T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Ankara Defterdarlığı
Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı: E-38418978-125-…
Tarih: 26.06.2025
Konu: Teknokent Kazançlarında İstisna
ÖZET:
Bu özelge, Teknokentlerde faaliyet gösteren mükelleflerin, AR-GE ve yazılım alanında yürütülen projelerden elde ettikleri kazançlarla ilgili olarak, 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ve ilgili düzenlemelere dayanarak gelir ve kurumlar vergisi istisnasının nasıl uygulanacağını açıklamaktadır.
Teknokent Vergi İstisnası:
4691 sayılı Kanun’a göre, Teknokentlerdeki yazılım, tasarım ve AR-GE faaliyetlerinden elde edilen kazançlar, 31 Aralık 2028’e kadar gelir ve kurumlar vergisinden muaf tutulmuştur. Ancak bu istisnadan yararlanılabilmesi için belirli şartlar bulunmaktadır. Kazancın elde edilmesinde nitelikli harcamaların toplam harcamalara oranı esas alınarak istisna hesaplanır.
Nitelikli Harcama Tanımı:
Bakanlar Kurulu Kararı’na göre, bu istisnadan faydalanacak kazanç kısmı, gayrimaddi hakların elde edilmesi için yapılan harcamaların, toplam harcamalar içerisindeki oranına göre hesaplanır. Buradaki nitelikli harcamalar, doğrudan gayrimaddi hakkın elde edilmesine yönelik yapılan harcamalar olup, yazılım geliştirme, AR-GE ve tasarım faaliyetleriyle doğrudan bağlantılı harcamalar bu kapsama girer.
Gayrimaddi Hakların Satışı, Devri ve Kiralanması:
Teknokentlerde elde edilen gayrimaddi hakların satışı, devri veya kiralanması yoluyla elde edilen kazançlar da bu istisnadan yararlanabilir. Ancak bu kazancın ne kadarının istisnadan faydalandırılacağı, projede yapılan nitelikli harcamaların toplam harcamalara oranına göre hesaplanır. Yani, kazancı doğuran faaliyet ile yapılan harcamalar arasındaki ilişki doğrultusunda, istisna miktarı belirlenir.
Hesaplama Yöntemi:
İstisnanın uygulanacağı kazanç kısmı, kazancın doğduğu dönemdeki nitelikli harcamaların toplam harcamalara oranı kullanılarak hesaplanır. Nitelikli harcamalar; gayrimaddi hakla doğrudan bağlantılı harcamalardır. Bunun yanında, faiz giderleri ve bina maliyetleri gibi doğrudan AR-GE, yazılım veya tasarım faaliyetleriyle ilişkili olmayan giderler, hesaplamada dikkate alınmaz.
İstisnadan Faydalanma Koşulları:
İstisnadan faydalanmak için, gayrimaddi hakların tescil edilmesi veya kayıt altına alınması şarttır. Bu şartların yerine getirilmemesi durumunda, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın, gecikme faizi ile vergi tahsil edilir. Ayrıca, kazancın elde edildiği vergilendirme dönemi için gerekli beyanlar verilmelidir.
Bakanlar Kurulu Kararı ve Tebliğ:
Özelge, 2017/10821 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve ilgili Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’ne atıfta bulunarak, gayrimaddi hakların satışından elde edilen kazancın hesaplanmasında dikkate alınacak harcamaların belirlenmesini açıklamaktadır. Bu harcamalar, sadece gayrimaddi hakların elde edilmesi için yapılan doğrudan harcamaları kapsar.
İlgi: …
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda;
– Şirketinizin …Teknoloji Geliştirme Bölgesinde Ar-Ge ve yazılım alanında faaliyet gösterdiği,
– … tarihinde başlanan ve …tarihinde tamamlanan …. kapsamında kiralama ve kullandırılma suretiyle gelir elde edildiği
belirtilerek, 2017/10821 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına göre teknokent kazanç istisna oranının tespitinde…. tarihleri arası proje geliştirme dönemine ait harcamaların mı, yoksa gelir elde ettiğiniz döneme ait harcamaların mı esas alınacağı hususunda görüş talep edilmektedir.
4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2 nci maddesinde, “Yönetici şirketlerin bu Kanun uygulaması kapsamında elde ettikleri kazançlar ile Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu Bölgedeki yazılım, tasarım ve AR-GE faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31/12/2028 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır.
Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin bu kazançlarının gayri maddi hakların satılması, devri veya kiralanmasından elde edilmesi halinde, istisnadan yararlanılmasını, bu hakların, mahiyetlerine göre, AR-GE faaliyetleri neticesinde elde edilmesi ve ilgili mevzuat çerçevesinde tescil veya kayıt ettirilmesi ya da bildirilmesi şartına bağlamaya, istisnadan kazancın elde edildiği vergilendirme dönemine ilişkin beyannamelerin verilmesi gereken sürenin sonuna kadar tescil veya kayıt için yetkili kuruma başvurulmuş olması kaydıyla bu kazançları doğuran işlemlerin gerçekleştirildiği vergilendirme döneminden başlayarak faydalandırmaya, mükellefin gayri maddi hak geliri ve varsa bağlı olduğu grubun satış hasılatına göre tescil şartına bağlı olmaksızın belgelendirme usulüne tabi tutmaya, istisnadan yararlanacak kazancı; bu kazancın elde edilmesine yönelik faaliyetler kapsamında gerçekleştirilen nitelikli harcamaların toplam harcamalara oranına isabet eden kısmı ile sınırlandırmaya, bu oranı toplam harcama tutarını aşmamak üzere yüzde 30’una kadar artırımlı uygulatmaya, nitelikli ve toplam harcamaları tanımlamaya Cumhurbaşkanı, bu kapsamda tescil, kayıt veya bildirim şartının yerine getirilmesine ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yetkilidir. Belirlenen esaslar çerçevesinde tescil, kayıt veya bildirim şartının yerine getirilmemesi durumunda, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergi, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil olunur.” hükmü yer almaktadır.
Bu madde çerçevesinde Bakanlar Kuruluna verilen yetki, 19/10/2017 tarih ve 30215 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 11/9/2017 tarihli ve 2017/10821 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla kullanılmış ve bu Kararda belgelendirme ile nitelikli harcama hesaplaması yönünden şartlara yer verilmiştir.
2017/10821 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 2 nci maddesinde, “(1) Bu Karar kapsamında patent veya fonksiyonel olarak patente eşdeğer belgelere bağlanan gayri maddi haklardan kaynaklanan kazançların istisnadan yararlanacak kısmı, kazancı doğuran faaliyet kapsamında gerçekleştirilen nitelikli harcamaların toplam harcamalara oranı kullanılarak hesaplanır.
(2) Bu hesaplamada dikkate alınacak nitelikli harcamalar gayri maddi hakkın elde edilebilmesi için mükellefin kendisi tarafından yapılan ve gayri maddi hak ile doğrudan bağlantılı harcamalar ile ilişkisiz kişilerden sağlanan ve aynı mahiyeti taşıyan fayda ve hizmet bedellerinin toplamıdır. Bu harcamalardan aktifleştirilerek amortismana tabi tutulması gerekenler de gerçekleştirildikleri dönemde amortisman öncesi tutarlarıyla bu hesaplamada dikkate alınır…”
hükmü yer almaktadır.
1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin “5.12.2. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununda yer alan istisna” başlıklı bölümünde istisna uygulamasına ilişkin ayrıntılı açıklamalar yapılmış olup, “5.12.2.10.3. Kazancın istisnadan yararlanacak kısmının tespiti” başlıklı bölümünde, “Anılan Bakanlar Kurulu Kararının 2 nci maddesine göre, Karar kapsamında patent veya fonksiyonel olarak patente eşdeğer belgelere bağlanan gayrimaddi haklardan kaynaklanan kazançların istisnadan yararlanacak kısmı, kazancı doğuran faaliyet kapsamında gerçekleştirilen nitelikli harcamaların bu faaliyetle ilgili toplam harcamalara oranı kullanılarak hesaplanacaktır. Gayrimaddi hakların satışı, devri veya kiralanmasından kaynaklanan kazançların istisnadan yararlanacak kısmı, bölgede yürütülen her bir projeden elde edilen kazanca, ilgili projeye ilişkin nitelikli harcamaların toplam harcamaya oranı uygulanmak suretiyle hesaplanacaktır.
Her bir projeyle ilgili yapılacak bu hesaplamada dikkate alınacak nitelikli harcamalar, gayrimaddi hakkın elde edilebilmesi için mükellefin kendisi tarafından yapılan ve gayrimaddi hak ile doğrudan bağlantılı harcamalar ile ilişkisiz kişilerden sağlanan ve aynı mahiyeti taşıyan fayda ve hizmet bedellerinin toplamıdır. Bu harcamalardan aktifleştirilerek amortismana tabi tutulması gerekenler de gerçekleştirildikleri dönemde amortisman öncesi tutarlarıyla bu hesaplamada dikkate alınacaktır.
Mükellef tarafından yapılsa dahi faiz giderleri ve bina maliyetleri gibi yürütülen yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyeti ile doğrudan ilişkili olmayan her türlü maliyet unsuru hem toplam harcamalar hem de nitelikli harcamalar dışında tutulur. Dolayısıyla, faiz gibi finansman giderleri ve binalara ilişkin amortismanlar, kiralar, ısıtma, aydınlatma, su, temizlik, güvenlik, bakım, onarım, vergi, resim ve harçlar ile genel yönetim giderlerinden verilen paylar gibi yürütülen yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetleriyle doğrudan ilişkili olmayan harcamalar hesaplamada dikkate alınmayacaktır.
İstisnanın uygulanacağı kazanç kısmının tespitinde, gayrimaddi hak satın alma bedelleri (lisans ve benzeri bedeller dahil) ve ilişkili kişilerden sağlanan fayda ve hizmet bedelleri toplam harcama tutarına dahil edilirken, nitelikli harcamalar tutarına dahil edilmez. Ancak, Avrupa Birliğine tam üyeliğin gerçekleştiği tarihi içeren vergilendirme döneminin sonuna kadar, yurt içinde yerleşik ilişkili kişilerden sağlanan fayda ve hizmet bedelleri nitelikli harcamalar tutarına dahil edilebilir…”
açıklamaları yer almaktadır.
Bu hüküm ve açıklamalara göre, teknokentteki proje kapsamında geliştirilen gayrimaddi hakların sadece satışı, devri veya kiralanmasından kaynaklı kazançların istisnadan yararlanacak kısmı, …/…/…-…/…/… tarihleri arasındaki proje dönemine ilişkin nitelikli harcamaların toplam harcamaya oranı esas alınarak hesaplanacaktır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
FAQ – Sık Sorulan Sorular
- Teknokent kazançlarından elde edilen gelir hangi şartlarda vergi istisnasından yararlanabilir?
Teknokentlerde yapılan yazılım, tasarım ve AR-GE faaliyetlerinden elde edilen kazançlar, 31 Aralık 2028’e kadar gelir ve kurumlar vergisinden istisnadır. Ancak bu kazançların istisnadan yararlanabilmesi için, ilgili projelerde gerçekleştirilen nitelikli harcamaların toplam harcamalara oranı hesaplanmalıdır.
- Nitelikli harcamalar nelerdir?
Nitelikli harcamalar, gayrimaddi hakkın elde edilmesine yönelik doğrudan bağlantılı harcamalardır. Bu harcamalar arasında yazılım geliştirme, AR-GE faaliyetleri ve tasarım çalışmalarına yönelik yapılan harcamalar yer alırken, faiz giderleri ve bina maliyetleri gibi doğrudan ilişkisiz harcamalar hesaba katılmaz.
- Teknokentlerdeki projelerde gayrimaddi hakların satışı, devri veya kiralanması durumunda nasıl bir vergi uygulaması yapılır?
Gayrimaddi hakların satış, devri veya kiralanmasından elde edilen kazançlar, sadece proje dönemi için yapılan nitelikli harcamaların toplam harcamalara oranı dikkate alınarak hesaplanır ve istisnadan yararlanır.
- Faiz giderleri ve bina maliyetleri nitelikli harcamalara dahil edilir mi?
Hayır, faiz giderleri ve bina maliyetleri gibi, yazılım, tasarım ve AR-GE faaliyetleriyle doğrudan ilişkili olmayan giderler, toplam harcamalar ve nitelikli harcamalar dışında tutulur.
