Mevzuatın Adı: Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
16 Mayıs 2026 Tarihli Resmi Gazete
Sayı: 33255
Sosyal Güvenlik Kurumundan:
ÖZET:
Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde yapılan değişiklikle, asgari işçilik araştırma işlemi, ihale konusu işler ve özel nitelikteki inşaat işleri bakımından yeniden tanımlandı. Düzenlemeyle birden fazla yapı ruhsatı bulunan inşaatların tek sicil numarası altında yürütülmesi, hakediş tutarı üzerinden araştırma yapılması, iş bitim tarihinin tespiti, inşaat maliyetinin hesaplanması, ilişiksizlik belgesi süreçleri ve re’sen araştırma işlemleri hakkında yeni hükümler getirildi.
Maddeler Halinde Özet:
- Asgari işçilik araştırma işleminin tanımı değiştirildi.
Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 4. maddesinde yer alan asgari işçilik araştırma işlemi tanımı yeniden düzenlendi. Yeni tanıma göre işlem; kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işler ve özel nitelikteki inşaat işleri için ilgili kurum ve kuruluşlardan elde edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılacak.
- Asgari işçilik araştırması; değerlendirme, kontrol ve hesaplama aşamalarını kapsayacak.
Yeni düzenlemeye göre Kurum, öncelikle asgari işçilik hesaplaması yapılıp yapılmayacağını değerlendirecek. Hesaplama yapılacaksa, yeterli işçilik bildirilip bildirilmediği kontrol edilecek ve hesaplama süreci yürütülecek.
- Birden fazla yapı ruhsatı bulunan özel bina inşaatlarında tek sicil numarası mümkün hale getirildi.
Aynı işveren tarafından yaptırılan ve birden fazla yapı ruhsatı bulunan özel nitelikteki bina inşaatı işyerlerinde, belirli şartların birlikte gerçekleşmesi halinde inşaatların tek sicil numarası altında yürütülmesine izin verilebilecek.
- Tek sicil numarası için parsellerin bitişik ya da yakın olması şartı getirildi.
Birden fazla yapı ruhsatı bulunan inşaatlarda tek sicil numarası kullanılabilmesi için parsellerin bitişik ya da yakın olması gerekecek.
- İşverenin altı ay içinde talepte bulunması gerekecek.
Aynı işveren tarafından yaptırılan inşaatların tek sicil numarasıyla yürütülebilmesi için işverenin, ilk işin başlangıç tarihinden itibaren altı aylık süre içinde talepte bulunması gerekecek.
- Sigortalıların birbirine karışması şartı aranacak.
Tek sicil numarası uygulanabilmesi için inşaatlarda çalışan sigortalıların birbirine karışması şartı da aranacak. Bu şartların varlığı halinde ünite tarafından izin verilebilecek.
- Geçici kabulü noksansız yapılan işlerde hakediş tutarı üzerinden araştırma yapılabilecek.
İşin geçici kabulü noksansız yapılmış olmasına rağmen işverene ödenmesi gereken toplam istihkak tutarı bildirilmemişse ve işveren talepte bulunursa, işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma yapılabilecek.
- Bu aşamada ilişiksizlik belgesi düzenlenmeyecek.
Geçici kabulü noksansız yapılan ancak toplam istihkak tutarı bildirilmemiş işlerde, yalnızca ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma yapılabilecek; ancak bu araştırma sonucunda ilişiksizlik belgesi düzenlenmeyecek.
- Toplam istihkak sonradan bildirilirse kalan tutar üzerinden işlem yapılacak.
Daha sonra ihale makamı tarafından ödenmesi gereken toplam istihkak tutarı bildirilirse, daha önce araştırma yapılan tutar toplam istihkak bedelinden düşülecek. Kalan tutar üzerinden yapılan araştırma sonucuna göre ilişiksizlik belgesi düzenlenecek.
- İş bitim tarihinin tespitine ilişkin yeni açıklık getirildi.
İhale makamı tarafından onaylanan geçici kabul tutanağında işe ilişkin eksik veya kusur bulunmadığı belirtilirse, tutanakta yer alan iş bitim tarihi esas alınacak.
- Eksik veya kusur varsa tamamlanma tarihi iş bitim tarihi kabul edilecek.
Geçici kabul tutanağında eksik veya kusur tespit edilmişse, eksik ve kusurların tamamlandığı tarih iş bitim tarihi olarak kabul edilecek.
- Geçici veya kesin kabule tabi olmayan işler için ihale makamı bildirimi esas alınacak.
İşin geçici veya kesin kabule tabi olmaması halinde, ihale makamı tarafından bildirilen iş bitim tarihine göre işlem yapılacak.
- İhaleli işin yarım kalması veya feshedilmesi halinde hakediş üzerinden araştırma yapılacak.
İhaleli işin yarım kalması veya ihalenin feshedilmesi durumunda, işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden asgari işçilik araştırma işlemi yapılacak.
- Hakediş ödemesi yapılmamışsa araştırma yapılmayacak.
İhaleli işin yarım kalması veya feshedilmesi durumunda işverene herhangi bir hakediş ödemesi yapılmamışsa araştırma işlemi yapılmayacak.
- “Bina maliyeti” ifadesi “inşaat maliyeti” olarak değiştirildi.
Yönetmeliğin 111. maddesinde yer alan “Bina maliyeti” ibaresi “İnşaat maliyeti” olarak değiştirildi. Böylece düzenlemede kullanılan kavram inşaat maliyeti olarak güncellendi.
- Bakanlık adı güncellendi.
Yönetmelikte yer alan “Çevre ve Şehircilik Bakanlığı” ibaresi, “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı” olarak değiştirildi.
- Araştırma işleminde iş bitim tarihinde geçerli yapı ruhsatı esas alınacak.
Özel nitelikteki inşaat işleri bakımından araştırma işlemi yapılırken, iş bitim tarihinde geçerli olan yapı ruhsatı esas alınacak.
- Aynı yıl içinde başlayıp biten inşaatlarda bitiş tarihindeki birim maliyet kullanılacak.
Başladığı yıl içinde tamamlanan inşaatlarda, inşaat maliyeti hesaplanırken inşaatın bittiği tarihte geçerli olan birim maliyet bedeli esas alınacak.
- Birden fazla yıla yayılan inşaatlarda aritmetik ortalama uygulanacak.
Başladığı yıldan sonraki yıllarda bitirilen inşaatlarda, inşaatın bitirildiği yıl hariç olmak üzere, inşaatın başladığı yıl ile bitirildiği yıl arasındaki tüm yıllara ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması alınacak.
- Bir yılda birden fazla birim maliyet yayımlanmışsa son bedel dikkate alınacak.
Aritmetik ortalama hesabında, bir yıl içinde birden fazla birim maliyet bedeli yayımlanmışsa o yıl içinde yayımlanan son birim maliyet bedeli esas alınacak.
- En az iki yıl sigortalı çalıştırılmayan özel inşaat işyerlerinde re’sen araştırma yapılacak.
Kapanma, terk veya tasfiye olmadığı halde, en az iki yıl süreyle sigortalı çalıştırılmadığı işveren tarafından bildirilen veya Kurumca tespit edilen özel nitelikteki inşaat işleri için, sigortalı çalıştırılmaya son verilen tarih itibarıyla ünitece re’sen araştırma işlemi yapılacak.
- Tescil edilmemiş ihale ve özel inşaat işyerlerinde araştırma işlemi düzenlendi.
Tescil edilmemiş veya tescil edilmiş olmasına rağmen işçilik bildiriminde bulunulmamış ihale konusu işler ile özel nitelikteki inşaat işyerlerinde, işin başlangıç ve bitiş tarihleri ilgili idarelerden alınacak belgelerle tespit edilecek.
- Asgari işçilik miktarı ünite tarafından belirlenecek.
Bu tür işyerlerinde, işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarının tespitine ilişkin araştırma işlemi ünite tarafından yapılacak.
- Bu nitelikteki işyerlerinde asgari işçilik oranında eksiltme yapılmayacak.
Tescil edilmemiş veya tescil edilmiş olmasına rağmen işçilik bildirimi yapılmamış ihale konusu işler ve özel nitelikteki inşaat işyerlerinde, ünitece yapılan araştırmada esas alınan asgari işçilik oranında eksiltme uygulanmayacak.
- Kuruma bildirilmediği tespit edilen asgari işçilik tutarı tahakkuk ettirilecek.
İhale konusu işlerde, Yönetmeliğin 110. maddesine göre tespit edilen ve Kuruma bildirilmediği anlaşılan asgari işçilik miktarı üzerinden işlem yapılacak.
- Özel nitelikteki inşaatlarda prim tutarı 111. maddeye göre hesaplanacak.
Gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği bulunmayan kurum ve kuruluşlarca yapılan özel nitelikteki inşaat işyerlerinde, Yönetmeliğin 111. maddesine göre hesaplanan prim tutarı esas alınacak.
- Prim tutarı iş bitim tarihinin bulunduğu aya mal edilecek.
Aksine bir tespit yoksa, hesaplanan prim tutarı iş bitim tarihinin bulunduğu aya mal edilerek tahakkuk ettirilecek.
- Tahakkuk eden borç gecikme cezası ve gecikme zammı ile tebliğ edilecek.
Hesaplanan prim tutarı, gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmek üzere işverene tebliğ edilecek.
- Borç bir ay içinde ödenirse veya itiraz edilmezse kesinleşecek.
İşverenin borcu tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödemesi, taahhütname vermesi veya itirazda bulunmaması halinde borç kesinleşecek ve işlemler sonuçlandırılacak.
- Araştırma yapılacak haller Kurum tarafından belirlenecek.
İhale konusu işler ve özel nitelikteki inşaat işlerinde hangi hallerde ünitece araştırma işlemi yapılacağı Kurum tarafından belirlenecek.
MADDE 1- 12/5/2010 tarihli ve 27579 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“b) Asgari işçilik araştırma işlemi: Kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işler ve özel nitelikteki inşaat işlerine yönelik ilgili kurum ve kuruluşlardan elde edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda; asgari işçilik hesaplaması yapılıp yapılmayacağının ve yapılacaksa yeterli işçilik bildirilip bildirilmediğine ilişkin Kurumca yapılan değerlendirme, kontrol ve hesaplama aşamalarını,”
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 27 nci maddesinin sekizinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(8) Aynı işveren tarafından yaptırılan ve birden fazla yapı ruhsatı bulunan özel nitelikteki bina inşaatı işyerlerinde, parsellerinin bitişik ya da yakın olması, işveren tarafından ilk işin başlangıç tarihinden itibaren altı aylık süre içerisinde talepte bulunulması ve sigortalıların birbirine karışması şartıyla inşaatların tek sicil numarasında yürütülmesine ünitece izin verilebilir.”
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 110 uncu maddesinin birinci ve altıncı fıkralarına sırasıyla aşağıdaki cümleler eklenmiş, ikinci fıkrasında yer alan “sözleşmesinde” ibareleri “sözleşmesinde veya şartnamesinde” şeklinde, “sözleşmesi” ibaresi “sözleşme veya şartnamesi” şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“İşin geçici kabulü noksansız yapılmakla birlikte işverene ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının bildirilmemesi ve işverence talep edilmesi halinde, işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma yapılabilir. Ancak, ilişiksizlik belgesi düzenlenmez. Daha sonraki bir tarihte ihale makamı tarafından ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının bildirilmesi durumunda, daha önce araştırma yapılan tutar toplam istihkak bedelinden düşülerek kalan tutar üzerinden yapılan araştırma sonucu ilişiksizlik belgesi düzenlenir.”
“İhale makamı tarafından onaylanmış geçici kabul tutanağında ihale konusu işe ilişkin eksik veya kusur bulunmadığının belirtilmesi halinde tutanakta belirtilen iş bitim tarihi, tutanakta eksik veya kusur tespit edilmesi halinde ise eksik ve kusurların tamamlandığı tarih, iş bitim tarihi olarak kabul edilir. İşin geçici veya kesin kabule tabi olmaması durumunda ise ihale makamı tarafından bildirilen iş bitim tarihine göre işlem yapılır.”
“(7) İhaleli işin yarım kalması veya ihalenin feshedilmesi durumunda, işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma işlemi yapılır. Herhangi bir hakediş ödemesi yapılmamış ise araştırma işlemi yapılmaz.”
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 111 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Bina maliyeti” ibaresi “İnşaat maliyeti” şeklinde, üçüncü fıkrasında yer alan “Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca” ibaresi “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca” şeklinde, dördüncü ve altıncı fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(4) İş bitim tarihinde geçerli olan yapı ruhsatı esas alınarak araştırma işlemi yapılır.”
“(6) Başladığı yıl içinde bitirilmiş olan inşaat maliyetinin hesaplanmasında inşaatın bittiği tarihte geçerli olan birim maliyet bedeli esas alınır. Başladığı yıldan sonraki yıllarda bitirilmiş inşaat maliyetinin hesabında ise; inşaatın bitirildiği yıl hariç olmak üzere, inşaatın başladığı yıl ile bitirildiği yıl arasındaki tüm yıllara ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması sonucu bulunan birim maliyet bedeli esas alınır. Birden fazla birim maliyet bedelinin yayımlandığı yıl olması halinde, aritmetik ortalama hesabında o yıl içerisinde yayımlanan son birim maliyet bedeli dikkate alınır.”
“(10) Kapanma, terk veya tasfiye olmadığı hâlde en az iki yıl süre ile sigortalı çalıştırılmadığı işveren tarafından bildirilen veya Kurumca tespit edilen özel nitelikteki inşaat işyerlerinde, sigortalı çalıştırılmaya son verilen tarih itibarıyla ünitece re’sen araştırma işlemi yapılır.”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 112 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(2) Tescil edilmemiş veya tescil edilmiş olmakla birlikte işçilik bildiriminde bulunulmamış olan ihale konusu işler ile özel nitelikteki inşaat işyerlerinde, işin başlangıç ve bitiş tarihleri, ilgili idarelerden alınacak belgelerle tespit edilerek işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarının tespitine ilişkin araştırma işlemi ünitece yapılır. Ünitelerce bu nitelikteki işyerlerinde yapılan araştırma işleminde esas alınan asgari işçilik oranında eksiltme yapılmaz.
(3) Ünitece ihale konusu işlerde yapılan araştırma sonucunda 110 uncu maddeye göre tespit edilen ve Kuruma bildirilmediği anlaşılan asgari işçilik miktarı üzerinden, gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği haiz olmayan kurum ve kuruluşlarca yapılan özel nitelikteki inşaat işyerlerinde ise 111 inci madde uyarınca hesaplanan prim tutarı, aksine bir tespit olmaması hâlinde, iş bitim tarihinin bulunduğu aya mal edilerek tahakkuk ettirilmek suretiyle gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmek üzere işverene tebliğ olunur. İşverence borcun tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi, taahhütname verilmesi veya itirazda bulunulmaması halinde borç kesinleşir ve işlemler sonuçlandırılır.”
“(11) İhale konusu ve özel nitelikteki inşaat işlerinde hangi hallerde ünitece araştırma işlemi yapılacağı Kurumca belirlenir.”
MADDE 6- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 7- Bu Yönetmelik hükümlerini Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı yürütür.
FAQ – Sık Sorulan Sorular
Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği Değişikliği Ne Zaman Yürürlüğe Girdi? Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği değişikliği, 16 Mayıs 2026 tarihinde yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe girdi.
Asgari İşçilik Araştırma İşlemi Nedir? Asgari işçilik araştırma işlemi, ihale konusu işler ve özel nitelikteki inşaat işleri için ilgili kurum ve kuruluşlardan elde edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda, asgari işçilik hesaplaması yapılıp yapılmayacağının ve yeterli işçilik bildirilip bildirilmediğinin Kurumca değerlendirilmesi, kontrol edilmesi ve hesaplanması sürecidir.
Özel Nitelikteki İnşaat İşlerinde Tek Sicil Numarası Kullanılabilir Mi? Evet. Aynı işveren tarafından yaptırılan ve birden fazla yapı ruhsatı bulunan özel nitelikteki bina inşaatlarında; parsellerin bitişik ya da yakın olması, işverenin ilk işin başlangıç tarihinden itibaren altı ay içinde talepte bulunması ve sigortalıların birbirine karışması şartıyla tek sicil numarası kullanılmasına ünitece izin verilebilir.
İhale Konusu İşte Toplam İstihkak Bildirilmezse Ne Olur? İşin geçici kabulü noksansız yapılmış, ancak toplam istihkak tutarı bildirilmemişse ve işveren talepte bulunursa, ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma yapılabilir. Ancak bu aşamada ilişiksizlik belgesi düzenlenmez.
İlişiksizlik Belgesi Ne Zaman Düzenlenir? Toplam istihkak tutarı daha sonra ihale makamı tarafından bildirilirse, daha önce araştırma yapılan tutar toplam istihkak bedelinden düşülür. Kalan tutar üzerinden yapılan araştırma sonucuna göre ilişiksizlik belgesi düzenlenir.
İhaleli İş Yarım Kalırsa Asgari İşçilik Araştırması Yapılır Mı? İhaleli işin yarım kalması veya ihalenin feshedilmesi durumunda, işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden asgari işçilik araştırma işlemi yapılır. Herhangi bir hakediş ödemesi yapılmamışsa araştırma işlemi yapılmaz.
Özel İnşaatlarda İnşaat Maliyeti Nasıl Hesaplanacak? Başladığı yıl içinde biten inşaatlarda, inşaatın bittiği tarihte geçerli olan birim maliyet bedeli esas alınacak. Birden fazla yıla yayılan inşaatlarda ise bitirildiği yıl hariç olmak üzere, başlangıç yılı ile bitiş yılı arasındaki yıllara ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması kullanılacak.
İki Yıl Sigortalı Çalıştırılmayan Özel İnşaat İşyerlerinde Ne Yapılacak?Kapanma, terk veya tasfiye olmadığı halde en az iki yıl süreyle sigortalı çalıştırılmadığı bildirilen veya Kurumca tespit edilen özel nitelikteki inşaat işyerlerinde, sigortalı çalıştırılmaya son verilen tarih itibarıyla ünitece re’sen araştırma işlemi yapılacak.
Tescil Edilmemiş İşyerlerinde Asgari İşçilik Araştırması Nasıl Yapılacak? Tescil edilmemiş veya tescil edilmiş olmasına rağmen işçilik bildirimi yapılmamış ihale konusu işler ile özel nitelikteki inşaat işyerlerinde, işin başlangıç ve bitiş tarihleri ilgili idarelerden alınacak belgelerle belirlenecek ve asgari işçilik miktarı ünitece tespit edilecek.
Asgari İşçilik Oranında Eksiltme Yapılacak Mı? Tescil edilmemiş veya tescil edilmiş olmasına rağmen işçilik bildiriminde bulunulmamış işyerlerinde, ünitece yapılan araştırma işleminde esas alınan asgari işçilik oranında eksiltme yapılmayacak.
