Kanun Yapım Aşamaları – 2026
Türkiye’de Kanunların Kanunlaşma Süreci
| Aşama No | Aşama Başlığı | Yetkili Organ / Merci | Açıklama | Hukuki Sonuç |
| 1 | Kanun teklifinin hazırlanması | Milletvekili / milletvekilleri | Türkiye’de kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir. TBMM’nin kanun koyma, değiştirme ve kaldırma yetkisi Anayasa’da düzenlenmiştir. | Yasama süreci başlatılabilecek bir teklif metni oluşur. |
| 2 | Kanun teklifinin TBMM Başkanlığına sunulması | TBMM Başkanlığı | Hazırlanan kanun teklifi TBMM Başkanlığına sunulur. Kanun tekliflerinin TBMM’de görüşülme usul ve esaslarının İçtüzükle düzenleneceği Anayasa’da açıkça belirtilmiştir. | Teklif resmen yasama sürecine girer. |
| 3 | Teklifin komisyona havalesi | TBMM Başkanlığı | Teklif, konusuna göre ilgili esas komisyona, gerekiyorsa tali komisyona gönderilir. Komisyon aşaması, teklifin teknik ve hukuki inceleme safhasıdır. | Teklif komisyon gündemine alınır. |
| 4 | Komisyonda görüşme | Esas komisyon | Komisyonlarda havale tarihinden itibaren 48 saat geçmeden görüşmeye başlanabilmesi için Danışma Kurulu tavsiyesi gerekir. Ayrıca teklifler esas komisyona havale gününden itibaren en geç 45 gün içinde sonuçlandırılmalıdır. | Teklif, komisyonda incelenir; aynen kabul, değiştirilerek kabul veya reddedilme ihtimali doğar. |
| 5 | Komisyon raporunun hazırlanması | Esas komisyon | Komisyon görüşmeleri sonunda bir komisyon raporu hazırlanır ve TBMM Başkanlığına sunulur. Bu rapor, teklifin Genel Kurula sevkinde temel belgedir. | Teklif raporlu hale gelir. |
| 6 | Sıra sayısı verilmesi ve dağıtım | TBMM Başkanlığı | Komisyon raporları sıra sayısı olarak dağıtılır ve TBMM’nin resmî internet sitesinde yayımlanır. | Teklif Genel Kurul gündemine alınmaya hazır hale gelir. |
| 7 | Genel Kurul gündemine alınması | TBMM Genel Kurulu | Komisyon raporunun Genel Kurul gündemine alınabilmesi için dağıtımından itibaren 48 saat geçmesi gerekir. Bu süreden sonra teklif, Genel Kurul gündemindeki “Kanun Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler” bölümüne alınır. | Teklif Genel Kurulda görüşülebilir hale gelir. |
| 8 | Genel Kurulda tümü üzerinde görüşme | TBMM Genel Kurulu | Kanun teklifleri Genel Kurulda önce tümü üzerinde görüşülür. Görüşmeler konuşmalar, soru-cevap, önerge işlemleri ve oylama aşamalarını içerir. | Teklifin maddelerine geçilip geçilmeyeceği oylanır. |
| 9 | Maddelere geçilmesinin oylanması | TBMM Genel Kurulu | Maddelerine geçilmesi reddedilen teklifler tamamen reddedilmiş sayılır. Maddelerine geçilmesi kabul edilen tekliflerde ise maddelerin ayrı ayrı görüşülmesine başlanır. | Teklif ya düşer ya da madde görüşmelerine geçer. |
| 10 | Maddelerin tek tek görüşülmesi ve oylanması | TBMM Genel Kurulu | Her madde üzerinde görüşme yapılabilir, değişiklik önergeleri işleme alınabilir ve ilgili madde ayrı ayrı oylanır. Kabul edilmeyen maddeler metinden çıkarılır. | Teklifin nihai metni oluşur. |
| 11 | Teklifin tümünün oylanması | TBMM Genel Kurulu | Tüm maddelerin görüşmeleri tamamlandıktan sonra teklifin tümü oylanır. Kabul edilen teklif kanunlaşmış olur. | TBMM bakımından kabul edilmiş kanun ortaya çıkar. |
| 12 | Toplantı ve karar yeter sayısı | TBMM Genel Kurulu | TBMM, bütün işlerinde üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanır. Anayasa’da başka bir hüküm yoksa toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz. | Oylamanın anayasal geçerlilik şartı sağlanır. |
| 13 | Cumhurbaşkanına gönderilmesi | TBMM / Cumhurbaşkanı | TBMM’de kabul edilen kanun Cumhurbaşkanına gönderilir. Cumhurbaşkanı, kabul edilen kanunları 15 gün içinde yayımlar. | Kanun yayımlanma veya geri gönderilme aşamasına geçer. |
| 14 | Cumhurbaşkanının geri gönderme yetkisi | Cumhurbaşkanı | Cumhurbaşkanı, yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunu gerekçesiyle birlikte aynı süre içinde TBMM’ye geri gönderebilir. Bütçe kanunları bu usule tabi değildir. | Kanun yeniden görüşülmek üzere Meclise dönebilir. |
| 15 | TBMM’nin geri gönderilen kanunu yeniden kabul etmesi | TBMM Genel Kurulu | TBMM, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul ederse kanun Cumhurbaşkanınca yayımlanır. TBMM metinde yeni değişiklik yaparsa Cumhurbaşkanı değiştirilen metni tekrar geri gönderebilir. | Kanunun yayımlanması zorunlu hale gelir veya süreç değişiklikle yeniden devam eder. |
| 16 | Resmî Gazete’de yayımlanma | Cumhurbaşkanı / Resmî Gazete | TBMM’de kabul edilip Cumhurbaşkanınca yayımlanan kanun, Resmî Gazete’de yayımlanmak suretiyle ilan edilir. Anayasa m. 89’daki yayımlama kuralı bu aşamanın anayasal temelidir. | Kanun resmen ilan edilmiş olur. |
| 17 | Yürürlüğe girme | Kanunun kendi hükmüne göre | Kanun, çoğu durumda kendi yürürlük maddesinde belirtilen tarihte yürürlüğe girer; bazı kanunlar yayımı tarihinde, bazıları ise daha sonraki bir tarihte uygulanmaya başlar. TBMM Yasama El Kitabı da yayımlanma ile yürürlüğün ayrı aşamalar olabildiğini belirtir. | Kanun uygulanabilir hale gelir. |
Resmi ve Kısa Özet Tablosu
| Sıra | Özet Süreç |
| 1 | Kanun teklifi milletvekilleri tarafından hazırlanır. |
| 2 | Teklif TBMM Başkanlığına sunulur. |
| 3 | İlgili komisyona havale edilir. |
| 4 | Komisyonda görüşülür ve komisyon raporu hazırlanır. |
| 5 | Rapor sıra sayısı alır ve dağıtılır. |
| 6 | Teklif Genel Kurul gündemine alınır. |
| 7 | Genel Kurulda tümü ve maddeleri görüşülüp oylanır. |
| 8 | TBMM’de kabul edilen metin Cumhurbaşkanına gönderilir. |
| 9 | Cumhurbaşkanı yayımlar veya geri gönderir. |
| 10 | Resmî Gazete’de yayımlanan kanun yürürlüğe girer. |
DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
| Konu | Açıklama |
| “Kanun tasarısı” mı, “kanun teklifi” mi? | Güncel sistemde doğru ifade kanun teklifidir. Anayasa m. 88’e göre kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir. |
| Her teklif kanunlaşır mı? | Hayır. Teklif komisyonda sonuçsuz kalabilir, maddelerine geçilmesi reddedilebilir veya Genel Kurulda kabul edilmeyebilir. |
| Cumhurbaşkanı veto ederse süreç biter mi? | Hayır. Cumhurbaşkanı geri gönderebilir; TBMM geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul ederse yayımlanır. |
| Kanun, kabul edildiği anda mı yürürlüğe girer? | Her zaman değil. Kabul, yayımlama ve yürürlük birbirinden farklı aşamalardır. Yürürlük çoğu kez kanunun kendi hükmünde belirlenir. |