SGK Genelgesi 2026/16
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü
Sayı : E-13986510-206.05.02-144194078
Tarih: 26.06.2026
Konu : 2011/13 Sayılı Genelge
GENELGE 2026/16
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”blue”]ÖZET:
SGK İlişiksizlik Belgesinde Yeni Dönem Başladı
SGK, 26.06.2026 tarihli ve 2026/16 sayılı Genelge ile ilişiksizlik belgesi sürecini yeniden düzenledi. 16.05.2026’da yürürlüğe giren yönetmelik değişikliği doğrultusunda, özellikle özel nitelikteki inşaat işlerinde birim maliyet hesabında “aritmetik ortalama” yöntemine geçildi ve “ön değerlendirme” kavramı “araştırma işlemi” olarak değiştirildi.
- Dayanak: Genelge, 16.05.2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği değişikliğine dayanılarak, 2011/13 sayılı “İlişiksizlik Belgesi” Genelgesi’nin ilgili bölümlerini değiştirmektedir.
- Kavram değişiklikleri: “Ön değerlendirme” ibaresi “araştırma işlemi”, “bina maliyeti” ibaresi “inşaat maliyeti”, “özel bina inşaatı / özel nitelikteki bina inşaatı” ibareleri ise “özel nitelikteki inşaat işleri” olarak güncellenmiştir.
- Yeni süreç adı: Genelgenin 2’nci bölümünün başlığı “Araştırma İşlemi ve İlişiksizlik Belgesi Verilmesi Süreci” şeklinde değiştirilmiş ve araştırma işleminin tanımı netleştirilmiştir.
- Araştırma işleminin kapsamı: Kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum/kuruluşlar ve bankalarca ihale mevzuatına göre yaptırılan işler ile özel nitelikteki inşaat işlerinde yeterli işçilik bildirilip bildirilmediği asgari işçilik oranı üzerinden hesaplanan asgari işçilik tutarı ile Kuruma bildirilen prime esas kazanç karşılaştırılarak araştırılmaktadır.
- Eksik işçilik bildirimi halinde: Eksik bildirilen işçilik üzerinden hesaplanan prim; gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte bir ay içinde ödenmek üzere işverene tebliğ edilir. Ödeme, taahhütname verilmesi veya itirazda bulunulmaması halinde borç kesinleşir.
- İtiraz yolu: Faturalı işçilik ödemeleri, fatura mukabili iş yaptırılması, işin kısmen devamlı işyeri sigortalılarıyla yapılması veya 4/1-(a) kapsamı dışındaki kişilerin çalışması gerekçeleriyle itiraz edilmesi halinde iş, incelenmek üzere Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının ilgili Grup Başkanlığına gönderilir.
- AİTK süreci: Asgari işçilik oranı tebliğde yer almıyor veya orana itiraz ediliyorsa, oran Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca (AİTK) 1 ay içinde belirlenir. Belirlenen orana 1 ay içinde itiraz edilebilir; itiraz halinde 15 gün içinde belirlenen oran kesinleşir.
- İhale konusu işlerde kısmi araştırma: Geçici kabul noksansız yapılmasına rağmen toplam istihkak tutarı bildirilmemişse, işverenin talebiyle ödenen hakediş üzerinden araştırma yapılabilir ancak ilişiksizlik belgesi düzenlenmez. Toplam istihkak sonradan bildirildiğinde, daha önce araştırılan tutar düşülerek kalan tutar üzerinden işlem yapılır.
- Yarım kalan/feshedilen ihaleli iş: İşverene ödenen hakediş üzerinden araştırma yapılır; hiç hakediş ödenmemişse araştırma yapılmaz.
- EN ÖNEMLİ DEĞİŞİKLİK – Aritmetik ortalama yöntemi: Özel nitelikteki inşaat işlerinde birim maliyet hesabı yeniden düzenlenmiştir:
- Başladığı yıl içinde biten inşaatlarda, bittiği tarihteki birim maliyet bedeli esas alınır.
- Sonraki yıllarda biten inşaatlarda, bitirildiği yıl hariç olmak üzere başlangıç ile bitiş yılları arasındaki tüm yıllara ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması esas alınır.
- Bir yıl içinde birden fazla birim maliyet yayımlanmışsa, o yılın son birim maliyet bedeli dikkate alınır.
- Aritmetik ortalama geçiş hükümleri: Yöntem; 16.05.2026 ve sonrasında biten işler ile bu tarihten önce bitmiş olmakla birlikte henüz araştırılmamış ya da araştırılmış olup fark prim borcu idari aşamada kesinleşmemiş işlerde uygulanır. 16.05.2026 ve sonrasında idari aşamada kesinleşen işlerde ise 2 yıl ve daha kısa süren işlerde değişiklik yapılmaz; 2 yıldan uzun süren işlerde ilk araştırma iptal edilerek yöntem yeniden uygulanır.
- Birden fazla ruhsat tek dosya: Tek dosyadan yürütülmesine izin verilen, yapı sınıf/grubu veya asgari işçilik oranı farklı olan işlerde her ruhsat için ayrı araştırma yapılır; hesaplanan fark işçilik tutarları toplamı bildirilen toplam prime esas kazançla karşılaştırılır.
- 2 yıl sigortalı çalıştırılmayan inşaatlarda re’sen araştırma: Yönetmeliğin 111’inci maddesi gereği, kapanma/terk/tasfiye olmadığı halde en az 2 yıl sigortalı çalıştırılmayan özel nitelikteki inşaat işyerlerinde ünitece re’sen araştırma yapılır. Geriye yürümezlik ilkesi gereği bu hüküm, 2026/Mayıs dönemi ve sonrasında verilen son beyannameden itibaren en az 2 yıl bildirim yapılmayan dosyalara uygulanır.
- Seviye tespiti: Re’sen araştırmada ruhsat vermeye yetkili makamlardan onaylı seviye tespit tutanağı istenir; tutanaktaki tamamlanma seviyesi ve tarihi esas alınır. Tarih belirlenemezse son sigortalı bildirim tarihi, hiç bilgi alınamazsa sosyal güvenlik denetmeni raporu esas alınır.
- Kısmi ilişiksizlik belgesi: İşverenin talebiyle bitirildiği belirtilen kısımlar için ayrı araştırma yapılıp kısmi ilişiksizlik belgesi verilebilir. Bu belge verilen bölümlerin yüz ölçümleri ile bildirilen prime esas kazançlar sonraki hesaplamada dikkate alınmaz.
- İş bitim tarihi tespiti: İhale konusu işlerde, geçici kabul tutanağında eksik/kusur yoksa tutanaktaki iş bitim tarihi; eksik/kusur varsa bunların tamamlandığı tarih iş bitim tarihi kabul edilir.
- Ortak hüküm: Tespit edilen ve Kuruma bildirilmemiş asgari işçilik üzerinden hesaplanan prim, iş bitim tarihinin bulunduğu aya mal edilerek gecikme cezası ve gecikme zammı ile tebliğ edilir.
- Yürürlük ve imza: Genelge, Kurum Başkanı Yunus ELİTAŞ imzasıyla 26.06.2026 tarihinde yayımlanmıştır.[/vc_message][vc_column_text]
16.05.2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında yapılan düzenlemeler doğrultusunda, 04.02.2011 tarihli ve 2011/13 sayılı “İlişiksizlik Belgesi” konulu Genelge‘nin ilgili bölümleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
04.02.2011 tarihli ve 2011/13 sayılı Genelge’nin;
1- “1) GENEL AÇIKLAMALAR” başlıklı bölümünün on birinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işlerden ve özel nitelikteki inşaat işlerinden dolayı bu işleri yapan işveren tarafından yeterli işçilik bildirilmiş olup olmadığı Kurumca araştırılır. Bu araştırma sonucunda yeterli işçiliğin bildirilmemiş olduğu anlaşılırsa, eksik bildirilen işçilik tutarı üzerinden hesaplanan prim tutarı, 89’uncu madde gereği hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte bir ay içinde ödenmek üzere işverene tebliğ edilir. (Değişik,16.05.2024 tarihli ve 2024/7 sayılı Genelge) Tebliğ edilen prim ve gecikme cezası ve gecikme zammının ödenmesi, taahhütname verilmesi veya itirazda bulunulmaması halinde borç kesinleşir. Söz konusu borca itirazda bulunulmaması halinde işveren hakkında 88 inci ve 89 uncu maddeler uyarınca işlem yapılır. Tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde ünitece hesaplanan borca işverence faturalı işçilik ödemeleri, fatura mukabili iş yaptırılması, işin kısmen devamlı işyeri sigortalıları ile yapılması veya Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamı dışındaki kişilerin çalışması nedenleriyle itiraz edilmesi halinde söz konusu iş, incelenmek üzere Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının ilgili Grup Başkanlığına intikal ettirilecektir.
2– 2 nci bölümün başlığı “ARAŞTIRMA İŞLEMİ VE İLİŞİKSİZLİK BELGESİ VERİLMESİ SÜRECİ” şeklinde değiştirilmiş, birinci paragraf olacak şekilde yeni bir paragraf eklenmiş ve ikinci paragrafı ile 2.1, 2.2.1, 2.2.2, 2.4, 2.7 numaralı bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, 2.5 numaralı bendinde yer alan “ön değerlendirmesi” ibaresi “araştırma işlemi” şeklinde, 2.8 numaralı bendinde yer alan “Ön değerlendirme” ibaresi “Araştırma” şeklinde değiştirilmiş, 2.9 numaralı bendinde yer alan “belirlenen tutarın ödenmemesi” ibaresi metinden çıkarılmıştır.
2) ARAŞTIRMA İŞLEMİ VE İLİŞİKSİZLİK BELGESİ VERİLMESİ SÜRECİ
Araştırma işlemi; kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işlerden ve özel nitelikteki inşaat işlerinden dolayı bu işleri yapan işveren tarafından yeterli işçilik bildirilmiş olup olmadığı hususunda asgari işçilik oranı üzerinden hesaplanan asgari işçilik tutarı ile Kuruma bildirilmiş olan prime esas kazanç tutarı dikkate alınarak varsa fark işçilik tutarı ve buna bağlı olarak ödenmesi gereken prim tutarının hesaplanması işlemi ile hesaplama işlemi yapılmasına gerek olmadığı durumlarda, kapsamda yer alan işlere yönelik ilgili kurum ve kuruluşlardan elde edilen bilgi ve belgeler ile Kuruma yapılan bildirimler doğrultusunda ilgili işyerlerine ilişkin gerekli kontrollerin sağlanması işlemini ifade eder.
İhale konulu işler ve özel nitelikteki inşaatlarda araştırma işlemi ve ilişiksizlik belgesi verilmesi süreci şu şekilde işlemektedir:
2.1– İşveren veya özel nitelikteki inşaat sahibi tarafından işin bitimine ilişkin dilekçesinin SGİM veya SGM’ye verilmesi ya da Kurumumuzca yapılan araştırmalarda işin bittiğinin tespit edilmesi ile süreç başlar.
2.2.1– İlgili kamu kurumundan gelen bilgi ve belgelerin eksik olmaması durumunda dosya kontrol ve değerlendirme aşamasına geçilir.
2.2.2– İlgili kamu kurumundan gelen bilgi ve belgelerin eksik olması durumunda eksiklerin giderilmesi amacıyla ilgili kamu kurumuyla tekrar yazışma yapılır.
2.4– Yapılan kontrollerde ilgili kamu kurumundan alınan bilgilerle uyumlu olmayan durumlar ortaya çıktığında bu uyumsuzlukların giderilmesi işlemi telefon ve tebligatla işverenden istenir, bu işlemlerin işveren veya inşaat sahiplerince yapılamaması durumunda re’sen yapılır.
2.7- İşin idarece yükleniciye malzeme verilmek suretiyle yaptırılması veya işin Asgari İşçilik Oranlarını Gösterir Tebliğde yer almaması veyahut tebliğ edilen tutara dayanak işçilik oranına itiraz edilmesi durumlarında, işin asgari işçilik oranının Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca (AİTK) tespit edilmesi amacıyla işle ilgili tüm bilgi ve belgeler (Değişik, 10.12.2013 tarihli ve 2013/41 sayılı Genelge) Asgari İşçilik Daire Başkanlığına gönderilir. AİTK 1 ay içerisinde asgari işçilik oranını belirleyerek ilgili birime gönderir. Bu orana 1 ay içerisinde itiraz hakkı bulunmaktadır. İtiraz edilmesi durumunda AİTK tarafından on beş gün içerisinde oran belirlenerek ilgili birime gönderilir. Bu orana artık itiraz edilemez ve oran kesinleşir. Bu oran baz alınarak asgari işçilik araştırma işlemi yapılır.
3- “3) İHALE KONUSU İŞLERDE İLİŞİKSİZLİK BELGESİ” başlıklı bölümün 3.1 numaralı bendinin ilk paragrafından sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraflar eklenmiş, 3.2 numaralı bendinde yer alan “sözleşmesinde” ibaresi “sözleşmesinde veya şartnamesinde” şeklinde, “sözleşmesi” ibaresi sözleşmesi veya şartnamesi” şeklinde değiştirilmiştir.
3.1- İşin geçici kabulü noksansız yapılmakla birlikte işverene ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının bildirilmemesi ve işverence talep edilmesi halinde, işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma yapılabilir. Ancak, ilişiksizlik belgesi düzenlenmez. Daha sonraki bir tarihte ihale makamı tarafından ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının bildirilmesi durumunda, daha önce araştırma yapılan tutar toplam istihkak bedelinden düşülerek kalan tutar üzerinden yapılan araştırma sonucu ilişiksizlik belgesi düzenlenir.
Örnek 1– Asgari işçilik oranı %9 olan ve 01.03.2024 tarihinde başlanılan A ihale konusu işin noksansız geçici kabulü 15.04.2025 tarihinde yapılmıştır. İhale makamı tarafından, kesin (son) hakediş raporunun henüz düzenlenmediği gerekçesiyle işverene ödenmesi gereken toplam hakediş tutarı bildirilmemiş ve noksansız geçici kabul tarihi itibarıyla işverene ödenen hakediş tutarının 10.000.000 TL olduğu belirtilmiştir. 01.03.2024 – 15.04.2025 tarihleri arasında söz konusu iş dolayısıyla Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarı 500.000 TL’dir. İşveren tarafından ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma işlemi yapılmasının talep edilmesi halinde;
İşin geçici kabulü noksansız yapıldığı için işverenin talebi kabul edilecektir.
Bildirilmesi gereken prime esas kazanç tutarı: 10.000.000 x %6,75 = 675.000 TL
Fark işçilik tutarı: 675.000 – 500.000 = 175.000 TL
Ödenmesi gereken prim tutarı: 175.000 x %34,75 = 60.812,5 TL
Buna göre, hesaplanan 60.812,5 TL 2025/Nisan ayına tahakkuk ettirilerek, hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmek üzere işverene tebliğ edilecektir. İşveren tarafından tebliğ edilen borcun ödenmesi halinde, ilişiksizlik belgesi düzenlenmeyecek ve dosyanın İZ işlemi yapılmayacaktır.
İhale makamı tarafından, 17.02.2026 tarihinde işin kesin hakediş raporunun düzenlendiği, işverene 1.000.000 TL ilave hakediş ödemesi yapıldığı ve söz konusu iş için ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının 11.000.000 TL olduğunun bildirilmesi durumunda;
Bildirilmesi gereken prime esas kazanç tutarı: 1.000.000 x %6,75 = 67.500 TL
Ödenmesi gereken prim tutarı: 67.500 x %34,75 = 23.456,25 TL
Buna göre, hesaplanan 23.456,25 TL 2025/Nisan ayına tahakkuk ettirilerek hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmek üzere işverene tebliğ edilecektir. İşveren tarafından tebliğ edilen borcun ödenmesi halinde, ilişiksizlik belgesi düzenlenerek işyeri dosyasının İZ işlemi yapılacaktır.
Örnek 2– Asgari işçilik oranı %9 olan ve 01.03.2024 tarihinde başlanılan A ihale konusu işin noksansız geçici kabulü 15.04.2025 tarihinde yapılmıştır. İhale makamı tarafından, son hakediş raporunun henüz düzenlenmediği belirtilerek işverene ödenmesi gereken toplam hakediş tutarı bildirilmemiş ve noksansız geçici kabul tarihi itibarıyla işverene ödenen hakediş tutarının 10.000.000 TL olduğu belirtilmiştir. 01.03.2024 ila 15.04.2025 tarihleri arasında söz konusu iş dolayısıyla Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarı 700.000 TL’dir. İşveren tarafından ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma işlemi yapılmasının talep edilmesi halinde;
İşin geçici kabulü noksansız yapıldığı için işverenin talebi kabul edilecektir.
Bildirilmesi gereken prime esas kazanç tutarı: 10.000.000 x %6,75 = 675.000 TL
İşveren tarafından bildirilen prime esas kazanç tutarı, bildirilmesi gereken prime esas kazanç tutarından 25.000 TL (700.000>675.000) fazla olduğu tespit edilmekle beraber toplam istihkak üzerinden araştırma yapılmadığından bu aşamada ilişiksizlik belgesi düzenlenmeyecek ve dosyanın İZ işlemi yapılmayacaktır.
İhale makamı tarafından, 17.02.2026 tarihinde işin son hakediş raporunun düzenlendiği, işverene 1.000.000 TL daha hakediş ödemesi yapıldığı ve söz konusu iş dolayısıyla işverene ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının 11.000.000 TL olduğunun bildirilmesi durumunda;
Bildirilmesi gereken prime esas kazanç tutarı: 1.000.000 x %6,75 = 67.500 TL
Önceki hesaplamada kullanılan bildirilmesi gereken prime esas kazanç tutarı son hesaplamada kullanılmayacak ancak 25.000 TL fazla bildirim dikkate alınacaktır.
Buna göre;
Bildirilen tutar: 700.000 – 675.000 = 25.000 TL
Fark işçilik tutarı: 67.500 – 25.000 = 42.500 TL
Ödenmesi gereken prim tutarı: 42.500 x %34,75 = 14.768,75 TL
Buna göre, hesaplanan 14.768,75 TL fark prim tutarı 2025/Nisan ayına tahakkuk ettirilerek hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmek üzere işverene tebliğ edilecektir. İşveren tarafından tebliğ edilen borcun ödenmesi halinde, ilişiksizlik belgesi düzenlenerek işyeri dosyasının İZ işlemi yapılacaktır.
İhaleli işin yarım kalması veya ihalenin feshedilmesi durumunda, işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma işlemi yapılır. Herhangi bir hakediş ödemesi yapılmamış ise araştırma işlemi yapılmaz.
4- “4) İHALE KONUSU İŞLERİN DEVAMLI İŞYERİ SİGORTALILARI İLE YAPILMASI” başlıklı bölümünün 4.3 numaralı bendinin son iki paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Yapılan araştırma işlemi sonucunda, ihale konusu işin yapıldığı süre zarfında Kuruma bildirilmiş prime esas kazanç tutarının, bildirilmesi gereken prime esas kazanç tutarının altında olduğunun tespit edilmesi halinde farktan kaynaklanan prim, bir ay içinde ödenmesi için işverene tebliğ edilir. İşverence borcun tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi, taahhütname verilmesi veya itirazda bulunulmaması halinde borç kesinleşir ve işlemler sonuçlandırılır.
İşveren tarafından, ünitece hesaplanan fark prim borcuna tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde faturalı işçilik ödemeleri, fatura mukabili iş yaptırılması, işin kısmen işverene ait başka işyeri sigortalıları ile yapılması veya Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamı dışındaki kişilerin çalışması nedeniyle itiraz edilmesi halinde söz konusu iş, incelenmek üzere Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının ilgili Grup Başkanlığına intikal ettirilecektir.
5- 6 ncı bölümün başlığı “ÖZEL NİTELİKTEKİ İNŞAAT İŞLERİNDE İLİŞİKSİZLİK BELGESİ” şeklinde değiştirilmiş, 6.1 numaralı bendin birinci paragrafından sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraf eklenmiş, 6.2 numaralı bendinde yer alan “bina maliyeti” ibaresi “inşaat maliyeti” şeklinde değiştirilmiş, 6.6 ve 6.7 numaralı bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, 6.11 numaralı bendinde yer alan “özel bina inşaatının” ibaresi “özel nitelikteki inşaat işinin” şeklinde değiştirilmiştir.
6) ÖZEL NİTELİKTEKİ İNŞAAT İŞLERİNDE İLİŞİKSİZLİK BELGESİ
6.1- Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 27 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği tek işyeri dosyasından yürütülmesine ünitece izin verilen, birden fazla yapı ruhsatı bulunan, yapı sınıf ve grubu ve/veya asgari işçilik oranı farklı olan özel nitelikteki inşaat işleri tamamlandıktan sonra, her bir ruhsata istinaden ayrı ayrı araştırma işlemi yapılacak ve hesaplanan fark işçilik tutarları toplamı, bildirilen toplam prime esas kazanç tutarı ile karşılaştırılacaktır.
Örnek 1: İksa ruhsatına istinaden 01.03.2026 tarihinde işyeri dosyası açılmış ve sigortalı bildirimi yapılmaya başlanmıştır. İnşaatın yüzölçümü 500 m², yapı sınıf ve grubu II-A, Asgari İşçilik Oranlarını Gösterir Tebliğdeki oranı %6’dır. Aynı işveren tarafından, inşaat ruhsatına istinaden 15.04.2026 tarihinde farklı bir işyeri dosyası açılmıştır. İnşaatın yüzölçümü 4000 m², yapı sınıf ve grubu III-C, Asgari İşçilik Oranlarını Gösterir Tebliğdeki oranı %9’dur. 02.06.2026 tarihinde işveren tarafından, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 27 nci maddesine istinaden işyeri dosyalarının birleştirilmesi talep edilmiştir. Parsellerin bitişik olması, işveren tarafından ilk işin başlangıç tarihinden itibaren altı aylık süre içerisinde talepte bulunulması ve sigortalıların birbirine karışması nedeniyle işverenin talebi kabul edilmiş ve işyeri dosyaları birleştirilmiştir. İnşaat 22.04.2027 tarihinde tamamlanmıştır. Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarı 6.000.000 TL’dir. Bu durumda 500 m² ve 4.000 m² için ayrı ayrı hesaplama işlemi yapılacaktır. Buna göre;
2026 yılı II-A birim maliyet bedeli: 8.100 TL/m²
İnşaatın maliyeti: 500 x 8.100 = 4.050.000 TL
Bildirilmesi gereken prime esas kazanç: 4.050.000 x %4.5 = 182.250 TL
2026 yılı III-C birim maliyet bedeli: 23.400 TL/m²
İnşaatın maliyeti: 4.000 x 23.400 = 93.600.000 TL
Bildirilmesi gereken prime esas kazanç: 93.600.000 x %6,75 = 6.318.000 TL
Toplam bildirilmesi gereken prime esas kazanç: 6.318.000 + 182.250 = 6.500.250 TL
Fark işçilik tutarı: 6.500.250 – 6.000.000 = 500.250 TL olacaktır. Bu tutar üzerinden hesap edilen fark prim borcunun ödenmesi ve söz konusu işyeri dosyasından başkaca borcun bulunmaması halinde ilişiksizlik belgesi verilecektir.
Örnek 2: Yüz ölçümü 30.000 m², yapı sınıf ve grubu IV-C, asgari işçilik oranı %9 olan alışveriş merkezi inşaatı için 01.03.2026 tarihinde işyeri dosyası açılmış ve sigortalı bildirimi yapılmaya başlanmıştır. Aynı işveren tarafından, yüzölçümü 1.000 m², yapı sınıf ve grubu III-B, asgari işçilik oranı %9 olan konut inşaatı için 15.04.2026 tarihinde farklı bir işyeri dosyası açılmıştır. 02.06.2026 tarihinde işveren tarafından, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 27 nci maddesine istinaden işyeri dosyalarının birleştirilmesi talep edilmiştir. Parsellerin bitişik olması, işveren tarafından ilk işin başlangıç tarihinden itibaren altı aylık süre içerisinde talepte bulunulması ve sigortalıların birbirine karışması nedeniyle işverenin talebi kabul edilmiş ve işyeri dosyaları birleştirilmiştir. İnşaat 22.04.2027 tarihinde tamamlanmıştır. Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarı 83.000.000 TL’dir. Bu durumda 30.000 m² ve 1.000 m² için ayrı ayrı hesaplama işlemi yapılacaktır. Buna göre;
2026 yılı IV-C birim maliyet bedeli: 40.500 TL/m²
İnşaatın maliyeti: 30.000 x 40.500 = 1.215.000.000 TL
Bildirilmesi gereken prime esas kazanç: 1.215.000.000 x %6,75 = 82.012.500 TL
2026 yılı III-B birim maliyet bedeli: 21.050 TL/m²
İnşaatın maliyeti: 1.000 x 21.050 = 21.050.000 TL
Bildirilmesi gereken prime esas kazanç: 21.050.000 x %6,75 = 1.420.875 TL
Toplam bildirilmesi gereken prime esas kazanç: 82.012.500 + 1.420.875 = 83.433.375 TL
Fark işçilik tutarı: 83.433.375 – 83.000.000 = 433.375 TL olacaktır. Bu tutar üzerinden hesap edilen fark prim borcunun ödenmesi ve söz konusu işyeri dosyasından başkaca borcun bulunmaması halinde ilişiksizlik belgesi verilecektir.
6.6– Başladığı yıl içinde bitirilmiş olan inşaat maliyetinin hesaplanmasında inşaatın bittiği tarihte geçerli olan birim maliyet bedeli esas alınır. Başladığı yıldan sonraki yıllarda bitirilmiş inşaat maliyetinin hesabında ise; inşaatın bitirildiği yıl hariç olmak üzere, inşaatın başladığı yıl ile bitirildiği yıl arasındaki tüm yıllara ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması sonucu bulunan birim maliyet bedeli esas alınır. Birden fazla birim maliyet bedelinin yayımlandığı yıl olması halinde, aritmetik ortalama hesabında o yıl içerisinde yayımlanan son birim maliyet bedeli dikkate alınır.
Aritmetik ortalama hesabında, hesaplamada kullanılacak yıla ait birim maliyet bedeli bulunmaması durumunda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri ile yazışma yapılarak hangi birim maliyet bedelinin esas alınması gerektiği sorulacak ve gelen cevaba göre işlem yapılacaktır.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri ile yapılan yazışma sonucu birim maliyet bedelinin belirlenememesi durumunda, araştırma işleminde esas alınacak yapı sınıf ve grubu, yapının kullanım amacı, niteliği ve özellikleri dikkate alınarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan yapı yaklaşık birim maliyet listesinden ünitece belirlenecektir.
Ünitece belirlenememesi veya belirlenen birim maliyet bedeline işverence itirazda bulunulması halinde, yapının kullanım amacı, niteliği ve özelliklerinin tespiti amacıyla dosya sosyal güvenlik denetmenleri servisine sevk edilecek ve denetmen tarafından düzenlenen raporda belirtilen tespitlere istinaden araştırma işleminde esas alınması gereken yapı sınıf ve grubu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan yapı yaklaşık birim maliyet listesinden ünitece belirlenecektir.
16.0 5.2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in yayımlandığı tarih itibarıyla aritmetik ortalama hesabına göre araştırma işlemi yapılması gerektiğinden;
– 16.05.2026 tarihi ve sonrasında biten,
– 16.05.2026 tarihinden önce bitmiş olmakla birlikte henüz araştırma işlemi yapılmayan veya araştırma işlemi yapılmış olmakla birlikte fark prim borcu idari aşamada kesinleşmemiş olan,
özel nitelikteki inşaat işlerinde aritmetik ortalama hesabına göre araştırma işlemi yapılacaktır.
Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten önceki hesaplama yöntemi esas alınarak araştırma işlemi yapılan ve 16.05.2026 tarihi ve sonrasında idari aşamada kesinleşen işlemler için ise;
– 2 yıl ve daha az sürede tamamlanan özel nitelikteki inşaat işlerinde hesaplama yöntemi değişmediğinden herhangi bir işlem yapılmayacaktır.
– 2 yıldan uzun süren özel nitelikteki inşaat işleri için yapılan ilk araştırma işlemi iptal edilerek aritmetik ortalama hesabına göre yeniden araştırma işlemi yapılacaktır.
2 yıldan uzun süren özel nitelikteki inşaat işlerinde Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten önceki hesaplama yöntemi esas alınarak Sosyal Güvenlik Müfettişlerince/serbest muhasebeci malî müşavirler ile yeminli malî müşavirlerce düzenlenen rapora istinaden ünitece;
– 16.05.2026 tarihi itibarıyla henüz işlem yapılmamış,
– işlem yapılmış olmakla birlikte tebliğ edilen fark prim borcu 16.05.2026 tarihi ve sonrasında idari aşamada kesinleşmiş,
ise söz konusu raporlar aritmetik ortalama hesabı esas alınarak yeniden düzenlenmek üzere Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının ilgili Grup Başkanlığına veya ilgili SMMM/YMM’lere gönderilecektir.
Örnek 1– III-B yapı sınıf ve grubunda yer alan inşaat işine 03.09.2025 tarihinde başlanmış ve 18.05.2026 yılında inşaat tamamlanmıştır. Bu durumda;
2025 yılı III-B birim maliyet bedeli: 18.200 TL/m² olduğundan araştırma işlemi bu birim maliyet bedeli üzerinden yapılacaktır.
Örnek 2– III-B yapı sınıf ve grubunda yer alan inşaat işine 01.12.2023 tarihinde başlanmış ve 20.05.2026 tarihinde inşaat tamamlanmıştır. Bu durumda;
2023 yılı III-B birim maliyet bedeli: 9.000 TL/m²
2024 yılı III-B birim maliyet bedeli: 14.400 TL/m²
2025 yılı III-B birim maliyet bedeli: 18.200 TL/m²
Hesaplamada kullanılacak birim maliyet bedeli: (9.000 + 14.400 + 18.200) /3 = 13.866,66 TL/m² olacaktır.
Örnek 3– IV-A yapı sınıf ve grubunda yer alan inşaat işine 15.11.2023 tarihinde başlanmıştır. 2025 yılında proje tadilat ruhsatı alınmış ve inşaatın yapı sınıf ve grubu değişerek III-C olmuştur. İnşaat 17.05.2026 tarihinde bitirilmiştir. Bu durumda;
2023 yılı IV-A birim maliyet bedeli: 10.200 TL/m²
2024 yılı IV-A birim maliyet bedeli: 15.300 TL/m²
2025 yılı III-C birim maliyet bedeli: 19.150 TL/m²
Hesaplamada kullanılacak birim maliyet bedeli: (10.200 + 15.300 + 19.150) /3 = 14.883,33 TL/m² olacaktır.
Örnek 4- III-B yapı sınıf ve grubunda yer alan inşaat işine 01.02.2023 tarihinde başlanmıştır. İnşaat faaliyetine 2024 ve 2025 yıllarında ara verilmiş ve 16.05.2026 tarihinde inşaat tamamlanmıştır. Bu durumda;
2023 yılı III-B birim maliyet bedeli: 9.000 TL/m²
2024 yılı III-B birim maliyet bedeli: 14.400 TL/m²
2025 yılı III-B birim maliyet bedeli: 18.200 TL/m²
Hesaplamada kullanılacak birim maliyet bedeli: (9.000 + 14.400 + 18.200) /3 = 13.866,66 TL/m² olacaktır.
Örnek 5– 15.04.2023 tarihinde başlanan inşaat işi 17.05.2026 tarihinde bitirilmiştir. İnşaat işi için iş bittikten sonra 20.05.2026 tarihinde ruhsat alınmıştır. İnşaatın yapı sınıf ve grubu III-B olarak belirlenmiştir. Bu durumda;
2023 yılı III-B birim maliyet bedeli: 9.000 TL/m²
2024 yılı III-B birim maliyet bedeli: 14.400 TL/m²
2025 yılı III-B birim maliyet bedeli: 18.200 TL/m²
Hesaplamada kullanılacak birim maliyet bedeli: (9.000 + 14.400 + 18.200) /3 = 13.866,66 TL/m² olacaktır.
Örnek 6– 15.04.2023 tarihinde başlanan inşaat işi 17.05.2026 tarihinde bitirilmiştir. İnşaat işi için iş bittikten sonra 20.05.2026 tarihinde ruhsat alınmıştır. İnşaatın yapı sınıf ve grubu III-C olarak belirlenmiştir. 2023 ve 2024 yıllarında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca III-C birim maliyet bedeli belirlenmemiştir. Bu durumda;
Yapının kullanım amacı, niteliği ve özellikleri dikkate alınarak 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin hangi yapı sınıf ve grubunun esas alınması gerektiği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne sorulacak ve gelen cevaba istinaden işlem yapılacaktır.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile yapılan yazışma sonucu birim maliyet bedelinin belirlenememesi durumunda yapının kullanım amacı, niteliği ve özellikleri dikkate alınarak 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin ünitece belirlenecek yapı sınıf ve grubuna ait birim maliyet bedelleri hesaplamada kullanılacaktır. Ünitece birim maliyet bedelinin belirlenememesi veya belirlenen birim maliyet bedeline işverence itirazda bulunulması halinde, yapının kullanım amacı, niteliği ve özelliklerinin tespiti amacıyla dosya sosyal güvenlik denetmenleri servisine sevk edilecek ve denetmen tarafından düzenlenecek olan rapordaki tespitlere istinaden ünitece belirlenen yapı sınıf ve grubuna ait birim maliyet bedelleri hesaplamada kullanılacaktır.
Örnek 7- III-B yapı sınıf ve grubunda yer alan inşaat işine 17.02.2023 tarihinde başlanmış ve 10.05.2026 tarihinde inşaat tamamlanmıştır. İşveren tarafından 11.05.2026 tarihinde iş bitim dilekçesi verilmiştir. Yönetmeliğin yürürlük tarihi olan 16.05.2026 tarihi itibarıyla henüz araştırma işlemi yapılmamıştır. Bu durumda;
2023 yılı III-B birim maliyet bedeli: 9.000 TL/m²
2024 yılı III-B birim maliyet bedeli: 14.400 TL/m²
2025 yılı III-B birim maliyet bedeli: 18.200 TL/m²
Hesaplamada kullanılacak birim maliyet bedeli: (9.000 + 14.400 + 18.200) /3 = 13.866,66 TL/m² olacaktır.
Örnek 8– III-B yapı sınıf ve grubunda yer alan inşaat işine 17.02.2023 tarihinde başlanmış ve 05.05.2026 tarihinde inşaat tamamlanmıştır. İşveren tarafından 06.05.2026 tarihinde iş bitim dilekçesi verilmiştir. İnşaatın bittiği yıldan önceki yıl olan 2025 yılına ait birim maliyet bedeli olan 18.200 TL/m² üzerinden araştırma işlemi yapılmış ve çıkan fark prim borcu 11.05.2026 tarihinde işverene tebliğ edilmiştir. İşverence, tebliğ edilen fark prim borcu ödenmemiştir.
Yönetmeliğin yayımlandığı 16.05.2026 tarihi itibarıyla işverenin, fark prim borcuna itiraz süresi henüz dolmadığından, inşaatın bittiği yıldan önceki yıla ait 2025 yılı III-B birim maliyet bedeli olan 18.200 TL/m² üzerinden yapılan araştırma işlemi iptal edilerek aritmetik hesaplama yöntemine göre yeniden hesaplama yapılacaktır. Buna göre;
2023 yılı III-B birim maliyet bedeli: 9.000 TL/m²
2024 yılı III-B birim maliyet bedeli: 14.400 TL/m²
2025 yılı III-B birim maliyet bedeli: 18.200 TL/m²
Hesaplamada kullanılacak birim maliyet bedeli: (9.000 + 14.400 + 18.200) /3 = 13.866,66 TL/m² olacağından, 13.866,66 TL/m² üzerinden yeniden hesaplama yapılacaktır.
Örnek 9– III-B yapı sınıf ve grubunda yer alan inşaat işine 17.02.2023 tarihinde başlanmış ve 01.04.2026 tarihinde inşaat tamamlanmıştır. İşveren tarafından 02.04.2026 tarihinde iş bitim dilekçesi verilmiştir. İnşaatın bittiği yıldan önceki yıl olan 2025 yılına ait birim maliyet bedeli 18.200 TL/m² üzerinden araştırma işlemi yapılmış ve çıkan fark prim borcu 06.04.2026 tarihinde işverene tebliğ edilmiştir. İşverence, borcun tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmamış ve borç yönetmeliğin yayımlandığı 16.05.2026 tarihinden önce kesinleşmiştir. 18.05.2026 tarihinde işverence, aritmetik hesaplama yöntemi kullanılarak tekrar hesaplama işlemi yapılması talep edilmiştir. Bu durumda, işverenin talebi reddedilecektir.
Örnek 10– III-B yapı sınıf ve grubunda yer alan inşaat işine 22.04.2023 tarihinde başlanmış ve 02.05.2026 tarihinde inşaat tamamlanmıştır. İşveren tarafından 03.05.2026 tarihinde iş bitim dilekçesi verilmiştir. İnşaatın bittiği yıldan önceki yıl olan 2025 yılına ait birim maliyet bedeli olan 18.200 TL/m² üzerinden araştırma işlemi yapılmış ve çıkan fark prim borcu 11.05.2026 tarihinde işverene tebliğ edilmiştir. Tebliğ edilen fark prim borcu 18.05.2026 tarihinde ödenmiştir.
Bu durumda, 16.05.2026 tarihinden sonra fark prim borcunun kesinleşmesi ve inşaatın 2 yıldan uzun sürede tamamlanmasından dolayı, inşaatın bittiği yıldan önceki yıla ait 2025 yılı birim maliyet bedeli olan 18.200 TL/m² üzerinden yapılan araştırma işlemi iptal edilerek aritmetik hesaplama yöntemine göre yeniden hesaplama yapılacaktır.
Buna göre;
2023 yılı III-B birim maliyet bedeli: 9.000 TL/m²
2024 yılı III-B birim maliyet bedeli: 14.400 TL/m²
2025 yılı III-B birim maliyet bedeli: 18.200 TL/m²
Hesaplamada kullanılacak birim maliyet bedeli: (9.000 + 14.400 + 18.200) /3 = 13.866,66 TL/m² olacağından, 13.866,66 TL/m² üzerinden yeniden hesaplama yapılacaktır.
Örnek 11- 22.04.2023 tarihinde başlanan özel nitelikteki inşaat işi 01.03.2026 tarihinde bitmiştir. 05.03.2026 tarihinde, 2025 yılına ait yapı sınıf ve grubu esas alınarak araştırma işlemi yapılmış ve fark prim borcu işverene tebliğ edilmiştir. İşverence, tebliğ edilen borca fatura mukabili iş yaptırıldığı gerekçesiyle 10.03.2026 tarihinde itiraz edilmiş ve dosya Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının ilgili Grup Başkanlığına gönderilmiştir. Müfettiş tarafından, 16.05.2026 tarihinde yapılan Yönetmelik değişikliği öncesi düzenlenen rapor 14.05.2026 tarihinde ilgili üniteye gönderilmiştir. 16.05.2026 tarihi itibarıyla ünitece henüz işlem yapılmamıştır. Bu durumda, söz konusu rapor 16.05.2026 tarihinde yapılan Yönetmelik değişikliği esas alınarak yeniden düzenlenmek üzere Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının ilgili Grup Başkanlığına gönderilecektir.
Örnek 12– 22.04.2023 tarihinde başlanan özel nitelikteki inşaat işi 01.03.2026 tarihinde bitmiştir. 05.03.2026 tarihinde, 2025 yılına ait yapı sınıf ve grubu esas alınarak araştırma işlemi yapılmış ve fark prim borcu işverene tebliğ edilmiştir. İşverence, tebliğ edilen borca fatura mukabili iş yaptırıldığı gerekçesiyle 10.03.2026 tarihinde itiraz edilmiş ve dosya Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının ilgili Grup Başkanlığına gönderilmiştir. Müfettiş tarafından, 16.05.2026 tarihinde yapılan Yönetmelik değişikliği öncesi düzenlenen rapor 14.05.2026 tarihinde ilgili üniteye gönderilmiştir. Müfettiş raporuna istinaden tebliğ edilen fark prim borcu 18.05.2026 tarihinde işverence ödenmiştir. Bu durumda, fark prim borcu kesinleşme tarihi 16.05.2026 tarihinden sonra olduğundan, söz konusu rapor 16.05.2026 tarihinde yapılan Yönetmelik değişikliği esas alınarak yeniden düzenlenmek üzere Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının ilgili Grup Başkanlığına gönderilecektir.
6.7- Araştırma, inşaatın bittiği tarihten sonra yapılır. Ancak, bu işlem, inşaatın el değiştirmesi, talep edilmesi halinde inşaatın biten kısmı ve benzeri hallerde, inşaat, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan “İnşaatın ikmal Edilen Kısmının Bina Maliyetine Oranlarını Gösterir Cetvel” de gösterilen durumlara uygun bulunduğu takdirde bu oranlar aynen, uymadığı takdirde ise, yapılmayan kısımlar yapılan kısımlara oranlanarak bulunacak maliyet esas alınmak suretiyle inşaatın herhangi bir safhasında da yapılabilir.
Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 111 inci maddesinin onuncu fıkrasında, “Kapanma, terk veya tasfiye olmadığı hâlde en az iki yıl süre ile sigortalı çalıştırılmadığı işveren tarafından bildirilen veya Kurumca tespit edilen özel nitelikteki inşaat işyerlerinde, sigortalı çalıştırılmaya son verilen tarih itibarıyla ünitece re’sen araştırma işlemi yapılır.” hükmü yer almıştır.
Buna göre, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 111 inci maddesinin onuncu fıkrasındaki düzenlemenin 16.05.2026 tarihinde yürürlüğe girmesi ve hukukun temel ilkelerinden biri olan kanunların geriye yürümezliği ilkesi nedeniyle, 2026/Mayıs dönemi ve sonrasında verilen son muhtasar ve prim hizmet beyannamesi/aylık prim ve hizmet belgesi döneminden itibaren en az 2 yıl muhtasar ve prim hizmet beyannamesi/ aylık prim ve hizmet belgesi verilmeyen işyeri dosyaları 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkarılarak re’sen araştırma işlemi yapılacaktır.
Bu durumdaki işyeri dosyaları için, öncelikle ruhsat vermeye yetkili makamlarla yazışma yapılarak, ruhsat vermeye yetkili makamca onaylanmış seviye tespit tutanakları istenecek ve son seviye tespit tutanağında yer alan inşaatın tamamlanma seviyesi ve tamamlanma tarihi esas alınarak araştırma işlemi yapılacaktır. Ruhsat vermeye yetkili makamlarla yapılan yazışmalar sonucunda, inşaatın tamamlanma seviyesinin belirtilmesi ancak belirtilen seviyenin hangi tarihte bittiğinin anlaşılamaması halinde, son sigortalı bildirimi yapılan tarih iş bitim tarihi olarak esas alınarak araştırma işlemi yapılacaktır.
Ruhsat vermeye yetkili makamlarla yapılan yazışmalar sonucunda, inşaatın tamamlanma seviyesi ve tamamlanma tarihinin bildirilmemesi halinde, inşaatın tamamlanma seviyesi ve tamamlanma tarihinin tespiti amacıyla konu sosyal güvenlik denetmenleri servisine intikal ettirilecek ve denetmen tarafından düzenlenecek rapora göre işlem yapılacaktır.
Ünitece re’sen araştırma yapılan özel nitelikteki inşaat işinin kalan kısmının işveren tarafından daha sonra tamamlanması durumunda, ilk yapılan araştırma işleminde esas alınan iş bitim tarihinden sonraki ilk sigortalı bildirim tarihi inşaatın başlangıç tarihi olarak kabul edilecek ve daha önce araştırma yapılan bölümlerin yüz ölçümleri ile Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarları son hesaplamada dikkate alınmayacaktır.
Örnek 1: 20.11.2025 tarihinde başlanılan ve yüzölçümü 1.000 m² olan inşaat işi için son sigortalı çalıştırılan tarih 03.05.2026’dır. İşyerinden Mayıs 2026 ila Haziran 2028 arasındaki dönemler için MPHB verilmemiştir. Ünitece 01.07.2028 tarihinde re’sen araştırma işlemine başlanılmıştır. Belediyeden alınan 05.07.2028 tarihli yazı ekinde yer alan son seviye tespit tutanağında, 18.05.2026 tarihi itibarıyla inşaatın %60’ının tamamlandığı bildirilmiştir. Bu durumda 18.05.2026 tarihi iş bitim tarihi kabul edilecek ve (1.000 x %60) 600 m² için ünitece 2025 birim maliyet bedeli dikkate alınarak re’sen araştırma işlemi yapılacaktır.
Araştırma işleminden sonraki ilk sigortalı bildirimi 01.08.2029 tarihinde yapılarak inşaatın 20.06.2030 tarihinde tamamlanması durumunda, daha önce araştırma işlemi yapılan 600 m² ve Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarı son hesaplamada dikkate alınmayacak, inşaatın başlangıç tarihi 01.08.2029, bitiş tarihi 20.06.2030 olarak kabul edilecek, sonradan tamamlanan 400 m² için 2029 birim maliyet bedeli dikkate alınarak araştırma işlemi yapılacaktır. Yapılan iki araştırma işlemi sonrasında fark prim borcu çıkmaması veya çıkan fark prim borcunun ödenmesi, dosyada başkaca borç olmaması ve işverence talep edilmesi halinde inşaatın tamamı için (1.000 m²) ilişiksizlik belgesi verilecektir.
Örnek 2: 20.11.2025 tarihinde başlanılan ve yüzölçümü 1.000 m² olan inşaat işi için son sigortalı çalıştırılan tarih 03.05.2026’dır. İşyerinden Mayıs 2026-Haziran 2028 arasındaki dönemler için MPHB verilmemiştir. Belediyeden alınan 10.07.2028 tarihli yazı ekinde yer alan belediye onaylı son seviye tespit tutanağında, 01.03.2027 tarihi itibarıyla inşaatın %60’ının tamamlandığı bildirilmiştir. Bu durumda 01.03.2027 tarihi iş bitim tarihi kabul edilecek ve (1.000 x %60) 600 m² için 2025 ve 2026 yıllarının birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması dikkate alınarak ünitece re’sen araştırma işlemi yapılacaktır.
Araştırma işleminden sonraki ilk sigortalı bildirimi 01.08.2029 tarihinde yapılarak inşaatın 20.06.2030 tarihinde tamamlanması durumunda, daha önce araştırma işlemi yapılan 600 m² ve Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarı son hesaplamada dikkate alınmayacak, inşaatın başlangıç tarihi
01.08.2029, bitiş tarihi 20.06.2030 olarak kabul edilecek, sonradan tamamlanan 400 m² 2029 yılı birim maliyet bedeli esas alınarak araştırma işlemi yapılacaktır. Yapılan iki araştırma işlemi sonrasında fark prim borcu çıkmaması veya çıkan fark prim borcunun ödenmesi, dosyada başkaca borç olmaması ve işverence talep edilmesi halinde inşaatın tamamı için (1.000 m²) ilişiksizlik belgesi verilecektir.
Örnek 3: 05.10.2023 tarihinde başlanılan ve yüzölçümü 1.000 m² olan inşaat işi için son sigortalı çalıştırılan tarih 03.05.2026’dır. İşyerinden Mayıs 2026-Haziran 2028 arasındaki dönemler için MPHB verilmemiştir. Belediyeden alınan 11.07.2028 tarihli yazı ekinde yer alan belediye onaylı son seviye tespit tutanağında, 31.12.2025 tarihi itibarıyla inşaatın %60’ının tamamlandığı bildirilmiştir. 31.12.2025 ile 03.05.2026 tarihleri arasında sigortalı bildirimi devam etmiştir. Bu durumda 31.12.2025 tarihi iş bitim tarihi kabul edilecek ve (1.000 x %60) 600 m² için 2023 ve 2024 yıllarının birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması ile 31.12.2025 tarihine kadarki prime esas kazanç toplamı dikkate alınarak ünitece re’sen araştırma işlemi yapılacaktır.
İnşaatın 09.10.2030 tarihinde tamamlanması durumunda, daha önce araştırma işlemi yapılan 600 m² ve Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarı son hesaplamada dikkate alınmayacak, kalan kısmın başlangıç tarihi 01.01.2026, bitiş tarihi 09.10.2030 olarak kabul edilerek sonradan tamamlanan 400 m² için 2026, 2027, 2028 ve 2029 yıllarının birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması esas alınarak araştırma işlemi yapılacaktır.
Örnek 4: 20.11.2025 tarihinde başlanılan ve yüzölçümü 1.000 m² olan inşaat işi için son sigortalı çalıştırılan tarih 31.05.2026’dır. İşyerinden Mayıs 2026-Haziran 2028 arasındaki dönemler için MPHB verilmemiştir. Belediyeden alınan 10.07.2028 tarihli yazı ve eklerinde inşaatın 600 metrekaresinin tamamlandığı belirtilmiş ancak belirtilen seviyenin hangi tarihte bittiği belirtilmemiştir. Bu durumda, 31.05.2026 tarihi iş bitim tarihi kabul edilecek ve (1.000 x %60) 600 m² için 2025 yılı birim maliyet bedeli dikkate alınarak ünitece re’sen araştırma işlemi yapılacaktır.
Örnek 5: 20.11.2025 tarihinde başlanılan ve yüzölçümü 1.000 m² olan inşaat işi için son sigortalı çalıştırılan tarih 31.05.2026’dır. İşyerinden Mayıs 2026-Haziran 2028 arasındaki dönemler için MPHB verilmemiştir. Belediye ile yapılan yazışmalarda, inşaatın tamamlanma seviyesi ve tarihine ilişkin bilgi ve belge temin edilememiştir. Bu durumda, inşaatın bitirilen kısmının ve bitirilme tarihinin tespiti amacıyla konu sosyal güvenlik denetmenleri servisine intikal ettirilecek ve denetmen tarafından düzenlenecek rapora istinaden işlem yapılacaktır.
6- “7) HİÇ TESCİL EDİLMEMİŞ VEYA TESCİL EDİLMİŞ OLMAKLA BİRLİKTE HİÇ BİLDİRİMDE BULUNULMAMASI” başlıklı bölümün 7.1 numaralı bendinin ilk paragrafında yer alan “özel nitelikteki bina inşaatı işyerlerinde” ibaresi “özel nitelikteki inşaat işyerlerinde” şeklinde değiştirilmiş, aynı bendin son paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Araştırma işlemi sonucunda tespit edilen fark işçilik tutarı iş bitim tarihinin bulunduğu aya mal edilerek işverene tebliğ edilecektir. Tebliğ edilen prim ve gecikme cezası ve gecikme zammının ödenmesi, taahhütname verilmesi veya itirazda bulunulmaması halinde borç kesinleşerek işlemler sonuçlandırılacaktır.
7- “8) İŞİN BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHLERİNİN TESPİTİ” başlıklı bölümün 8.1 numaralı bendinin başlığı “8.1 Özel nitelikteki inşaat işlerinde işin başlama ve bitiş tarihlerinin tespiti” şeklinde değiştirilmiş, 8.2 numaralı bendinin birinci paragrafından sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraflar eklenmiştir.
8.1- Özel nitelikteki inşaat işlerinde işin başlama ve bitiş tarihlerinin tespiti
8.2– İhale makamı tarafından onaylanmış geçici kabul tutanağında ihale konusu işe ilişkin eksik veya kusur bulunmadığının belirtilmesi halinde tutanakta belirtilen iş bitim tarihi, tutanakta eksik veya kusur tespit edilmesi halinde ise eksik ve kusurların tamamlandığı tarih, iş bitim tarihi olarak kabul edilir.
İşin geçici veya kesin kabule tabi olmaması durumunda ise ihale makamı tarafından bildirilen iş bitim tarihine göre işlem yapılır.
Örnek 1– İstihkak tutarı 5.000.000 TL olan A ihale konusu işi ile ilgili olarak, işveren tarafından verilen iş bitim dilekçesine istinaden ihale makamı ile yazışma yapılmış ve ihale makamı tarafından gönderilen 01.10.2025 tarihinde onaylanan geçici kabul tutanağında;
– İşin bitirildiği tarihin 22.08.2025 olduğu,
– 15.09.2025 – 18.09.2025 tarihleri arasında işyerine gidildiği, yüklenici tarafından yapılmış olan işlerin geçici kabul bakımından incelendiği, yapılan inceleme sonucunda www.alomaliye.com işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapıldığı ve geçici kabule engel olabilecek eksik, kusur ve arızaların bulunmadığının görüldüğü,
belirtilmiştir.
Bu durumda, iş bitim tarihi 22.08.2025 olarak kabul edilecek ve işlemler buna göre yapılacaktır.
Örnek 2- İstihkak tutarı 5.000.000 TL olan A ihale konusu işi ile ilgili olarak, işveren tarafından verilen iş bitim dilekçesine istinaden ihale makamı ile yazışma yapılmış ve ihale makamı tarafından gönderilen 13.09.2025 tarihinde onaylanan geçici kabul tutanağında;
– İşin bitirildiği tarihin 12.05.2025 olduğu,
– 01.06.2025 – 05.06.2025 tarihleri arasında işyerine gidildiği, yüklenici tarafından yapılmış olan işlerin geçici kabul bakımından incelendiği, yapılan inceleme sonucunda geçici kabulde noksan ve kusurlu işlerin tespit edildiği, noksan ve kusurlu işlerin tamamlanması için 17.06.2025 tarihinden itibaren 14.09.2025 tarihine kadar süre verildiği, 09.09.2025 – 11.09.2025 tarihleri arasında yapılan inceleme sonucunda, söz konusu eksik ve kusurlu işlerin tamamlandığının tespit edildiği,
belirtilmiştir.
Bu durumda, iş bitim tarihi 11.09.2025 olarak kabul edilecek ve işlemler buna göre yapılacaktır.
8- “9) ARAŞTIRMA VE RE’SEN YAPILACAK İŞLEMLERDE ORTAK HÜKÜMLER” başlıklı bölümün 9.3 numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, 9.11 numaralı bendinin ikinci paragrafında yer alan “özel bina işyerlerinden dolayı” ibaresi “özel nitelikteki inşaat işyerlerinden dolayı” şeklinde değiştirilmiş, 9.12 numaralı bendinin birinci paragrafında yer alan “özel nitelikteki bina inşaatları” ibaresi “özel nitelikteki inşaat işleri” şeklinde, ikinci paragrafında yer alan “bina inşaatı işyerinden” ibaresi “özel nitelikteki inşaat işyerinden” şeklinde değiştirilmiş, 9.14 numaralı bendinde yer alan “özel bina inşaatı” ibaresi “özel nitelikteki inşaat” şeklinde, “ön değerlendirme” ibaresi “araştırma” şeklinde değiştirilmiş, 9.17 numaralı bendinde yer alan “özel bina inşaatları” ibaresi “özel nitelikteki inşaat işleri” şeklinde değiştirilmiş, 9.19.4 numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, ve 9.23 numaralı bendinin birinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, ikinci paragrafı yürürlükten kaldırılmıştır.
9. 3– Ünitece ihale konusu işlerde yapılan araştırma sonucunda tespit edilen ve Kuruma bildirilmediği anlaşılan asgari işçilik miktarı üzerinden, gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği haiz olmayan kurum ve kuruluşlarca yapılan özel nitelikteki inşaat işyerlerinde ise hesaplanan prim tutarı, aksine bir tespit olmaması hâlinde, iş bitim tarihinin bulunduğu aya mal edilerek tahakkuk ettirilmek suretiyle gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmek üzere işverene tebliğ olunur. İşverence borcun tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi, taahhütname verilmesi veya itirazda bulunulmaması halinde borç kesinleşir ve işlemler sonuçlandırılır.
9.1 9.4- Özel nitelikteki inşaat işlerinde; işverence talep edilmesi halinde, bitirildiği belirtilen kısımlar için ayrı asgari işçilik araştırma işlemi yapılabilir ve bu kısımlar için kısmi ilişiksizlik belgesi verilebilir.
Kısmi ilişiksizlik belgesi verildikten sonra yapılan araştırma işlemlerinde daha önce bitirilen ve kısmi ilişiksizlik belgesi verilen bölümlerin yüz ölçümleri ile Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarları son hesaplamada dikkate alınmaz. Dolayısıyla Kuruma bildirilmesi gereken prime esas kazançtan fazla olan tutarlar sonraki hesaplamada dikkate alınmayacaktır.
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 16.05.2026 tarihinden önce kısmi ilişiksizlik belgesi verilen özel nitelikteki inşaat işlerinde 16.05.2026 tarihi ve sonrasında kısmi ilişiksizlik veya ilişiksizlik belgesi için Kuruma başvurulması halinde, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce bitirilen ve kısmi ilişiksizlik belgesi verilen bölümlerin yüz ölçümleri ile bu kısımlar için Kuruma bildirilmesi gereken prime esas kazanç tutarları son hesaplamada dikkate alınmaz. Dolayısıyla Kuruma bildirilmesi gereken prime esas kazançtan fazla olan tutarlar sonraki hesaplamada dikkate alınacaktır.
İşverenin kısmi ilişiksizlik belgesi talebinden sonra, ruhsat vermeye yetkili makamlarla yapılan yazışma sonucunda belirlenen inşaatın tamamlanma seviyesi ve tamamlanma tarihi üzerinden araştırma işlemi yapılır. İnşaatın tamamlanma seviyesi tespit edilmiş olmakla birlikte tamamlanma tarihinin tespit edilememiş olması halinde, kısmi ilişiksizlik belgesi talep tarihi inşaatın bitiş tarihi olarak dikkate alınır.
Yapılan araştırma sonucunda yeterli işçilik bildirimi olduğunun tespit edilmesi veya yeterli işçilik bildirimi olmamakla birlikte, eksik bildirilen işçilik üzerinden hesaplanan tutarın ödenmesi ve söz konusu inşaat işiyle ilgili olarak başkaca borç bulunmaması halinde kısmi ilişiksizlik belgesi düzenlenir. Kısmi ilişiksizlik belgesi talebinde bulunan işverenin talebine istinaden yapılan hesaplama sonucu işverenin yeterli işçilik bildiriminin olmadığının anlaşılması halinde, eksik işçilik bildirimi üzerinden hesaplanan fark prim tutarı iş bitim tarihinin bulunduğu aya tahakkuk ettirilir. Hesaplanan tutar gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte bir ay içerisinde ödenmek üzere işverene tebliğ edilir. Hesaplanan tutarın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde ödenmemesi durumunda, yapılan araştırma işlemi iptal edilir.
Kısmi ilişiksizlik belgesi verildikten sonra araştırma işlemi yapılmayan kısmın işe başlama tarihi, kısmi ilişiksizlik belgesi talebine istinaden yapılan araştırma işleminde esas alınan iş bitim tarihinden sonraki ilk sigortalı bildirim tarihidir.
İnşaatın bitirilen kısmı/kısımları için asgari işçilik araştırması yapılabilmesi için Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan “Ek:11-İnşaatın İkmal Edilen Kısmının Bina Maliyetine Oranlarını Gösterir Cetvel” de ya da ilgili ruhsat vermeye yetkili makam tarafından onaylanan yapı denetim tutanağında inşaatın ilişiksizlik belgesi talebinde bulunulan kısmının bitmiş olduğunun belirtilmesi gerekmektedir.
Örnek 1: ABC İnşaat Ltd. Şti. tarafından toplam 4.000 m² ve III-B yapı sınıf ve grubunda olan özel bina inşaatına 01.03.2022 tarihinde başlanılmıştır. İşveren, 31.12.2023 tarihli dilekçe ile 2.000 m² inşaat alanı için kısmi ilişiksizlik belgesi başvurusunda bulunmuştur. Belediye ile yapılan yazışma sonucu inşaatın 31.12.2023 tarihi itibarıyla tamamlanma seviyesinin %50 olduğu bildirilmiştir. Kısmi ilişiksizlik belgesi talep tarihinden sonra da (01.01.2024 tarihi itibarıyla) sigortalı bildirilmeye devam edilmiştir.
Bu süreç içinde Kuruma bildirilen toplam prime esas kazanç tutarı:
2022 yılı prime esas kazanç bildirimi 300.000 TL
2023 yılı prime esas kazanç bildirimi 400.000 TL (31.12.2023 tarihi itibarıyla)
+____________
700.000 TL’dir.
2022 yılı yapı yaklaşık birim maliyeti 4.650 TL ve bitirilen kısım 2.000 m² esas alınarak hesaplanan Kuruma bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı (2.000×4.650×6,75/100) = 627.750 TL’dir.
Bildirilmesi gereken tutar (627.750 TL) ile 31.12.2023 tarihine kadar bildirilen tutar (700.000 TL) karşılaştırıldığında (700.000-627.750=)72.250 TL yeterli bildirim olduğu ve 31.12.2023 tarihi itibarıyla özel nitelikteki inşaat işyerinden de borcunun bulunmadığı tespit edildiğinden, 2.000 m² inşaat alanı için kısmi ilişiksizlik belgesi verilmiştir.
18. 05.2026 tarihinde inşaatın tamamı bitirilerek işveren tarafından ilişiksizlik belgesi talebinde bulunulmuştur. Kısmi ilişiksizlik belgesi verildikten sonra, araştırma işlemi yapılmayan kısmın başlangıç tarihi 01.01.2024, bitiş tarihi de 18.05.2026 olarak esas alınacaktır.
Bu süreç içinde Kuruma bildirilen toplam prime esas kazanç tutarı:
2024 yılı prime esas kazanç tutarı 500.000 TL
2025 yılı prime esas kazanç tutarı 600.000 TL
2026 yılı prime esas kazanç tutarı 700.000 TL
+_________
1.800.000 TL
31.12.2023 tarihinde kısmi ilişiksizlik belgesi düzenlendiğinden, hesaplama işleminde kullanılan 2.000 m² ile kuruma bildirilmesi gereken tutar olan 627.750 TL sonraki hesaplamada dikkate alınmayacaktır. Bu durumda, 16.05.2026 tarihinden önce kısmi ilişiksizlik belgesi alındığından, Kuruma bildirilmesi gereken prime esas kazançtan fazla olan 72.250 TL’nin toplam prime esas kazanca eklenmesi gerektiğinden, toplam prime esas kazanç tutarı (1.800.000 + 72.250 =) 1.872.250 TL olacaktır.
2024 yılı III-B birim maliyet bedeli: 14.400 TL/ m²
2025 yılı III-B birim maliyet bedeli: 18.200 TL/ m²
Hesaplamada esas alınacak birim maliyet bedeli: (14.400 + 18.200)/2 = 16.300 TL/ m²
İnşaatın maliyeti: 2.000 x 16.300 = 32.600.000 TL
Bildirilmesi gereken prime esas kazanç: 32.600.000 x %6,75 = 2.200.500 TL
Fark işçilik tutarı: 2.200.500 – 1.872.250 = 328.250 TL olacaktır. Bu tutar üzerinden hesap edilen fark prim borcunun ödenmesi ve söz konusu işyeri dosyasından başkaca borcun bulunmaması halinde inşaatın tamamı için ilişiksizlik belgesi verilecektir.
Örnek 2: ABC İnşaat Ltd. Şti. tarafından toplam 4.000 m² ve III-B yapı sınıf ve grubunda olan özel bina inşaatına 01.12.2025 tarihinde başlanılmıştır. İşveren, 18.05.2026 tarihli dilekçe ile 1.000 m² inşaat alanı için kısmi ilişiksizlik belgesi başvurusunda bulunmuştur. Belediyeden gelen yazıda inşaatın 18.05.2026 tarihi itibarıyla tamamlanma oranının %25 olduğu bildirilmiştir. 19.05.2026 tarihinden itibaren sigortalı bildirilmeye devam edilmiştir. Bu durumda;
Belediyeden gelen yazıda tamamlandığı belirtilen 1.000 m² üzerinden araştırma işlemi yapılacaktır.
Bu süreç içinde Kuruma bildirilen toplam prime esas kazanç tutarı:
2025 yılı prime esas kazanç bildirimi 600.000 TL
2026 yılı prime esas kazanç bildirimi 700.000 TL (18.05.2026 tarihi itibarıyla)
+__________
1.300.000 TL’dir.
2025 yılı yapı yaklaşık birim maliyeti 18.200 TL ve bitirilen kısım 1.000 m² esas alınarak yapılan hesaplamada Kuruma bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı: (1.000 x 18.200 x %6,75) = 1.228.500 TL olduğu belirlenmiştir.
Bildirilmesi gereken tutar (1.228.500 TL) ile Kuruma bildirilen tutar (1.300.000 TL) karşılaştırıldığında (1.300.000 – 1.228.500 =) 71.500 TL kısmi ilişiksizlik belgesi talep edilen kısım için yeterli bildirim olduğundan, söz konusu işyeri dosyasından başkaca borcunun bulunmaması halinde, 1.000 m² için kısmi ilişiksizlik belgesi verilecektir.
Daha sonraki bir tarihte işveren tarafından kısmi ilişiksizlik veya ilişiksizlik belgesi talep edilmesi durumunda yapılacak olan hesaplamada, kısmi ilişiksizlik belgesi düzenlenen 1.000 m² ve Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarı olan 1.300.000 TL (16.05.2026 tarihinden sonra hesaplama yapıldığından, Kuruma bildirilmesi gereken prime esas kazançtan fazla olan 71.500 TL sonraki prime esas kazanca dahil edilmeyecektir) sonraki hesaplamada dikkate alınmayacaktır. Sonraki hesaplamada inşaatın başlangıç tarihi olarak 19.05.2026 tarihi esas alınacaktır.
Örnek 3: ABC İnşaat Ltd. Şti. tarafından toplam 4.000 m² ve III-B yapı sınıf ve grubunda olan özel bina inşaatına 01.12.2025 tarihinde başlanılmıştır. İşveren, 20.09.2026 tarihli dilekçe ile 1.000 m² inşaat alanı için kısmi ilişiksizlik belgesi başvurusunda bulunmuştur. Belediyeden gelen yazıda inşaatın 18.05.2026 tarihi itibarıyla %25’inin tamamlandığı bildirilmiştir. Bu durumda, inşaatın bitiş tarihi 18.05.2026 tarihi olarak esas alınacaktır.
18.05.2026 tarihinden sonra ilk sigortalı bildirim tarihi 05.08.2026 tarihidir. Bu durumda;
Belediyeden gelen yazıda tamamlandığı belirtilen 1.000 m² üzerinden araştırma işlemi yapılacaktır.
Bu süreç içinde Kuruma bildirilen toplam prime esas kazanç tutarı:
2025 yılı prime esas kazanç bildirimi 500.000 TL
2026 yılı prime esas kazanç bildirimi 600.000 TL (18.05.2026 tarihi itibarıyla)
+___________
1.100.000 TL’dir.
2025 yılı yapı yaklaşık birim maliyeti 18.200 TL ve bitirilen kısım 1.000 m² esas alınarak hesaplanan Kuruma bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı: (1.000 x 18.200 x %6,75) = 1.228.500 TL’dir.
Bildirilmesi gereken tutar (1.228.500 TL) ile Kuruma bildirilen tutar (1.100.000 TL) karşılaştırıldığında (1.228.500 – 1.100.000 =) 128.500 TL eksik işçilik bildirimi tespit edilmiştir. Bildirilen eksik işçilik tutarı işin bittiği tarihin (18.05.2026) bulunduğu 2026/Mayıs ayına tahakkuk ettirilmek suretiyle gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte işverene tebliğ edilecektir. Tebliğ edilen tutarın işverence ödenmesi ve söz konusu işyeri dosyasından başkaca borcunun bulunmaması halinde 1.000 m² için kısmi ilişiksizlik belgesi verilecektir.
Daha sonraki bir tarihte işveren tarafından kısmi ilişiksizlik veya ilişiksizlik belgesi talep edilmesi durumunda yapılacak olan hesaplamada, kısmi ilişiksizlik belgesi düzenlenen 1.000 m² ve ödenen fark prim tutarı dahil Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarı olan 1.228.500 TL sonraki hesaplamada dikkate alınmayacaktır. Sonraki hesaplamada inşaatın başlangıç tarihi olarak 05.08.2026 tarihi esas alınacaktır.
Örnek 4: ABC İnşaat Ltd. Şti. tarafından toplam 4.000 m² ve III-B yapı sınıf ve grubunda olan özel bina inşaatına 01.03.2025 tarihinde başlanılmıştır. İşveren, 20.06.2026 tarihli dilekçe ile 1.000 m² inşaat alanı için kısmi ilişiksizlik belgesi başvurusunda bulunmuştur. Belediyeden gelen yazıda inşaatın 31.12.2025 tarihi itibarıyla %25’inin tamamlandığı belirtilmiştir. 01.01.2026 tarihi itibarıyla sigortalı bildirimi devam etmektedir. Bu durumda, inşaatın bitiş tarihi 31.12.2025 tarihi olarak esas alınacak ve belediyeden gelen yazıda tamamlandığı belirtilen 1.000 m² üzerinden araştırma işlemi yapılacaktır.
Bu süreç içinde Kuruma bildirilen toplam prime esas kazanç tutarı:
2025 yılı prime esas kazanç bildirimi 1.300.000 TL (31.12.2025 tarihi itibarıyla)
2025 yılı yapı yaklaşık birim maliyeti 18.200 TL ve bitirilen kısım 1.000 m² esas alınarak hesaplanan Kuruma bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı: (1.000 x 18.200 x %6,75) = 1.228.500 TL’dir.
Bildirilmesi gereken tutar (1.228.500 TL) ile Kuruma bildirilen tutar (1.300.000 TL) karşılaştırıldığında (1.300.000 – 1.228.500 =) 71.500 TL kısmi ilişiksizlik talep edilen kısım için yeterli olduğundan söz konusu işyeri dosyasından başkaca borcunun bulunmaması halinde, 1.000 m² için kısmi ilişiksizlik belgesi verilecektir.
İnşaatın 05.10.2027 tarihinde tamamlanması durumunda, sonradan tamamlanan kısmın (3.000 m²) iş başlangıç tarihi 01.01.2026 tarihi esas alınarak, 2026 yılı birim maliyet bedeli ile 01.01.2026 tarihi ve sonrasında bildirilen prime esas kazanç tutarları dikkate alınarak araştırma işlemi yapılacaktır.
Örnek 5: ABC İnşaat Ltd. Şti. tarafından toplam 4.000 m² ve III-B yapı sınıf ve grubunda olan özel bina inşaatına 01.03.2025 tarihinde başlanılmıştır. İşveren, 20.06.2026 tarihli dilekçe ile 1.000 m² inşaat alanı için kısmi ilişiksizlik belgesi başvurusunda bulunmuştur. Belediyeden gelen yazıda inşaatın 31.12.2025 tarihi itibarıyla %25’inin tamamlandığı belirtilmiştir. 01.01.2026 tarihi itibarıyla sigortalı bildirimi devam etmektedir. Bu durumda, inşaatın bitiş tarihi 31.12.2025 tarihi olarak esas alınacak ve belediyeden gelen yazıda tamamlandığı belirtilen 1.000 m² üzerinden araştırma işlemi yapılacaktır.
Bu süreç içinde Kuruma bildirilen toplam prime esas kazanç tutarı:
2025 yılı prime esas kazanç bildirimi 1.100.000 TL (31.12.2025 tarihi itibarıyla)
2025 yılı yapı yaklaşık birim maliyeti 18.200 TL ve bitirilen kısım 1.000 m² esas alınarak hesaplanan Kuruma bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı: (1.000 x 18.200 x %6,75) = 1.228.500 TL’dir.
Bildirilmesi gereken tutar (1.228.500 TL) ile Kuruma bildirilen tutar (1.100.000 TL) karşılaştırıldığında (1.228.500 – 1.100.000 =) 128.500 TL eksik işçilik bildirimi tespit edilmiştir. Bildirilen eksik işçilik tutarı işin bittiği tarihin (31.12.2025) bulunduğu 2025/Aralık ayına tahakkuk ettirilmek suretiyle gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte işverene tebliğ edilecektir. Tebliğ edilen tutarın işverence ödenmesi ve söz konusu işyeri dosyasından başkaca borcunun bulunmaması halinde 1.000 m² için kısmi ilişiksizlik belgesi verilecektir.
İnşaatın 05.10.2027 tarihinde tamamlanması durumunda, sonradan tamamlanan kısmın (3.000 m²) başlangıç tarihi 01.01.2026 tarihi esas alınarak, 2026 yılı birim maliyet bedeli ile 01.01.2026 tarihi ve sonrasında bildirilen prime esas kazanç tutarları dikkate alınarak araştırma işlemi yapılacaktır. İşveren tarafından ödenen 128.500 TL fark prim tutarı ise sonraki hesaplamada dikkate alınmayacaktır.
Örnek 6: ABC İnşaat Ltd. Şti. tarafından toplam 4.000 m² ve III-B yapı sınıf ve grubunda olan özel bina inşaatına 01.12.2025 tarihinde başlanılmıştır. İşveren, 20.05.2026 tarihli dilekçe ile 1.000 m² inşaat alanı için kısmi ilişiksizlik belgesi başvurusunda bulunmuştur. Belediyeden gelen yazıda inşaatın 18.05.2026 tarihi itibarıyla %25’inin tamamlandığı bildirilmiştir. 19.05.2026 tarihinden itibaren sigortalı bildirilmeye devam edilmiştir. Bu durumda;
Belediyeden gelen yazıda tamamlandığı belirtilen 1.000 m² üzerinden araştırma işlemi yapılacaktır.
Bu süreç içinde Kuruma bildirilen toplam prime esas kazanç tutarı:
2025 yılı prime esas kazanç bildirimi 500.000 TL
2026 yılı prime esas kazanç bildirimi 600.000 TL (18.05.2026 tarihi itibariyle)
+__________
1.100.000 TL’dir.
2025 yılı yapı yaklaşık birim maliyeti 18.200 TL ve bitirilen kısım 1.000 m² esas alınarak hesaplanan Kuruma bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı: (1.000 x 18.200 x %6,75) = 1.228.500 TL’dir.
Bildirilmesi gereken tutar (1.228.500 TL) ile Kuruma bildirilen tutar (1.100.000 TL) karşılaştırıldığında (1.228.500 – 1.100.000=) 128.500 TL eksik işçilik bildirimi tespit edilmiştir. Bildirilen eksik işçilik tutarı işin bittiği tarihin (18.05.2026) bulunduğu 2026/Mayıs ayına tahakkuk ettirilmek suretiyle gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte işverene tebliğ edilecektir. Tebliğ edilen tutarın, tebliğ tarihinden itibaren bir aylık süre içinde ödenmemesi halinde, yapılan hesaplama işlemi iptal edilecek ve işverenin kısmi ilişiksizlik belgesi başvurusu geçersiz sayılacaktır.
Örnek 7: ABC İnşaat Ltd. Şti. tarafından toplam 4.000 m² ve III-B yapı sınıf ve grubunda olan özel bina inşaatına 01.12.2025 tarihinde başlanılmıştır. İşveren, 20.05.2026 tarihli dilekçe ile 1.000 m² inşaat alanı için kısmi ilişiksizlik belgesi başvurusunda bulunmuştur. Belediyeden gelen yazıda inşaatın 18.05.2026 tarihi itibarıyla %25’inin tamamlandığı bildirilmiştir. Bu durumda;
Belediyeden gelen yazıda tamamlandığı belirtilen 1.000 m² üzerinden araştırma işlemi yapılacaktır.
Bu süreç içinde Kuruma bildirilen toplam prime esas kazanç tutarı:
2025 yılı prime esas kazanç bildirimi 500.000 TL
2026 yılı prime esas kazanç bildirimi 600.000 TL (18.05.2026 tarihi itibarıyla)
+__________
1.100.000 TL’dir.
2025 yılı yapı yaklaşık birim maliyeti 18.200 TL ve bitirilen kısım 1.000 m² esas alınarak hesaplanan Kuruma bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı: (1.000 x 18.200 x %6,75) = 1.228.500 TL olacaktır.
Bildirilmesi gereken tutar (1.228.500 TL) ile Kuruma bildirilen tutar (1.100.000 TL) karşılaştırıldığında (1.228.500 – 1.100.000 =) 128.500 TL eksik işçilik bildirimi tespit edilmiştir. Bildirilen eksik işçilik tutarı işin bittiği tarihin (18.05.2026) bulunduğu 2026/Mayıs ayına tahakkuk ettirilmek suretiyle gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte işverene tebliğ edilmiştir.
İşveren, tebliğ edilen tutarı ödememiş ve 850 m² için yapılacak araştırma işleminde yeterli işçilik bildiriminin olduğunu öne sürerek 850 m² için kısmi ilişiksizlik belgesi talep etmiştir. Bu durumda, belediyeden temin edilen seviye tespit tutanağında belirtilen inşaatın tamamlanma seviyesi (1.000 m²) üzerinden araştırma işlemi yapılması gerektiğinden, işverenin bu talebi reddedilecektir.
9.23- İhale konusu işler ile özel nitelikteki inşaat işleri için yapılan araştırma işlemi sonucunda tespit edilen ve Kuruma bildirilmediği anlaşılan asgari işçilik miktarı üzerinden hesaplanan prim tutarı veya Kurumumuzun Sosyal Güvenlik Müfettişlerince/serbest muhasebeci malî müşavirler ile yeminli malî müşavirlerce yapılan tespitlere istinaden tebliğ edilen fark işçilik tutarı, aksine bir tespit olmaması hâlinde, iş bitim tarihinin bulunduğu aya mal edilerek tahakkuk ettirilmek suretiyle gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmek üzere işverene tebliğ edilir. İşverence borcun tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi, taahhütname verilmesi veya itirazda bulunulmaması halinde borç kesinleşir ve işlemler sonuçlandırılır.
9- “10) İLİŞİKSİZLİK BELGESİ VERİLME SÜRELERİ” başlıklı bölümün 10.2 numaralı bendinde yer alan “özel bina inşaatı” ibaresi “özel nitelikteki inşaatlardan” şeklinde değiştirilmiştir.
Bilgilerini ve gereğini arz/rica ederim.
Yunus ELİTAŞ
Kurum Başkanı
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”juicy_pink”]FAQ – Sık Sorulan Sorular
SGK 2026/16 Genelgesi ne zaman yayımlandı? Genelge, 26.06.2026 tarihinde yayımlanmış olup 16.05.2026 tarihli yönetmelik değişikliğine dayanmaktadır.
Genelge hangi genelgeyi değiştiriyor? 04.02.2011 tarihli ve 2011/13 sayılı “İlişiksizlik Belgesi” konulu Genelge’nin ilgili bölümleri değiştirilmiştir.
Aritmetik ortalama yöntemi nedir? Sonraki yıllarda biten özel nitelikteki inşaat işlerinde, bitirildiği yıl hariç olmak üzere inşaatın başladığı yıl ile bittiği yıl arasındaki tüm yıllara ait birim maliyet bedellerinin ortalamasının alınarak inşaat maliyetinin hesaplanmasıdır.
Aritmetik ortalama yöntemi hangi işlere uygulanır? 16.05.2026 ve sonrasında biten işlere; ayrıca bu tarihten önce bitmiş olup henüz araştırılmamış veya fark prim borcu idari aşamada kesinleşmemiş işlere uygulanır.
“Ön değerlendirme” kavramı ne oldu? “Ön değerlendirme” ibaresi genelge metninde “araştırma işlemi” olarak değiştirilmiştir.
2 yıl sigortalı çalıştırılmayan inşaat işyerlerinde ne yapılır? En az 2 yıl sigortalı çalıştırılmayan özel nitelikteki inşaat işyerleri Kanun kapsamından çıkarılarak ünitece re’sen araştırma işlemine tabi tutulur.
Kısmi ilişiksizlik belgesi alınabilir mi? İşverenin talebiyle, bitirildiği belirtilen kısımlar için ayrı araştırma yapılarak kısmi ilişiksizlik belgesi düzenlenebilir.
Fark prim borcuna nasıl itiraz edilir? Tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde faturalı işçilik ödemeleri, fatura mukabili iş yaptırılması, işin kısmen devamlı sigortalılarla yapılması veya 4/1-(a) dışındaki kişilerin çalışması gerekçeleriyle itiraz edilebilir.[/vc_message][vc_column_text]