Yıl Bitmeden! – Talha APAK, YMM

Talha APAK
Yeminli Mali Müşavir
E. Öğretim Görevlisi
Alomaliye.com Yayın Kurulu Başkanı
[email protected]

Her bir yılın biti­mi yeni bir yılın habercisidir. Her yı­lın son ayında kişile­ri bir yandan hüzün, diğer yandan mutlu­luk ve telaş sarar. Ti­cari işletmeler/şir­ketlerde ise hummalı bir çalışma başlar.

Bu yıl, ağırlaşan ekonomik koşullar çoğu ma­li tabloların bozulmasına neden oldu. Yazımız konusu ise, yıl bit­meden işletmelerin mali tablola­rı kesinleşmeden önce dikkat et­meleri gereken hususları hatır­latmaktır.

Şirketler, her yılın son ayında genel olarak cari hesap mutaba­katları yapar, stok sayım (envan­ter) programı yapar, mali tablo­ların taslaklarını erken hazırlar, vergi planlaması yapar, yeni yatı­rım kararları alır. Ancak, her yıl­sonunda yapılan bu klasik çalış­malara son iki yıldır “enflasyon düzeltmesi” adıyla yapılacak enf­lasyon muhasebesi işlemi eklen­di. Bu yılsonunda enflasyon dü­zeltmesinin yapılıp yapılamaya­cağı ise henüz netlik kazanmadı.

Şirketlerde dikkat edilecek hususlar

– Ticari işletmelerin/şirketle­rin Aralık ayı içerisinde yapma­ları gereken yılsonu işlemleri ve dikkat etmeleri gereken hususla­rı aşağıdaki gibi sıralanabilir.

– Bankalar, tüm borçlu ve ala­caklı hesapların mutabakatının yapılması.

– Kasa ve stok (envanter) sayı­mının yapılarak eksik/fazla para, stok ile firelerin tespitinin yapıl­ması.

– Kasa hesabındaki fiktif para­lara ve ortaklardan alacak tutar­larına adat hesabı yapılıp/yapıl­madığının kontrolü.

– Aktif ve Pasifte yer alan tüm yabancı paraların değerlemesi­nin yapılarak, gelir ve gider ka­lemlerinin güncellenmesi.

– Varsa, şüpheli alacaklara kar­şılık ayrılıp ayrılmadığının kont­rolü.

– İmalat söz konusu ise, ilgili he­saplamaların doğruluğunun ve satışların maliyetinin kontrolü­nün yapılması.

– Alınan ve verilen sipariş avansları hesaplarının kontrol edilerek, işlemi bitmiş hesapla­rın ilgili hesaplara aktarılması.

– Yıl içerisinde ödenen geçici vergi hesaplarının ve varsa do­laylı ödenen stopajların bu hesa­ba aktarımının yapılması.

– Varsa, önceki yıldan devreden ve iadesi gereken geçici vergile­rin kontrolünün yapılması.

– Sabit varlıkların sayımının ve amortisman kontrollerinin yapı­larak, eksik kayıtların ve amor­tismanlarının kontrolünün ya­pılması.

– Binek otoların alımında öde­nen ve indirilemeyen KDV’nin ve kısıtlı giderlerin kontrolü.

– Kanunen kabul edilmeyen gi­derlerin kontrolü.

– Varsa, karlı satılarak kayıtlar­dan çıkarılmış sabit varlıklarla il­gili yenileme fonu ayrılıp ayrılma­dığının kontrolünün yapılması.

– Kamuya olan vergi ve SGK borçlarının mutabakatının ya­pılması, ödenmemiş SGK prim­lerinin ve ödenmemiş geçici ver­gilerin ayrıştırılması. Ödene­meyen SGK primlerinin KKEG olarak kayda alınması.

– Kullanılmayan (devreden) geçmiş yıl zararların kontrolü.

Bu notları ve uyarıları çoğalt­mak mümkün. Ancak, her işlet­menin faaliyetine ve türüne göre yıl sonu beklentileri, planlama­ları ve çalışmaları farklılık gös­termektedir.

Ayrıca;

İş Kanunu gereği, çalışanla­rın özlük haklarının kontrolü ve biriken kıdem tazminatlarının bütçelenmesi gerekiyor. Ticaret Kanunu gereği ise; yapılmış veya henüz yapılmamış genel kurulla­rın, varsa çıkan ortak veya yeni giren ortak varsa hisse devirleri ve ortaklar pay defterinin işlenip işlenmediğinin kontrolünün ya­pılması gerekir.

İşletmelerin kurumsal bakış açısıyla yönetim organizasyon planlarını her yıl yeniden gözden geçirmeleri, yönetim muhasebe­si departmanlarını geliştirme­leri, vergi ve finans planlaması yapmalarında fayda vardır.

Yeni yılda uygulanacak yeniden değerleme oranı açıklandı

213 sayılı Vergi Usul Kanu­nu’nun mükerrer 298’inci mad­desi uyarınca yeniden değerleme oranı 27.11.2025 tarihli ve 33090 sayılı Resmî Gazete’de yayım­lanmıştır. Buna göre, yeniden değerleme oranı, 2026 yılı için %25,49 olarak açıklanmıştır. Bu­na göre; başta Motorlu Taşıtlar Vergisi, Emlak Vergisi ve Damga Vergisi olmak üzere birçok vergi ceza ve harçlar %25,49 oranında artmış olacak.

Meclis’teki görüşülmekte olan torba yasa ve beklentiler

Torba yasa;

TBMM’de görüşülmekte olan torba yasada yer alan başlıca önemli konular;

– Mesken kira gelirlerinde istis­na kaldırılıyor.

– Dördüncü dönem geçici vergi tekrar getiriliyor.

– Sıfır binek oto alım/satımında binde 2 vergi alınıyor.

– Mevcut durumda işyeri açma harcına tabi olmayan bazı mes­leklere işyeri açma harcı getiri­liyor.

– SGK işveren prim teşviki ima­lat hariç 4 puandan 2 puana indi­riliyor.

– Prime esas kazanç tavanı as­gari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkarılıyor.

Beklentiler;

Görüşülmekte olan torba yasa­ya dahil edilmesi beklenen konu­lar ise;

– Enflasyon muhasebesinin dör­düncü geçici vergi dönemi ve yıl­sonu itibariyle uygulanıp uygula­namayacağı,

– 2026-2029 döneminde uygu­lanacak emlak vergisi asgari ra­yiç değerleri artışının %50 ile sı­nırlandırılması.

– Başta vergi ve SGK borcu ol­mak üzere kamu borçlarında ya­pılandırma getirilmesi.

Görüldüğü gibi, yılsonu yak­laşırken özellikle ticari işletme­ler telaş ve beklenti içerisine gi­rerler. Bir yandan, hesapların ka­patılması, düzeltilmesi gereken hesapların düzeltilmesi, vergi ve finansal planla yapılması, devlet­ten beklenen yeni müjdeler gibi beklentiler öne çıkmaktadır.

İktibas Dünya Gazetesi