Motorlu Taşıtlarda Tecil Taksitlendirme Uygulaması 2026 – Hacı Ali GÜRKAN, Vergi Dairesi Müdür Yardımcısı

Hacı Ali GÜRKAN
Vergi Dairesi Müdür Yardımcısı
[email protected]

Kamuoyunda geçmiş yıllarda yapılan vergi affı uygulamalarının verdiği rehavet, ekonomik durgunluk, yüksek faiz vb. durumlar vergiye uyumun tahsilat tarafında zorlanmalara neden olmuştu. Artan denetimlere ve teknolojik yeniliklere bağlı olarak açıklanan vergi gelirlerindeki artış ödeme tarafında ciddi sorunlar oluşturmaktaydı.6183 sayılı Kanunun 79. maddesi kapsamında yapılan alacak haczi ve banka blokeleri mükellefi açmaza sürüklemişti. Vergi Dairesi alacağını bir şekilde alıyordu. Böyle bir atmosferde artan vergi affı baskısı en azından kısa dönemde 6183 sayılı kanunun 48. maddesinde yapılan bir dizi iyileştirmeyle savıldı. Yazımızın konusu vatandaşımızın büyük bir kısmını ilgilendiren motorlu taşıt tahsilatında bu kanunla ne gibi bir değişiklik olduğuyla ilgilidir. Yöntem olarak da uygulamanın pratikte nasıl işleyeceğiyle ilgili madde madde ilerleyeceğiz.

– Motorlu Taşıtları ilgilendiren hangi borçlar bu yasaya giriyor?

6183 sayılı Kanunun Seri B-No:20 No.lu tebliği hangi borçların kapsamda olduğunu şöyle açıklıyor.

“Kapsama giren alacakların türü ve vadesi

MADDE 3- (1) Bu Tebliğin kapsamına, 5/6/2026 tarihi itibarıyla (bu tarih dahil) vadesi geldiği halde bu Tebliğin yayımı tarihine kadar ödenmemiş olan ve Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerince takip ve tahsil edilen tüm amme alacakları girmektedir.”

Motorlu Taşıtlar için peki bunlar hangileri;

1- Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV): Araç sahiplerinin her yıl ödemek zorunda olduğu vergi.

2- Trafik Cezaları: Emniyet veya jandarma tarafından kesilen trafik idari para cezaları.

3- Köprü ve Otoyol Geçiş Ücretleri: Karayollarından kaçak geçişlere ait geçiş ücretleri ile idari para cezaları.

Yukarıda saydıklarımıza ek olarak; özel otoyol geçiş ihlalleri KGM’nin sisteminden farklı işlediğinden bunların tahsilatı vergi dairelerine geç tekabül etmektedir. Bunun için e-devletteki ilgili hatların sayfalarından yardım alabilirsiniz. Şunu söylemekte fayda var; vergi dairesi bu cezaların tahsilat yeridir. Cezanın oluşumu ve yetki konusunda konunun dışındadır.

Diğer husus borcun vade tarihi;

Borcun vadesi 5/6/2026 tarihi ve öncesine ait olacak. Yani son ödeme bu tarihi geçmeyecek. Örneğin; 5/5/2026 tarihinde kesilen ceza mükellefe 20.05.2026 tarihinde tebliğ edildi diyelim. Bu borcun vade tarihi tebliğden itibaren 1 aydır. Tebliğ 20.05 te olduğu için vade 20.06’dır. Bu durumda kanundan faydalanamayacaktır. Yani cezanın tarihi değil tebliği önemlidir.

– Mükellefe bu yasanın faydası nedir? 

1– Bilindiği üzere süresinde ödenmeyen amme alacağı gecikmeye düşer ve ilgili kanununda ayrı bir hüküm yoksa gecikme zammına uğrar. Taa ki ödeme tamamlanıncaya kadar eksik ödenen üzerinden 2026 yılı için aylık %3.70 faiz alınır. Bazı cezalarda bu oran daha yüksektir.(trafik cezası)Eğer bu kanunla getirilen taksitlendirmeye başvurulursa halen işlemekte olan bu faiz oranı kesilecek ve başvuru tarihi itibariyle daha düşük olan %29 luk tecil faiz oranı uygulanacaktır.

2– Bu yasadan önce 50.000 TL üzeri borçlar için teminat yükümlülüğü doğmaktaydı. Şimdi bu rakam 10.000.000 TL’ye yükseltilmiştir.

3– Diğer bir avantaj araç muayeneleridir. Borcu tecil edilip taksitlendirilen araçlar muayene edilebilecektir. Borcundan dolayı belge alamayan binlerce araç bundan faydalanacaktır. Tabii yetkili muayene istasyonu da.

4– Tecil edilen borcun %10’unu ödeyen kişilere talepleri halinde borcu yoktur verilebilecektir. Tebliğ burada tecil edilen dediği için tecilden önce bu %10’u ödeyip sonra taksitlendirme yapmak sorun yaratabilir.

5– Ayrıca banka blokeli borçlar taksitlendirmeyle blokeyi kaldırılabiliyor.

– Bu yasa neyi değiştirmedi?

Getirilen düzenleme af değil. İlk olarak bunu söylemek gerekiyor. Ortada silinen borç yoktur.

Erken ödeme indirimi de yok. Tabii tecil faizini etkileyen durumlar hariç.

Bütün borçlar temizlenene kadar araç satışı ve devir de yok. Arabanın borcu bitmeden bu tip tasarrufları etkileyen yeni bir durum yok.

Ehliyetine el konulan vatandaşlar cezasını ödemeden taksit yaptırırlarsa belgelerini tekrar alabilirler mi, burası da açık değil.

Haciz konusunda eski durumdan değişen bir şey yok. Borç tecil edildi diye haciz kalkmıyor. Banka blokeleri hariç.

– Başvuru tarihi ve şekli:                                                                                                                

1) Borçluların bu Tebliğ ile şartları belirlenen tecil ve taksitlendirmeden yararlanabilmeleri için durumlarına uygun bu Tebliğ ekindeki dilekçeler (EK:1, 2) ile 31/8/2026 tarihine kadar (bu tarih dahil) başvuruda bulunmaları gerekmektedir.

(2) Bu Tebliğ hükümlerinden yararlanmak isteyen borçlular, başvurularını Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi (www.gib.gov.tr), dijital vergi dairesi (dijital.gib.gov.tr) ya da e-Devlet (www.turkiye.gov.tr) üzerinden elektronik ortamda yapabilecekleri gibi borçlu olunan vergi dairesine doğrudan veya posta yoluyla ya da diğer vergi daireleri aracılığıyla yazılı olarak yapabileceklerdir.

(3) Başvuru tarihi; başvuruların elektronik ortamda yapılması halinde elektronik ortamda başvurunun yapıldığı, başvuruların taahhütlü posta veya APS ile gönderilmesi halinde postaya verildiği, adi posta ile gönderilmesi halinde ise vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarih olacaktır.

(4) Birden fazla vergi dairesine borcun bulunması halinde, her bir vergi dairesine ayrı ayrı başvurulacaktır.

(5) Borçluların vergi dairesine olan tüm borçları için tecil talebinde bulunmaları şarttır.

Tebliğ bu konuda çok açıklayıcı fakat dijital başvuru süreksiz mükelleflerimiz için hala çok zor. Personeli zaten yetersiz olan süreksiz vergi daireleri dolup taşmakta, bu yasanın da diğer yasalar gibi yükünü çekmeye devam ediyor.

Son başvuru tarihine kadar yapılan müracaatlarda borcun hesaplanıp taksitlendirilmesi dilekçenin tebliğdeki başvuru zamanı dikkate alınarak hesaplanacaktır.

Mükellef taksitlendirme için bizzat veya kanuni yetkilileri aracılığıyla başvurabilir. Akrabalık bağı bunun için yeterli değildir.

Motorlu taşıtlar için başvurulabilecek azami taksit sayısı 48’dir.

– Tecil yetkisi ve ödeme planı

MADDE 9- (1) Bu Tebliğ kapsamında yapılacak tecil başvuruları, borç tutarına bakılmaksızın vergi dairesi müdürleri tarafından değerlendirilerek bu Tebliğde yapılan açıklamalara göre sonuçlandırılacaktır. Ancak, tutarı 10 milyon TL’yi geçmeyen amme alacakları için yapılacak tecil taleplerine yönelik işlemler Gelir İdaresi Başkanlığı bilgi işlem sistemleri üzerinden doğrudan yapılabilecektir.

(2) Tecil edilen borçlar için borçlulara, ödenecek taksit tutarlarını, tecil faizi tutarlarını ve taksitlerin vade tarihlerini gösteren ödeme planı verilecektir.

Borçlular, ödeme planlarını bağlı bulundukları vergi dairelerinden alabilecekleri gibi müracaat edecekleri herhangi bir vergi dairesinden imza karşılığında elden, gerekli şartların bulunması koşuluyla Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi veya dijital vergi dairesi üzerinden de alabileceklerdir.

Yetki, tebliğdeki usulü uygulama açısından müdürde görünmesine karşın hayatımıza yeni giren dijital vergi dairesi de buna yetkilidir. Zaten müdürün yetkisi de şekil boyutuyladır. Motorlu taşıtlar için vergi dairelerine yapılan başvurular muayene dolayısıyla çok yoğun olduğundan yavaş ilerlemektedir. Dijitalden yapılan başvurularda da henüz bir hareket yoktur. Nasıl sonuçlandırılacağı da bilinmemektedir.

– Tecil taksitlerinin süresinde ödenmemesi ve tecilin ihlali

MADDE 12- (1) Bu Tebliğ kapsamında tecil edilen borçlara ilişkin taksitlerin (tecil faizi dahil) ödeme süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde tecil ihlal edilmiş olacaktır.

Ancak, bir takvim yılında en fazla iki taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi ihlal sebebi sayılmayacaktır. Şu kadar ki, süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen her bir taksitin, takip eden taksit ödeme süresi içinde, ödeme tarihi dikkate alınarak hesaplanacak tecil faizi ile birlikte ödenmesi şarttır.

Süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitin son taksit olması halinde, son taksit ödeme süresini takip eden ayın sonuna kadar, ödeme tarihi dikkate alınarak hesaplanacak tecil faiziyle birlikte bu taksitin ödenmesi gerekmektedir.

Süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitlerin yukarıda yer verilen şekilde ödenmemesi halinde tecil ihlal olacak ve tecile konu amme alacakları takip ve tahsil edilecektir.

(2) Süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitlerin birinci fıkrada belirtilen şekilde ödenmesi durumunda, tecilin geçerli sayılması için vergi dairelerince bir işlem yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Tebliğde açıklandığı üzere tecil ihlali en fazla ikidir. Daha fazlasında tecil ortadan kalkar ve takip işlemleri 6183 e göre devam eder.İhlal edilen tecil bir sonraki taksitle birlikte ödenecektir ifadesi art arda iki taksitteki ihlal durumunda nasıl hareket edileceğini ortada bırakmaktadır. Kanımca mükellef lehine yorum doğru olacaktır.

SONUÇ

6183 sayılı Kanunda yapılan bir takım değişiklikle uygulamaya konulan taksitlendirme yeniliği geçmişteki yapılandırma kanunlarından çok farklıdır. Borcun affı veya erken ödeme indirimi gibi değişiklikleri barındırmamaktadır. Sadece düşük faizle taksit imkânı getirmektedir. Teminattaki değişiklikler de daha çok sürekli vergi yükümlülerini ilgilendirmektedir. Yine de banka blokeleri ve muayene izinleri için motorlu taşıtlar mükelleflerini biraz rahatlatacaktır.

Kaynakça

— 6183 sayılı Kanun

— Tahsilat Genel Tebliği (Seri: B, Sıra No: 20)