Mevzuatın Adı: Esnaf ve Sanatkârlarca Üretilen Mal ve Hizmetlerin Fiyat Tarifeleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik
07 Ocak 2026 Tarihli Resmi Gazete
Sayı: 33130
Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonundan:
ÖZET:
07 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle; esnaf ve sanatkârların mal/hizmet fiyat tarifelerinin hazırlanması, onayı, itirazı ve uzlaşma komisyonu süreci baştan sona yeniden kurgulandı. Maliyet hesabı içermeyen tarife talepleri reddedilecek, birliklerin inceleme süresi 30 gün olarak netleşecek; tebliğ, itiraz ve yürürlük takvimi 7–15 gün ekseninde standardize edilecek. Simit ve ekmek tarifelerinde ise Türkiye Fırıncılar Federasyonu ve Ticaret Bakanlığı’nın olumlu görüşü şartı ve “itiraz edilememe” kuralı dikkat çekiyor.
Düzenleme Ne Getiriyor? (Madde Madde Analiz)
1) “Bakanlık” tanımı eklendi
Yönetmeliğin tanımlar maddesine “Bakanlık: Ticaret Bakanlığını” ifadesi eklendi.
⇒ Metin boyunca “Bakanlık” ibaresi geçtiğinde artık açıkça Ticaret Bakanlığı anlaşılacak.
2) Fiyat tarifesini kim hazırlayacak? Maliyet hesabı artık “olmazsa olmaz”
Yeni MADDE 5’e göre:
- Fiyat tarifeleri odalarca hazırlanacak ve odanın bağlı olduğu birlik yönetim kuruluna sunulacak.
- Oda, bir önceki dönemin tarifesindeki hadleri esas alarak gerekli maliyet hesaplarını yapacak ve belgeleriyle birlikte birliğe verecek.
- Maliyet hesabı içermeyen tarife talepleri reddedilecek.
⇒ Bu değişiklik, tarife belirlemede “gerekçe ve maliyet dokümantasyonu”nu temel şart haline getiriyor.
3) Birlik inceleme süresi: 30 gün (Bakanlık görüşü varsa süre “duruyor”)
- Birlik yönetim kurulu, tarife kendisine sunulduktan sonra 30 gün içinde inceleyip:
- aynen onaylayacak veya
- gerekçesiyle reddedecek.
- Gerekirse komisyon/uzman görüşü alınabilecek.
- Bakanlık görüşüne tabi tarifelerde, birlik Bakanlıktan görüş isteyince 30 günlük süre durur; görüş birliğe ulaşınca süre kaldığı yerden devam eder.
⇒ Buradaki kritik nokta: Birlik, Bakanlık görüşü haricinde süreyi uzatamaz.
4) Ret halinde yeniden sunum yolu açık
Birlik reddederse:
- Oda, ret gerekçelerini dikkate alarak aynı tarifeyi tekrar sunabilir veya yeni tarife hazırlayabilir.
- Oda kararından sonra tarife tekrar birliğin onayına gider.
⇒ Süreç “tek seferlik” değil; revizyonla tekrar dönebiliyor.
5) Tebliğ ve yürürlük takvimi net: 7 gün tebliğ, 15 gün itiraz penceresi
- Birlikçe onaylanan tarife; mülki amirlik, belediye ve ilgili odaya 7 gün içinde tebliğ edilir.
- Bakanlık görüşüne tabi olanlar hariç, tebliğden itibaren 15 gün içinde mülki amirlik/belediye uzlaşma komisyonuna başvurmazsa tarife yürürlüğe girer.
- Bu 15 gün içinde mevcut tarife uygulanmaya devam eder.
⇒ Fiilen “askı/itiraz süresi” getirilmiş oluyor.
6) Simit ve ekmek tarifelerine özel, daha sıkı rejim
Yeni düzenleme, simit ile Türk Gıda Kodeksi’ndeki tanıma giren ekmek için özel bir yol çiziyor:
- Tarife, Türkiye Fırıncılar Federasyonu + Ticaret Bakanlığı olumlu görüşü alındıktan sonra birlikçe onaylanır.
- Bakanlığın olumlu görüş verdiği tarifeler için uzlaşma komisyonuna itiraz edilemez.
- Olumlu görüşlü tarifeler, birliğin mülki amirlik/belediye/odaya tebliğinden itibaren yürürlüğe girer.
- Bakanlık görüşü olumsuz ise talep, Bakanlık tarafından doğrudan uzlaşma komisyonunda görüşülmek üzere mülki amirliğe gönderilir.
- Bakanlığa sunum, Federasyon görüşü + maliyet unsurları + gerekçe ile yapılır.
⇒ Burada iki “sert” sonuç var: olumlu görüşte itiraz yolu kapanıyor, olumsuz görüşte ise süreç komisyona re’sen taşınıyor.
7) Bakanlık olumsuz görüşünde uzlaşma komisyonu 15 günde nihai karar verir
- Mülki amirlik, Bakanlığın olumsuz görüşü tebliğ edilince 15 gün içinde komisyonu toplar ve nihai karar verilir.
- Komisyon; sosyo-ekonomik durum, mevcut maliyetler, ortalama kâr marjları ve Orta Vadeli Program enflasyon hedeflerini dikkate alır.
- Tarife, nihai kararın tebliğinden itibaren yürürlüğe girer.
⇒ Karar kriterlerinin metne yazılması, değerlendirme çerçevesini somutlaştırıyor.
8) Oda bölgesine göre farklı tarife hazırlanabilecek
Odalar, çalışma bölgeleri içindeki yerleşim yerlerinin ekonomik/sosyal göstergelerini dikkate alarak farklı tarifeler hazırlayabilir.
⇒ Tek tip tarife yerine “mikro-bölge” yaklaşımına kapı açılıyor.
9) Tarifedeki fiyatlar “azami had”
Fiyat tarifesinde yer alan fiyatların azami hadleri gösterdiği açıkça düzenlendi.
⇒ “Tavan fiyat” mantığı netleşiyor.
10) İtiraz ve Uzlaşma Komisyonu sistemi güncellendi (MADDE 6–7)
İtiraz hakkı:
- Mülki idare amiri veya belediye, (Bakanlık görüşüne tabi olanlar hariç) tebliğ edilen tarifeyi uygun bulmazsa 15 gün içinde uzlaşma komisyonuna itiraz edebilir.
Komisyonun toplanma/karar süresi:
- Komisyon, itirazdan itibaren 15 gün içinde toplanıp nihai karar verir.
- Komisyon tarifeyi uygun bulmazsa talep edilen tarife yürürlüğe girmez, mevcut tarife devam eder.
Komisyonun yapısı (özet):
- Başkan: Mülki amir veya görevlendireceği yardımcısı
- Üyeler: Ticaret il müdürlüğü, defterdarlık, belediye temsilcisi, ticaret ve sanayi/ticaret odası temsilcisi, esnaf ve sanatkârlar odaları birliği temsilcisi
- Toplantı/karar: Üye tam sayısının en az yarısı ile toplanır; katılanların salt çoğunluğu ile karar; çekimser oy yok; eşitlikte başkanın tarafı çoğunluk sayılır; kararlar gerekçeli alınır.
MADDE 1- 14/2/2008 tarihli ve 26787 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Esnaf ve Sanatkârlarca Üretilen Mal ve Hizmetlerin Fiyat Tarifeleri Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.
“ğ) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,”
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 5- (1) Esnaf ve sanatkârlarca üretilen her türlü mal ve hizmetlerin fiyat tarifeleri, bağlı bulundukları odalarca hazırlanır ve odanın bağlı olduğu birlik yönetim kuruluna sunulur. Odalar, tarifesi yapılacak mal ve hizmetler için bir önceki dönem belirlenmiş olan tarifedeki hadler üzerinden, gerekli maliyet hesaplarını yaparak buna ilişkin belgelerle birlikte, yeni döneme ait tarifelerini, incelenmek üzere birliğe verirler. Maliyet hesabı içermeyen tarife talepleri reddedilir.
(2) Birlik yönetim kurulu, fiyat tarifesini, birliğe sunulmasından itibaren otuz gün içinde, gerektiğinde bu konuda oluşturulacak komisyon veya uzman kişi ve kuruluşların görüşlerini de alarak inceledikten sonra aynen onaylar ya da gerekçesiyle birlikte reddeder. Birlik yönetim kurulu, Bakanlık görüşü hariç, bu süreyi hiçbir şekilde uzatamaz. Bakanlığın görüşüne tabi fiyat tarifelerinde otuz günlük süre Bakanlığa görüş talebinin iletildiği gün durur ve görüşün Birliğe iletildiği günden itibaren devam eder.
(3) Birlik yönetim kurulu tarafından fiyat tarifelerinin reddedilmesi halinde, oda yönetim kurulu, birliğin ret gerekçelerini de dikkate alarak birlikçe reddedilen tarifeyi aynen sunabileceği gibi yeni fiyat tarifesi de hazırlayabilir. Oda yönetim kurulunda karara bağlanan fiyat tarifesi, birlik yönetim kurulunun onayına tekrar sunulur.
(4) Birlik yönetim kurulunca onaylanan fiyat tarifesi, mülki amirlik, belediye ve ilgili odaya yedi gün içinde tebliğ edilir. Bakanlığın görüşüne tabi olanlar hariç, tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde tarife talebine ilişkin mülki amirlik veya belediye tarafından uzlaşma komisyonuna başvurulmaması halinde tarife yürürlüğe girer. Bu süre içinde mevcut tarife uygulanmaya devam edilir.
(5) Ancak, simit ile 4/1/2012 tarihli ve 28163 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Ekmek ve Ekmek Çeşitleri Tebliği (Tebliğ No: 2012/2)’nin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde tanımı yapılan ekmeğin fiyatına ilişkin tarifeler Türkiye Fırıncılar Federasyonu ve Bakanlığın olumlu görüşlerinin alınmasından sonra birlik tarafından onaylanır. Bakanlığın olumlu görüş verdiği tarifeler için uzlaşma komisyonuna itirazda bulunulamaz. Bakanlığın olumlu görüş verdiği tarifeler birliğin, mülki amirliğe, belediyeye ve ilgili odaya tebliğinden itibaren yürürlüğe girer. Ancak, talep edilen tarifeye Bakanlığın görüşünün olumsuz olması durumunda tarife talebi Bakanlık tarafından doğrudan uzlaşma komisyonunda görüşülmek üzere o yerin mülki amirliğine gönderilir. Bakanlığın görüşüne tabi tarife talepleri, Türkiye Fırıncılar Federasyonu görüşü ile maliyet unsurları ve gerekçesiyle birlikte Bakanlığa sunulur.
(6) O yerin mülki amirliği, Bakanlığın fiyat tarifesine ilişkin olumsuz görüşünün kendilerine tebliğ edilmesinden itibaren on beş gün içinde fiyat tarife talebini değerlendirilmek üzere uzlaşma komisyonunu toplayarak nihai kararını verir. Uzlaşma komisyonu değerlendirmesini yaparken bulunduğu yerin sosyo-ekonomik durumunu, mevcut maliyetler ve ortalama kâr marjları ile Orta Vadeli Programda yer alan enflasyon hedeflerini göz önünde bulundurur. Talep edilen tarife, komisyonun nihai kararının ilgililere tebliğinden itibaren yürürlüğe girer.
(7) Odalar, çalışma bölgeleri içinde bulunan yerleşim yerlerinin ekonomik ve sosyal göstergelerini dikkate alarak farklı tarifeler de hazırlayabilir.
(8) Fiyat tarifesinde yer alan fiyatlar azami hadleri gösterir.”
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) O yerin mülki idare amiri veya belediyeler, Bakanlığın görüşüne tabi olanlar hariç, birlik tarafından onaylanarak tebliğ edilen tarifeleri uygun bulmadıkları takdirde, tarifenin kendilerine tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde 7 nci maddede belirtilen uzlaşma komisyonuna itiraz edebilirler.
(2) Uzlaşma komisyonu, itiraz tarihinden itibaren on beş gün içinde toplanarak nihai kararını verir.
(3) Uzlaşma komisyonu, tarifeleri uygun bulmadığı takdirde, talep edilen tarife yürürlüğe girmez. Mevcut tarife uygulanmaya devam edilir.”
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Uzlaşma komisyonu
MADDE 7- (1) Uzlaşma komisyonu; o yerin mülki amirinin ya da görevlendireceği yardımcısının başkanlığında, ticaret il müdürlüğü, defterdarlık, belediye temsilcisi, ticaret ve sanayi veya ticaret odasından bir temsilci ile esnaf ve sanatkârlar odaları birliği temsilcisinden oluşur.
(2) Uzlaşma komisyonu; Bakanlığın olumsuz görüşünün o yerin mülki amirliğine iletilmesi halinde doğrudan, Bakanlığın görüşüne tabi olmayan tarife taleplerinde ise birlik yönetim kurulunca onaylanan fiyat tarifelerinin o yerin en büyük mülki amiri veya belediyeler tarafından uygun bulunmayarak itiraz edilmesi halinde, on beş gün içinde toplanarak nihai kararını verir.
(3) Uzlaşma komisyonuna katılacak belediye temsilcisi büyükşehirlerde büyükşehir belediye başkanlığı, diğer illerde tarife talep eden odanın merkezinin bulunduğu yer belediye başkanlığı tarafından görevlendirilir.
(4) Uzlaşma komisyonu, başkanın yazılı çağrısı üzerine üye tam sayısının en az yarısı ile toplanır ve katılanların salt çoğunluğuyla karar alır. Oylarda eşitlik halinde, başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır. Toplantılarda çekimser oy kullanılamaz. Kararlar gerekçeli olarak alınır.”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 14- (1) Ticaret Bakanlığı tarafından onaylanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.”
MADDE 6- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 7- Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu Genel Başkanı yürütür.
FAQ – Sık Sorulan Sorular
1) Fiyat tarifesini kim hazırlıyor?
Fiyat tarifeleri, ilgili odalar tarafından hazırlanır ve odanın bağlı olduğu birlik yönetim kuruluna sunulur.
2) Maliyet hesabı zorunlu mu?
Evet. Yeni düzenlemeye göre maliyet hesabı içermeyen tarife talepleri reddedilir.
3) Birlik tarife hakkında ne kadar sürede karar vermek zorunda?
Tarife birliğe sunulduktan sonra 30 gün içinde onay veya gerekçeli ret kararı verilmelidir. Bakanlık görüşüne tabi hallerde, Bakanlığa görüş sorulduğu anda süre durur, görüş gelince devam eder.
4) Birlik onayladıktan sonra tarife hemen yürürlüğe girer mi?
Hayır (Bakanlık görüşüne tabi olanlar hariç). Tarife tebliğ edilir ve tebliğden itibaren 15 gün içinde mülki amirlik/belediye uzlaşma komisyonuna başvurmazsa yürürlüğe girer. Bu sürede mevcut tarife uygulanır.
5) Belediye veya mülki amir itiraz edebilir mi?
Evet. (Bakanlık görüşüne tabi olanlar hariç) tebliğden itibaren 15 gün içinde uzlaşma komisyonuna itiraz edebilirler.
6) Uzlaşma komisyonu kaç günde karar verir?
İtiraz tarihinden itibaren 15 gün içinde toplanıp nihai karar verir.
7) Uzlaşma komisyonu talep edilen tarifeyi uygun bulmazsa ne olur?
Talep edilen tarife yürürlüğe girmez; mevcut tarife uygulanmaya devam eder.
8) Simit ve ekmek tarifelerinde süreç neden farklı?
Simit ve belirli ekmek tarifelerinde Türkiye Fırıncılar Federasyonu ve Ticaret Bakanlığı olumlu görüşü sonrası birlik onayı gerekir. Bakanlığın olumlu görüş verdiği tarifelere uzlaşma komisyonu yoluyla itiraz edilemez.
9) Bakanlık görüşü olumsuz olursa ne olur?
Tarife talebi, Bakanlık tarafından doğrudan uzlaşma komisyonunda görüşülmek üzere mülki amirliğe gönderilir; komisyon 15 gün içinde nihai karar verir.
10) Tarifedeki fiyatlar bağlayıcı “kesin fiyat” mı?
Hayır. Metne göre tarifedeki fiyatlar azami hadleri (tavan fiyat) gösterir.
