2873 Sayılı Milli Parklar Kanunu
11 Ağustos 1983 Tarihli Resmi Gazete
Sayı: 18132
Kanun No: 2873
Kabul Tarihi: 09 Ağustos 1983
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Tanımlar
Amaç:
Madde 1 – Bu Kanunun amacı, yurdumuzdaki milli ve milletlerarası düzeyde değerlere sahip milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanlarının seçilip belirlenmesine, özellik ve karakterleri bozulmadan korunmasına, geliştirilmesine ve yönetilmesine ilişkin esasları düzenlemektir.
Tanımlar:
Madde 2 – Bu Kanunda yer alan;
a) Milli park; bilimsel ve estetik bakımından, milli ve milletlerarası ender bulunan tabii ve kültürel kaynak değerleri ile koruma, dinlenme ve turizm alanlarına sahip tabiat parçalarını.
b) Tabiat parkları; bitki örtüsü ve yaban hayatı özelliğine sahip, manzara bütünlüğü içinde halkın dinlenme ve eğlenmesine uygun tabiat parçalarını,
c) Tabiat anıtı; tabiat ve tabiat olaylarının meydana getirdiği özelliklere ve bilimsel değere sahip ve milli park esasları dahilinde korunan tabiat parçalarını,
d) Tabiatı koruma alanı; bilim ve eğitim bakımından önem taşıyan nadir, tehlikeye maruz veya kaybolmaya yüz tutmuş ekosistemler, türler ve tabii olayların meydana getirdiği seçkin örnekleri ihtiva eden ve mutlak korunması gerekli olup sadece bilim ve eğitim amaçlarıyla kullanılmak üzere ayrılmış tabiat parçalarını,
e) (Ek:11/3/2026-7576/3 md.)Alan kılavuzu; korunan alanlarda ziyaretçi yönetimi için, alan sınırları dâhilinde ve yakın çevresinde yaşayan yöre insanları arasından Genel Müdürlükçe verilen eğitimi tamamlayarak kimlik almaya hak kazanmış kişiyi,
f) (Ek:11/3/2026-7576/3 md.)Av ve doğa koruma memuru; bu Kanun ve Genel Müdürlüğün görev ve yetkilerinin düzenlendiği diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde, mevzuata aykırılık oluşturan fiillerin takibi, biyolojik çeşitliliğin korunması, av ve yaban hayvanlarının bakımı, gözlenmesi ve sayımına yönelik gerekli işleri yapmak ve denetim faaliyetleri ile diğer faaliyetleri yürütmek üzere Genel Müdürlükçe çıkarılacak yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda eğitilen ve görevlendirilen Genel Müdürlük personelini,
g) (Ek:11/3/2026-7576/3 md.)Bakanlık; Tarım ve Orman Bakanlığını,
h) (Ek:11/3/2026-7576/3 md.)Genel Müdürlük; Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünü,
İfade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Belirleme, Planlama ve Kamulaştırma
Milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanlarının belirlenmesi:[2]
Madde 3 –(Değişik: 8/8/2011-KHK-648/ 33 md.)
Bakanlıkça millî park karakterine sahip olduğu tespit edilen alanlar, Cumhurbaşkanı kararı ile millî park olarak belirlenir.[3]
Orman ve orman rejimine tabi yerlerde tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanları Tarım ve Orman Bakanının onayı ile belirlenir.
Orman ve orman rejimi dışında kalan yerlerde tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanı belirlenmesine veya Bakanlıkça belirlenmiş olanların işlemlerinin tamamlanması için gerekli yerlerin orman rejimine alınmasına Cumhurbaşkanınca karar verilir ve bu alanlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca tescil edilir.[4]
Planlama:
MADDE 4– (Başlığı ile Birlikte Değişik:11/3/2026-7576/4 md.)
Bu Kanun hükümlerine göre milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanı olarak belirlenen yerlerin özellik ve nitelikleri göz önünde tutularak, koruma ve kullanma amaçlarını gerçekleştirmek üzere, kuruluş, geliştirme ve işletilmelerini kapsayan uzun devreli gelişme planı, gelişme planı ve yönetim planı, ilgili bakanlıkların görüşleri alınarak Genel Müdürlükçe hazırlanır veya hazırlattırılır ve yürürlüğe konur.
Planları uyarınca iskan ve yapılaşmaya konu olacak yerler için, imar mevzuatına göre imar planları, milli park ve tabiat parkı gelişme planı hüküm ve kararlarına uygun olarak hazırlanır veya hazırlattırılarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı ile yürürlüğe konulur.
Bu Kanun kapsamına giren yerlerdeki kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezlerinde, turizm yatırımlarına ilişkin plan kararları Genel Müdürlüğün olumlu görüşü alınarak 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca sonuçlandırılır.
Milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanlarının planlarına ilişkin usul ve esaslar Genel Müdürlükçe çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Kamulaştırma:
Madde 5 – Milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanı sınırları içinde kalan yerlerdeki gerçek ve tüzelkişilere ait taşınmaz mallar ile her türlü tesisler, onaylı uygulama imar planına göre hazırlanacak projelerin gerçekleşmesi için, gerekli görüldüğünde, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre, Genel Müdürlükçe kamulaştırılır.[5][6]
Taşınmazların tahsisi:
Madde 6 – Milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanı içinde kalıp da, bu Kanunun uygulanması için gerekli olanlardan;[7]
a) Hazineye ait taşınmaz mallar, Genel Müdürlüğün talebi üzerine,[8]
b) Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler, resen Hazine adına tescilini takiben,
c) Yukarıdaki (a) ve (b) bentlerinde belirlenenler dışında, kamu idareleri ile kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmaz mallar ve irtifak hakları, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30 uncu maddesi uyarınca, belirlenecek bedelin ödenmesi şartıyla,
d) (Mülga: 21/2/2001 – 4629/1 md.)
Tahsis edilir.
Tamamı İçin Tıklayınız – Güncelleme 19/03/2026
