Göreli Yoksulluk 2025’te Yüzde 13.0’a Geriledi: TÜİK Yoksulluk ve Yaşam Koşulları Verileri

TÜİK’in Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması 2025 sonuçlarına göre, medyan gelirin %50’sine göre göreli yoksulluk oranı %13,0 oldu (yıllık 0,6 puan düşüş). Yoksulluk ölçütü, hanehalkı gelirlerinin hane büyüklüğü/kompozisyonuna göre “eşdeğer kullanılabilir fert geliri” olarak hesaplanmasına dayanıyor ve 2024 gelirleri referans alınıyor.

Yoksullukla birlikte, maddi ve sosyal yoksunluk %11,9’a gerilerken; yoksulluk veya sosyal dışlanma riski %27,9 seviyesinde ölçüldü. Çocuklarda risk oranı %36,8 ile daha yüksek.

Öne Çıkan Bulgular (Madde madde)

Göreli yoksulluk (medyan %50): %13,0
Göreli yoksulluk (medyan %60): %20,6
Göreli yoksulluk (medyan %40): %6,2
Göreli yoksulluk (medyan %70): %28,7
Hane tipine göre (medyan %50):
- Çekirdek aile olmayan, çok kişili: %3,9 (en düşük)
- Tek kişilik hane: %5,4
- Tek çekirdek aile: %12,9
- En az bir çekirdek aile + diğerleri: %17,5
Eğitime göre (medyan %50):
- Okul bitirmeyen: %23,8 (en yüksek)
- Lise altı: %13,0
- Lise ve dengi: %7,5
- Yükseköğretim: %2,5
Maddi ve sosyal yoksunluk: %11,9 (1,4 puan azalış)
Sürekli yoksulluk (medyan %60, panel): %13,6
Bölgelere göre (medyan %50):
- En yüksek: TR21 %14,5, TR82 %14,3
- En düşük: TRC2 %4,6, TRB1 %6,3
Yoksulluk / sosyal dışlanma riski: %27,9
- 0–17 yaş: %36,8 | 18–64: %25,1 | 65+: %22,8
4 yıl yoksulluktan çıkamayan: %3,9 | 4 yıl hiç yoksul olmayan: %75,0
Konut koşulları: sorun yaşayan %28,8 (çatı/nem/pencere), %27,9 ısınma sorunu, %22,1 çevresel kirlilik
Borç/taksit ödemesi olanlar: %56,4
Karşılanamayan harcamalar: tatil %50,5, mobilya yenileme %58,0, et/tavuk/balık öğünü %35,1, beklenmedik harcama %25,1, ısınma %19,6
Konut sahipliği: kendi evi %57,1, kiracı %27,0, lojman %0,9, kira ödemeyen %15,0

FAQ – Sık Sorul Sorular

1) Göreli yoksulluk nedir?
Toplumun medyan gelirine göre belirlenen sınırın altında kalan bireylerin “göreli yoksul” sayılmasıdır. Bu bültende medyan gelirin farklı yüzdelerine (%40, %50, %60, %70) göre oranlar veriliyor.

2) 2025 verileri hangi geliri referans alıyor?
2025 araştırma sonuçlarındaki gelir bilgileri, bir önceki takvim yılı olan 2024 gelirlerini referans alır.

3) 2025’te göreli yoksulluk oranı kaç oldu?
Medyan gelirin %50’sine göre %13,0.

4) Medyan gelirin %60’ına göre yoksulluk oranı nedir?
%20,6.

5) Hangi hane tipinde yoksulluk en düşük?
Medyan %50 ölçütünde, çekirdek aile bulunmayan çok kişili hanelerde %3,9 ile en düşük.

6) Yoksulluk hangi eğitim grubunda en yüksek?
Okul bitirmeyenlerde %23,8 ile en yüksek; yükseköğretimde %2,5 ile en düşük.

7) Maddi ve sosyal yoksunluk oranı nedir?
13 maddeden en az 7’sini ekonomik nedenlerle karşılayamayanların oranı; 2025’te %11,9.

8) Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski kaç? Kimlerde yüksek?
Genelde %27,9; 0–17 yaşta %36,8 ile daha yüksek.

9) Sürekli yoksulluk neyi ölçüyor?
4 yıllık panel veride, medyan gelirin %60’ına göre son yılda ve önceki 3 yıldan en az 2’sinde yoksul olanları kapsar; oran %13,6.

10) Konut ve borç göstergelerinde öne çıkanlar neler?
Konut sorunları yaşayanlar %28,8; borç/taksit ödemesi olanlar %56,4; tatil masrafını karşılayamayanlar %50,5.