Ekrem YAMAN
SMMM
Bağımsız Denetçi
[email protected]
1. Hangi Taşınmazlar Değerli Konut Vergisini Konusu oluştur
Mesken nitelikteki Taşınmazın Türkiye sınırları içinde bulunması gerekir. Yani Türkiye de ikamet eden tam mükellef gerçek kişiye ait ve yurt dışında kira geliri elde ettiği taşınmazlar değerli konut vergisinin konusuna girmemektedir.
Taşınmaz Türkiye’de olsa bile Emlak vergisi kanuna göre ilgili yıl belirlenen emlak vergi değerinin altında kalan meskene nitelikli taşınmazla değerli konut vergisinin konusuna girmemektedir. Bu değer her yıl belirlenen emlak vergisi değerinin ilgili yıl için belirlenen YDO/2 formülü ile bulan tutar kadar artırılmak sureti ile bulunur. Buna göre; 2025 yılında uygulanacak olan Emlak Vergisi Kanunun 42. maddesinde yer alan tutar, 2024 yılına ait tutarın 2024 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranının yarısı olan ( %43,93/2=) % 21,965 oranında arttırılması suretiyle 15.709.000 TL Türk Lirası olarak tespit edilmiştir. Bu tutarı aşan mesken nitelikteki taşınmazlar değerli konut vergisinin konusunu oluşturmaktadır Bina vergi değeri mesken nitelikteki taşınmazın bulunduğu yerdeki belediyelerden ilgililerince temin edilir.
2. Taşınmazın Mesken Nitelikte olup olmadığı nasıl tespit edilir
Mesken nitelikte taşınmazdan kasıt mesken niteliğini haiz binalar tek katlı meskenlerde bu kapsamda değerlendirilir. Apartman şeklindeki binalarda ise bir bağımsız bölümü ifade eder. Her bir bağımsız bölüm vergilendirme açısından ayrı ayrı değerlendirilir.
Taşınmazın mesken niteliğini haiz olup olmadığı fiilen kullanım amacına bakılarak karar verilir. Bir taşınmaz mesken niteliğinde olsa bile ofis ve işyeri kapsamında kullanılması durumundan bu mesken değerli konut vergisinin konusunu teşkil etmez.
Konu ile ilgili verilen özelgede; “… Bu itibarla, kayıtlarda mesken niteliğini haiz binaların, fiilen işyeri şeklinde kullanılması ve buna ilişkin olarak da ilgili idareden işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınarak faaliyette bulunulması, söz konusu binalara ilişkin emlak vergisi ve çevre temizlik vergisi gibi bildirimlerin işyeri olarak verilmiş olması durumunda, bu binalar değerli konut vergisi uygulaması bakımından işyeri olarak değerlendirilecek olup değerli konut vergisinin konusuna girmeyecektir.
Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre, hisseli olarak maliki bulunduğunuz başvurunuza konu taşınmazların emlak vergisi bildirimlerinin ilgili belediyeye mesken olarak verildiği dikkate alındığında, hisseli olarak maliki bulunduğunuz söz konusu taşınmazlar da değerli konut vergisinin konusuna girecek olup hisseli ve tam mülkiyet kapsamında maliki bulunduğunuz değerli konut vergisinin konusuna giren tüm taşınmazlardan en düşük bina vergi değerine sahip olan mesken nitelikli tek taşınmaz için değerli konut vergisi muafiyeti uygulanması, diğer taşınmazların ise beyan edilerek tahakkuk edecek verginin ödenmesi gerekmektedir…” (İstanbul VDB’lığının 28.03.2021 tarih E-97895701-175.01[2021/6.1-11]-271360 sayılı özelgesi) [1]
3. Değerli Konut Vergisinin Mükellefiyeti
Değerli konut vergisinin mükellefi taşınmazın malikidir. Yani tapuda taşınmazın üzerine kayıtlı olan kişidir. Bu kişilerin gerçek veya tüzel kişi olmaları mükellefiyetlerine mani değildir. Vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu yüklenen gerçek veya tüzel kişiye vergi mükellefi denir. Yani, üzerine vergi borcu yüklenebilen herkes mükellefi olarak kabul edilir. Vergi Usul Kanunu’nun 8. maddesinde de mükellef, kanunlara göre kendisine vergi borcu terettüp eden (yani borç yüklenen) gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlanmıştır. Bununla birlikte intifa hakkı sahipleri, ya da her ikisi de yoksa mesken nitelikteki taşınmazlara maliki gibi tasaruuf edenlerde Değerli konut vergisini mükellefi sayılır. Ayırca mesken nitelikte taşınmaz üzerinde bir paylı mülkiyet söz konusu ise paylı mülkiyete sahip olanlar payları oranında mükellef olurlar. Eğer elbirliği mülkiyeti söz konusu ise malikler müteselsil sorumlu olurlar.
4. Değerli Konut Vergisinin Mükellefiyetinin Başlaması
Mesken niteliğinde taşınmazın bina vergi değerinin, 2025 yılı için 15.709.000 TL’yi Aşması halinde, bu durumun gerçekleştiği tarihi takip eden yılın başından itibaren değerli konut vergisi mükellefiyeti başlar.
Yanan, yıkılan, tamamen kullanılmaz hale gelen veya vergiye tabi iken muaflık şartlarını kazanan mesken nitelikli taşınmazlardan dolayı mükellefiyet, bu olayların vuku bulduğu tarihi takip eden taksitten itibaren sona erer.
Değerli konut vergisine tabi olan mesken nitelikli taşınmazların daha sonraki yıllarda bina vergi değerinin, beyannamenin verileceği yılda geçerli tutarın , 2025 yılı için 15.709.000 TL’nin altında kalması halinde, bu durum mükellef tarafından tevsik edici belgeler ile birlikte ilgili vergi dairesine bildirilir ve bu durumda ilgili yıla ilişkin beyanname verilmez.
ÖRNEK 1: Mükellef Yaman’nın, değerli konut vergisine tabi mesken nitelikli 3 adet taşınmazı bulunmaktadır. Bu taşınmazlardan, birinci taşınmazın 2025 yılı bina vergi değeri 4.500.000 TL, ikinci taşınmazın 2025 yılı bina vergi değeri 5.000.000 TL, üçüncü taşınmazın 2025 yılı bina vergi değeri 8.500.000 TL’dir.
Mükellef Yaman’a ait mesken nitelikli taşınmazların 2025 yılı bina vergi değeri 15.709.000 TL aşmadığından mükellef Yaman 2025 yılı için değerli konut mükellefiyeti söz konusu olmayacaktır.
ÖRNEK 2: Mükellef Yaman’ın, değerli konut vergisine tabi mesken nitelikli 2 adet taşınmazı bulunmaktadır. Bu taşınmazlardan, birinci taşınmazın 2025 yılı bina vergi değeri 50.000.000 TL, ikinci taşınmazın 2025 yılı bina vergi değeri 80.000.000 TL,’dir.
Mükellef Yaman’a ait mesken nitelikli taşınmazların 2025 yılı bina vergi değeri 15.709.000 TL aştığından mükellef Yaman 2025 yılı için değerli konut vergisi mükellefi olacaktır. 2026 yılı 20 Şubat tarihine kadar Değerli Konut Vergisi Beyannamesi verecektir.
5. Değerli Konut Vergisi Ne zaman Beyan edilip ödenecektir.
Değerli konut vergisi beyanı her yılı 20 şuat tarihine kadar verilmeli ve ŞUBAT ve AĞUSTOS olarak iki taksit şeklinde ödenmelidir.
6. Kimler Değerli Konut Vergisinden Muaftır
a) Genel ve özel bütçeli idarelerin, belediyelerin, üniversitelerin ve TOKİ Başkanlığının maliki olduğu mesken nitelikli taşınmazlar değerli konut vergisinden muaftır.
b) Türkiye sınırları içinde mesken nitelikli tek taşınmazı olanların bu taşınmazı ile birden fazla mesken nitelikli taşınmazı bulunanların değerli konut vergisinin konusuna giren en düşük değerli mesken nitelikli tek taşınmazı (intifa hakkına sahip olunması hâli dâhil) için değerli konut vergisi muafiyeti uygulanır. Muafiyet, bu kişilerin tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım için de uygulanır.
ÖRNEK 3: Mükellef Yaman’ın Mesken nitelikte 3 adet Gayrimenkullerin 2025 yılı için emlak vergi değerleri birinci mesken için 45.000.000 TL, ikinci meskene hisse ile sahip olup hissesine isabet eden emlak vergi değeri 67.500.00 TL ve üçüncü meskeninin emlak vergi değeri 75.000.000 TL dir. Her üç meskenin emlak vergi değeri 2025 yılı için belirlenen 15.700.000 TL tutarını aşmış olup hissesine isabet eden 67.500.000 TL lik mesken nitelikteki bu konutta hesaplamaya dahil edilecektir.
ÖRNEK 4: Mükellef Yaman’ın Mesken nitelikte 1 adet Gayrimenkullerin 2025 yılı için emlak vergi değerleri birinci mesken için 45.000.000 TL dir. Tek bir meskenin emlak vergi değeri 2025 yılı için belirlenen 15.700.000 TL tutarını aşmış olsa da mükellefin Türkiye sınırları içinde mesken nitelikli tek taşınmazı olduğu için Değerli Konut Vergisinden muaf olacaktır.
Birden fazla mesken nitelikli taşınmazı bulunan mükellefler, değerli konut vergisi konusuna giren en düşük değerli mesken nitelikli tek taşınmazını, bu Tebliğ ekinde yer alan (Ek 2A) “Birden Fazla Meskeni Olanların, Muafiyet Uygulanacak En Düşük Değerli Tek Meskenlerine (İntifa Hakkına Sahip Olunan Dahil) İlişkin Bildirim” ile beyanname verme süresi içerisinde ilgili vergi dairesine bildirmeleri gerekmektedir.
ÖRNEK 5: Mükellef Yaman’ın Mesken nitelikte 3 adet Gayrimenkullerin 2025 yılı için emlak vergi değerleri birinci mesken için 30.000.000 TL, ikinci meskenin emlak değeri 57.500.00 TL ve üçüncü meskeninin emlak vergi değeri 65.000.000 TL dir. Her üç meskenin emlak vergi değeri 2025 yılı için belirlenen 15.700.000 TL tutarını aşmış olsa da en düşük değerli olan 45.000.000 TL lik mesken Değerli Konut Vergisinden muaf olacaktır. Muaf olan mesken için 20 şubat 2026 tarihine kadar bu Tebliğ ekinde yer alan (Ek 2A) “Birden Fazla Meskeni Olanların, Muafiyet Uygulanacak En Düşük Değerli Tek Meskenlerine (İntifa Hakkına Sahip Olunan Dahil) İlişkin Bildirim” ile beyanname verme süresi içerisinde ilgili vergi dairesine bildirmeleri gerekmektedir
d) Karşılıklı olmak şartıyla yabancı devletlere ait olup elçilik ve konsolosluk olarak kullanılan mesken nitelikli taşınmazlar ile elçilerin ikametine mahsus mesken nitelikli taşınmazlar ve bunların müştemilatı ve merkezi Türkiye’de bulunan milletlerarası kuruluşlara, milletlerarası kuruluşların Türkiye’deki temsilciliklerine ait mesken nitelikli taşınmazlar değerli konut vergisinden muaftır.
e) Esas faaliyet konusu bina inşası olanların işletmelerine kayıtlı bulunan ve henüz ilk satışa, devir ve temlike konu edilmemiş yeni inşa edilen mesken nitelikli taşınmazlar ilk satışa, devir ve temlike konu edilmediği sürece vergiden muaftır. Bu muafiyet hükmü arsa karşılığı inşaat işlerinde sözleşme gereği taahhüt işini üstlenen müteahhide kalan mesken nitelikli taşınmazlar için de uygulanır. Söz konusu taşınmazların kiraya verilmesi veya sair surette kullanılması durumunda muafiyetten yararlanılması mümkün değildir.
ÖRNEK 6: Kat karşılığı inşaat taahhüt işi yapan Yaman İnş. A.Ş. ‘nin arsa karşılığı yapmış olduğu lüks ve mesken nitelikteki konutlarda her birinin 2025 yılı emlak vergi değeri 20.000.000 TL olmak koşulu ile 10 adet dairenin toplam değeri 200.000.000 TL konutlar henüz satış ve devre konu olmadığı ve kiraya verilmesi ve sair suretle kullanılması söz konusu olamadığından Değerli Konut Vergisinden muaf olacaktır.
7. Değerli Konut Vergisinin Matrah ve Nispeti
2025 yılında uygulanacak olan Emlak Vergisi Kanunu’nun 44 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan vergi oranlarına esas mesken nitelikli taşınmaz değerlerinin alt ve üst sınırları, 2024 yılına ait değerlerin 2024 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranının yarısı olan (%43,93/2=) %21,965 oranında artırılması suretiyle aşağıdaki gibi belirlenmiştir:
A) 15.709.000 TL ile 23.564.000 TL arasında olanlar (bu tutar dahil)
15.709.000 TL’yi aşan kısmı için (Binde 3)
B) 31.421.000 TL’ye kadar olanlar (bu tutar dahil)
23.564.000 TL’si için 23.565 TL, fazlası için (Binde 6)
C) 31.421.000 TL’den fazla olanlar
31.421.000 TL’si için 70.707 TL, fazlası için (Binde 10)
ÖRNEK 7: Mükellef Yaman’nın mesken nitelikli 3 adet taşınmazı bulunmaktadır. Bu taşınmazlardan, birinci taşınmazın 2025 yılı bina vergi değeri 13.000.000 TL, ikinci taşınmazın 2025 yılı bina vergi değeri 60.000.000 TL, üçüncü taşınmazın 2025 yılı bina vergi değeri 80.000.000 TL’dir.
Mükellef Yaman’a ait mesken nitelikli birinci taşınmazın 2025 yılı bina vergi değeri 15.709.000 TL’yi aşmadığından verginin konusuna girmemekte, mükellef Yaman’ın ikinci ve üçüncü taşınmazları söz konusu değeri aştığı için verginin konusuna girmektedir. Dolayısıyla, mükellef Yaman’in mükellefiyeti takip eden yıl olan 2026 yılı başından itibaren başlayacaktır. Ancak, mükellefin değerli konut vergisinin konusuna giren birden fazla mesken nitelikli taşınmazı olduğu için söz konusu taşınmazlardan bina vergi değeri en düşük olan taşınmaz, vergiden muaf olup mükellef tarafından (Ek 2A) ile bildirimde bulunulacaktır.
Buna göre, Yaman’ın 2026 yılının Şubat ayının 20 nci günü sonuna kadar beyan edip Şubat ve Ağustos ayları sonuna kadar iki eşit taksit halinde ödeyeceği değerli konut vergisi aşağıda belirtildiği şekilde hesaplanacaktır.
| 1 |
Birinci meskenin bina vergi değeri (2025 yılı değeri) |
13.000.000 TL |
| 2 |
Birinci mesken için ödenecek vergi tutarı |
Vergi ve bildirime tabi değil |
| 3 |
İkinci meskenin bina vergi değeri (2025 yılı değeri) |
60.000.000 TL |
| 4 |
İkinci mesken için ödenecek vergi tutarı |
Muaf ve bildirime tabi (Ek 2A) |
| 5 |
Üçüncü meskenin bina vergi değeri (2025 yılı değeri) |
80.00.000 TL |
| 6 |
Üçüncü mesken için uygulanacak değerli konut vergisi oranı |
‰10 |
| 7 |
Üçüncü mesken için ödenecek vergi tutarı
[(80.000.000-31.421 000)*‰10] |
(70.707 TL+48.579 TL)=119.286 TL |
ÖRNEK 8: Mükellef Yaman’nın mesken nitelikli 4 adet taşınmazı bulunmaktadır. Bu taşınmazlardan, birinci taşınmazın 2025 yılı bina vergi değeri 16.000.000 TL, ikinci taşınmazın 2025 yılı bina vergi değeri 20.000.000 TL, üçüncü taşınmazın 2025 yılı bina vergi değeri 30.000.000 TL, dördüncü taşınmazın 2025 yılı bina vergi değeri 40.000.000 TL’dir.
Buna göre, mükellef Yaman’ın , 2026 yılının Şubat ayının 20 nci günü sonuna kadar beyan edip Şubat ve Ağustos ayları sonuna kadar iki eşit taksit halinde ödeyeceği değerli konut vergisi aşağıda belirtildiği şekilde hesaplanacaktır.
| 1 |
Birinci meskenin bina vergi değeri (2025 yılı değeri) |
16.000.000 TL |
| 2 |
Birinci mesken için ödenecek vergi tutarı |
Muaf ve bildirime tabi (Ek 2A) |
| 3 |
İkinci meskenin bina vergi değeri (2025 yılı değeri) |
20.000.000 TL |
| 4 |
İkinci mesken için uygulanacak değerli konut vergisi oranı |
‰3 |
| 5 |
İkinci mesken için ödenecek vergi tutarı
[(20.000.000-15.709.000)*‰3] |
12.873 TL |
| 6 |
Üçüncü meskenin bina vergi değeri (2025 yılı değeri) |
30.000.000 TL |
| 7 |
Üçüncü mesken için uygulanacak değerli konut vergisi oranı |
Bina vergi değerinin 23.564.000 TL’si için 23.565, fazlası için ‰6 |
| 8 |
Üçüncü mesken için ödenecek vergi tutarı
[23.565+(30.000.000-23.564.000)*‰6] |
62.181 TL |
| 9 |
Dördüncü meskenin bina vergi değeri (2025 yılı değeri) |
40.000.000 TL |
| 10 |
Dördüncü mesken için uygulanacak değerli konut vergisi oranı |
Bina vergi değerinin 31.421.000 TL’si için 70.707 TL, fazlası için ‰10 |
| 11 |
Dördüncü mesken için ödenecek vergi tutarı
[70.707+(40.000.000-31.421.000)*‰10] |
79.286 TL |
| 12 |
Ödenecek toplam vergi tutarı (12.873+62.181+79.286) |
154.286 TL |
8. Değerli Konut Vergisinin Beyanı, Ödeme süresi ve Ödeme yeri
(a) Değerli konut vergisi, mükelleflerin verecekleri bu Tebliğ ekinde yer alan (Ek 1A) 1 No.lu Değerli Konut Vergisi Beyannamesi ve (Ek 1B) 2 No.lu Değerli Konut Vergisi Beyannamesi üzerine tarh olunur. Mükellefler beyannamelerini, mesken nitelikli taşınmazın bulunduğu yer belediyesinden alınan bina vergi değerini (beyanname verilen yıl ve bir önceki yıla ilişkin) gösteren belgeyi eklemek suretiyle, ilgili yılın Şubat ayının 20 nci günü sonuna kadar taşınmazın bulunduğu yer vergi dairesine vereceklerdir.
(b) Mükellefler beyannamelerini elektronik ortamda kendileri gönderebilecekleri gibi aynı zamanda 30/9/2004 tarihli ve 25599 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 340 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 3/3/2005 tarihli ve 25744 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 346 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde 3568 sayılı Kanun uyarınca yetki almış olup bağımsız çalışan Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirler ile sözleşme imzalamak suretiyle e-beyanname şeklinde de verebileceklerdir. Beyannamenin elektronik ortamda verilmesi durumunda, beyannameye eklenecek bina vergi değerini gösteren belge, beyannamenin verildiği tarihi takip eden 15 gün içinde elden veya posta yoluyla ilgili vergi dairesine tevdi edilir.
(c) Taşınmazın bulunduğu yer vergi dairesi, tek vergi dairesi bulunan il ve ilçelerde mevcut vergi dairesini; bağımsız vergi dairesi olmayan ilçelerde, bağlı vergi dairesini (malmüdürlüklerini); birden fazla vergi dairesi bulunan illerde/ilçelerde, mesken nitelikli taşınmazın bulunduğu yer yetkili vergi dairesini ifade eder.
(d) Beyan edilmesi gereken birden fazla değerli konut vergisine tabi mesken nitelikli taşınmaza sahip olan mükellefler (tam mülkiyet, paylı mülkiyet ve intifa hakkı sahipleri), bu taşınmazların tamamı için bu Tebliğ ekinde yer alan (Ek 1A) 1 No.lu Değerli Konut Vergisi Beyannamesini kullanarak tek beyanname vereceklerdir. Birden fazla meskeni olanların, muafiyet uygulanacak en düşük değerli tek meskenleri beyannameye dahil edilmeyecek, bu meskene ilişkin bilgiler Tebliğ ekinde yer alan (Ek 2A) ile bildirilecektir.
(d.1) Aynı beyannamede beyan edilen taşınmazların farklı vergi dairelerinin yetki alanında bulunması durumunda beyanname, mükellefçe bu taşınmazların bulunduğu yer yetkili vergi dairelerinden herhangi birine verilebilir.
(d.2) Gelir veya kurumlar vergisi yönünden mükellefiyeti bulunan mükellefler değerli konut vergisi beyannamelerini bağlı bulundukları bu vergi dairelerine vereceklerdir.
(e) Elbirliği mülkiyete konu taşınmazlara ilişkin yapılacak beyanlarda ise bu Tebliğ ekinde yer alan (Ek 1B) 2 No.lu Değerli Konut Vergisi Beyannamesi kullanılacaktır. Elbirliği mülkiyete konu taşınmazlara ilişkin beyanlarda, her bir taşınmaz için ayrı beyanname verilecektir.
(e.1) Elbirliği mülkiyete konu taşınmazlara ilişkin beyanname taşınmazın bulunduğu yer yetkili vergi dairesine verilir.
(f) Elbirliği mülkiyete konu taşınmazlara ilişkin verilen beyannamelerin ekine, maliklerden birden fazla değerli konut vergisinin konusuna giren mesken nitelikli taşınmaza sahip olup da elbirliği mülkiyete konu taşınmazı en düşük değerli mesken nitelikli taşınmaz kapsamında olanlar, bu Tebliğ ekinde yer alan (Ek 2A) “Birden Fazla Meskeni Olanların, Muafiyet Uygulanacak En Düşük Değerli Tek Meskenlerine (İntifa Hakkına Sahip Olunan Dahil) İlişkin Bildirim”i, değerli konut vergisinin konusuna giren tek meskeni olanlar ise bu Tebliğ ekinde yer alan (Ek 2B) “Tek Meskeni Olanların, Elbirliği Mülkiyete Konu Bu Meskenine (İntifa Hakkına Sahip Olunan Dahil) İlişkin Taahhüt Belgesi”ni dahil edeceklerdir.
(g) Değerli konut vergisi, beyannamenin verildiği yetkili vergi dairesi tarafından yıllık olarak tarh ve tahakkuk ettirilir. Beyannamede başka vergi dairesi yetki alanında yer alan taşınmazın da beyanı durumunda beyannamenin verildiği ve tahakkukların yapıldığı yetkili vergi dairesi bu durumu, beyanname verme süresinin son gününü takip eden günden itibaren 15 gün içinde diğer taşınmazların bulunduğu yer vergi dairesine bildirir.
(h) Tarh ve tahakkuk ettirilen vergi, ilgili yılın Şubat ve Ağustos aylarının sonuna kadar iki eşit taksitte ödenir.
(ı) Müteakip yıllar için mükellef tarafından aynı şekilde yıllık olarak beyanname verilmeye devam edilir. Her yıl için verilen beyannameye, beyannamenin verildiği yıl ve bir önceki yıla ilişkin bina vergi değerini gösteren belgenin eklenmesi zorunludur.
(j) Yıl içinde mükellefiyetin başlamasını gerektirecek durumun meydana gelmesi halinde mükellefiyet takip eden yıldan itibaren başlar, değerli konut vergisi beyannamesi de takip eden yılın Şubat ayının 20 nci günü sonuna kadar verilir. Örneğin, değerli konut vergisine tabi mesken nitelikli taşınmazı 2025 yılı içerisinde satın alan kişinin mükellefiyeti takip eden yıldan itibaren başlayacak ve beyanname 2026 yılı Şubat ayının 20 nci günü sonuna kadar verilecektir.
(k) Değerli konut vergisine tabi mesken nitelikli bir taşınmaza paylı mülkiyet halinde malik olanlar, payları için ilgili vergi dairesine münferiden beyanname vermek ve payları oranında tarh ve tahakkuk ettirilen değerli konut vergisini ödemekle mükelleftirler.
(l) Değerli konut vergisine tabi mesken nitelikli bir taşınmaza elbirliği mülkiyet halinde malik olunması durumunda mükellefler, müşterek imzalı bir beyanname verebilecekleri gibi bir mükellef tarafından münferiden de beyanname verilmesi mümkündür. Bu kapsamda münferiden beyanname verilmesi durumunda, diğer malikler de beyannamede gösterilir, bu maliklerce ayrıca beyanname verilmez. Münferiden veya müştereken verilen beyannameye maliklerin durumlarına uygun (Ek 2A) ve (Ek 2B) eklenir. Münferiden veya müşterek verilen beyannamelerde vergiden muaf olan maliklerin bildirilmesi halinde, muaf maliklere isabet eden kısımdan sonra kalan vergi tarh ve tahakkuk ettirilir. Muaf maliklere isabet eden vergi tutarı ise muaf maliklerin sayısının toplam maliklerin sayısına oranı dikkate alınmak suretiyle hesaplanacaktır. Beyanname ekinde verilmeyen maliklerin muafiyet durumlarına ilişkin belgelerin, 15 gün içerisinde ilgili vergi dairesine tevdi edilmesi gerekir. Bu süre içerisinde belgelerin vergi dairesine tevdi edilmemesi durumunda muafiyet nedeniyle tarh ve tahakkuk ettirilmeyen vergi ikmalen tarh edilir.
(m) Mesken nitelikli taşınmaza gerek paylı mülkiyet gerekse elbirliği mülkiyet halinde malik olunması durumunda, mesken nitelikli taşınmazın, değerli konut vergisinin konusuna girip girmeyeceğinin belirlenmesinde ve matrahın hesaplanmasında taşınmazın toplam değeri esas alınır.
ÖRNEK 9: Mükellef (Yaman), (Ekrem) ve (YamanEkrem) mesken nitelikli bir taşınmaza eşit oranlarda (1/3) paylı mülkiyet halinde maliktirler. Söz konusu taşınmazın 2025 yılı bina vergi değeri 16.000.000 TL’dir. Bina vergi değeri 2025 yılı için 15.709.000 TL’yi değeri aştığı için değerli konut vergisi mükellefiyeti takip eden yıl olan 2026 yılı başından itibaren başlayacaktır.
Mükellef (Yaman)’in, söz konusu meskendeki hissesi dışında bu vergiye tabi üzerine kayıtlı mesken nitelikli başka bir taşınmazı bulunmamakta, mükellef (Ekrem)’in 2025 yılı bina vergi değeri 8.000.000 TL olan, mükellef (Yaman Ekrem)’in ise 2025 yılı bina vergi değeri 12.000.000 TL olan ikinci bir taşınmazı bulunmaktadır.
Mükellef (Yaman), değerli konut vergisinin konusuna giren mesken nitelikli tek taşınmazı olduğu için 16.000.000 TL bina vergi değerli taşınmazdaki hissesine isabet eden vergiden, muaf olacaktır. Mükellef (Ekrem)’in 8.000.000 TL bina vergi değerli taşınmazı ile mükellef (Yaman Ekrem)’in 12.000.000 TL bina vergi değerli taşınmazı, sahibi oldukları birden fazla mesken nitelikli taşınmazlardan bina vergi değeri en düşük değerli taşınmazlar olduğu için, anılan mükellefler bu taşınmazları ile ilgili olarak vergiden muaf olup (Ek 2A) ile bildirimde bulunacaklardır.
Söz konusu paylı mülkiyete tabi taşınmazın bina vergi değerinin, 2025 yılı için 48.000.000 TL olduğu tespit edildiğinden hesaplanacak değerli konut vergisi aşağıdaki gibi olacaktır.
Buna göre, söz konusu taşınmaza ilişkin 2026 yılının Şubat ayının 20 nci günü sonuna kadar beyan edilip Şubat ve Ağustos ayları sonuna kadar iki eşit taksit halinde ödenecek değerli konut vergisi aşağıda belirtildiği şekilde hesaplanacaktır.
| 1 |
Bina vergi değeri (2025 yılı değeri) |
48.000.000 TL |
| 2 |
Değerli konut vergisi oranı |
Bina vergi değerinin 31.421.000 TL’si için 70.707, fazlası için ‰10 |
| 3 |
Hesaplanan vergi tutarı
[70.707 + (48.000.000-31.421.000)*‰10] |
87.286 TL |
| 4 |
Mükellef (Yaman) tarafından ödenecek vergi tutarı |
Muaf |
| 5 |
Mükellef (Ekrem) tarafından ödenecek vergi tutarı (87.286/3) |
29.095,33 TL |
| 6 |
Mükellef (Yaman Ekrem) tarafından ödenecek vergi tutarı (87.286/3) |
29.095,33 TL |
[1] İstanbul VDB’lığının 28.03.2021 tarih E-97895701-175.01[2021/6.1-11]-271360 sayılı özelgesi