı çıkarak değil, onlara uyum sağlayarak kazanımlarımızı artırmalıyız. Hedefimiz, günün değil, geleceğin muhasebesini tutmak olmalıdır.
Bu ülkede her yeni teknolojik uygulamada veya her türlü veri toplama işleminde, sade vatandaşından en küçük kamu görevlisine kadar herkesin aklına YMM ve SMMM’ler geliyorsa, bunun için üzülmek yerine sevinmeliyiz. Toplumun ve kamunun bize ihtiyaç duyması, bize değer katan ve mesleğimizin önemini ortaya koyan bir durumdur.
Çünkü muhasebe meslek mensupları, TÜRMOB ile birlikte Türkiye’nin teknolojik dönüşümünü en sağlıklı şekilde yaşayan meslek camialarından biri olmayı başarmıştır.
“Mesleğimiz Değerdir”