Yeni Banknot Basılmaması Vergi Gelirlerinin Artmasına Sebebiyet Vermiştir – Engin GÜL, SMMM

Engin GÜL
SMMM
[email protected]

Mevcut kullanımda yer alan en büyük banknot 200 TL olup, birçok basın kuruluşunda daha yüksek tutarlı banknot basılması noktasında haberler yapılsa da, ekonomi kurmayları tarafından bu yönde bir adım atılmaması, beraberinde vergi gelirlerinin artmasına sebebiyet vermiştir.

200 TL banknotun 1 adetinin alım gücünün yüksek olduğu geçmiş dönemlerde, bu banknotların alışverişte etkin olarak kullanılmasına bağlı olarak kayıt dışılık çok yüksekti.

Deprem, savaşlar, dünya genelindeki salgınların sebebiyet verdiği enflasyonist ortam sonrası; ücret, hizmet ve emtiadaki yükselişlere rağmen 200 TL banknottan daha yüksek bir banknot bastırılmamış, en yüksek 1 adet (200 TL) banknot ile etkin alışveriş yapılamamasına sebebiyet verilmiştir.

Ekonomi yönetimi tarafından bilinçli bir süreç işletildiği tarafımızdan düşünüldüğünde, yapılan uygulamanın yerinde olduğunu müşahede etmiş bulunmaktayız.

Bireyler tarafından ceplerinde nakit para gezdirilme arzusu, paranın deste olarak çok fazla taşınmasını gerektirdiğinden; ceplerde de buna ayıracak yer olmadığı anlaşılmıştır. Doğal olarak da cepte para taşıma süreci sürdürülebilirliğini kaybetmiştir.

Bireyler ceplerinde para taşıma yerine kredi kartlarına yönelmiş, milyonlarca lira değerinde işlem yapabilme imkânı veren kredi kartları ile alışveriş sonrası kayıt dışılık azalmış, bunun sonucunda da vergi gelirlerinde muazzam bir artış olmuştur.

Etkin denetim tekniklerini kullanan, dijital ortamdan en iyi şekilde yararlanan Maliye Bakanlığı’nı idare edenler, bilinçli bir süreç yürüterek bireylerin servet ve kazançlarının harcanmasında nakit para kullanımı yerine merkezinde sıkı denetimden geçen bankaları tutarak, kredi kartı kullanımı ile vergi gelirlerini kayıt altına almıştır.

Uygulanan düşük tutarlı banknot kullanım yöntemi ile bankalar da sadece para satan kuruluşlar olmaktan çıkmış; alışverişte kullanılan araçların sayısını ve yöntemini artırarak, insanların faydasına hizmet eden kuruluşlar arasına da girmiştir.

Her bireyin eline temas eden banknotların artık elden ele geçmemesi, temassız ödeme imkânı veren kişiye özel kredi kartlarının başka bireylerin temasına kapalı olması düşünüldüğünde; bu yöntemle, temas yoluyla bulaşabilecek birçok hastalığın yayılmasının da önüne geçildiği değerlendirilmektedir. Böylece kredi kartı kullanımı, ekonomik faydalarının yanı sıra halk sağlığı açısından da olumlu katkılar sunmuştur.

Nihai tüketimlerden elde edilen matrah ve KDV tutarının POS gelirleri ile birlikte izlenme imkânı veren, diğer beyannamelere kendisini bağlayan KDV beyannamelerini incelediğimizde; nakit banknotların etkin olarak ceplerde gezdiği süreçte daha düşük matrah ve vergi beyan tutarları olduğu gözlemlenmiştir.

Daha yüksek tutarlı banknot basılması baskısına direnilmesi sonrası, etkin kredi kartı kullanımına yumuşak bir şekilde yönlendirme ile beyannamelerdeki kredi kartı ile yapılan satış tutarları, toplam satış tutarının %90-92 oranına ulaşmıştır. Yani her yüz kişiden 90’ı kredi kartı ile alışveriş yapmakta, bu alışverişlerin tamamı kayıt altına alındığı ölçüde verginin kayıt altına alınması sağlanmıştır.

Bankaların hizmetlerinden olan kredi kartı kullanımındaki artış sonrası, ilgili kurum ve kuruluşların komisyon gelirlerinde artış olmuş, bankalara da bu süreç yaramıştır.

Kayıt dışılıkla mücadele kapsamında düşük banknot stratejisi; faiz oranlarının yüksek seyrettiği dönemlerde para satma gelirlerinden mahrum kalan, konkordato ilan edenlerden, iflas edenlerden parasını alamayan, ayrıca mevduatı olanlara ödediği faizler nedeniyle zor durumla karşı karşıya kalma ihtimali olan bankaları da rahatlatmıştır.

Ekonomi kurmaylarının bu stratejisi ile banka gelirlerine katkı sağlanmış, 2001 yılında yaşanan ekonomik krizin benzeri atlatılmıştır. Ekonomi kurmaylarının uyguladığı bu stratejiler, beraberinde vergi gelirlerini de önemli ölçüde artırmıştır.

Yapılan tek hamle ile hem alıcı hem satıcı hem de aracılık edenlerin tamamını kayıt altına alan bu kayıt altı sürecinden etkin vergi toplama imkânı bulan ekonomi yönetiminin uygulamış olduğu bu ve buna benzer yöntemlerin devamını temenni ediyoruz.

Cepte banknot taşınmasına imkân veren uygulamalardan kaçınılması, vergiyi kayıt altına alan uygulamaların çeşitlendirilmesi temennisiyle…