Site icon Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri

4/b (Bağ-Kur) 5 Puan Prim İndirimi – 2026

Alomaliye Mevzuat Ekibi

Ön Bilgi

5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran özel sektör işyeri işverenlerine yönelik;

amaçlarıyla çeşitli sigorta primi teşvik, destek ve indirimleri uygulanmaktadır.

Bunun yanında primlerin düzenli ödenmesinin özendirilmesi amacıyla 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılara yönelik de prim indirimi uygulanmaktadır.

2026’da Aktif SGK Teşvik, Destek ve İndirimleri

SGK’nın 4 Ağustos 2026 itibarıyla güncellenen sunumunda uygulaması devam eden toplam 15 teşvik, destek ve indirim yer almaktadır. Bunların 14’ü 4/a sigortalı çalıştıran işverenlere, biri zorunlu 4/b sigortalılarına yöneliktir.

Yeni geçici turizm desteği (4447 geçici 36)

7590 sayılı Kanunun 11. maddesiyle eklenen düzenleme; 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında turizm işletmesi belgesine sahip özel sektör konaklama tesisi işyerlerinde, 2026 Mayıs-Aralık ayları içinde tesisin faaliyette bulunduğu dönemlerle sınırlı olarak uygulanır.

Özet

4/b (Bağ-Kur) beş puan prim indirimi; isteğe bağlı sigortalılar ve köy veya mahalle muhtarı statüsündeki sigortalılar hariç olmak üzere, zorunlu 4/b kapsamındaki kişilerin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları priminin beş puanlık kısmının Hazinece karşılanmasıdır. Uygulama 1 Ekim 2016 tarihinden beri yürürlüktedir ve bir işveren istihdam teşviki değildir.

En önemli sonuç: 2026 yılında zorunlu 4/b toplam prim oranı %35,75; beş puan indirimden yararlananlarda ödenecek oran %30,75’tir. Otuz günlük tam ayda aylık PEK alt sınırı üzerinden indirim 1.651,50 TL, PEK üst sınırı üzerinden 14.863,50 TL’dir.

2026 yılında MYÖ prim oranının %20’den %21’e yükselmesi ve genel PEK üst sınırının günlük alt sınırın 7,5 katından 9 katına çıkarılması, prim tutarlarını önceki yıla göre değiştirmiştir. Buna karşılık 4/b beş puan indiriminin oranı değişmemiştir.

1. Teşvikin Temel Bilgileri

Beş puanlık tutar sigortalıya nakden ödenmez; kişinin kendi zorunlu 4/b prim tahakkukunda Hazine payı olarak karşılanır. Sigortalı, Hazinece karşılanmayan kısmı yasal süresinde öder.

Tablo 1 – 4/b (Bağ-Kur) 5 Puan Prim İndiriminin Temel Bilgileri

Başlık Açıklama
Teşvikin adı 4/b (Bağ-Kur) kapsamındaki sigortalılara uygulanan 5 puan prim indirimi
Temel yasal dayanak 5510 sayılı Kanun m.81/1-(j)
Düzenlemeyi getiren hüküm 6745 sayılı Kanun m.62
SGK uygulama düzenlemesi SGK 2016/26 sayılı Genelge ve SGK’nın güncel bağımsız çalışanlar/teşvik sayfaları
Uygulama başlangıcı 1 Ekim 2016
Bitiş tarihi Kanunda belirlenmiş bir bitiş tarihi bulunmamaktadır; sonraki mevzuat değişiklikleri ayrıca izlenmelidir
Uygulamanın niteliği Sigortalının kendi zorunlu 4/b primine uygulanan Hazine destekli prim indirimi; işveren teşviki değildir
Yararlanabilecekler Kanundaki isteğe bağlı sigortalı istisnası ve SGK uygulamasındaki muhtar istisnası dışında kalan zorunlu 4/1-(b) sigortalıları
Kapsam dışı primler Borçlanma primleri ile durdurulan 4/b sürelerinin ihya primleri
Emekli aylığı alarak bağımsız çalışanlar Yaşlılık aylığını kestirmeden 4/b kapsamında faaliyetine devam edenler 5510 m.6/1-(n) gereğince 4/b sigortalısı sayılmaz; cari 4/b primi doğmadığından beş puan indirimi uygulanmaz. Aylığının kesilmesini yazılı olarak isteyenler ve özel statüdekiler ayrıca değerlendirilir
NACE/sektör şartı Bulunmaz; imalat veya imalat dışı sektör ayrımı yapılmaz
İndirim oranı Prime esas kazancın %5’i
İndirimin uygulandığı kol Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi
2026 teşviksiz toplam oran %35,75
2026 indirimli oran %30,75
2026 günlük/aylık PEK alt sınırı 1.101,00 TL / 33.030,00 TL
2026 günlük/aylık PEK üst sınırı 9.909,00 TL / 297.270,00 TL
Otuz günlük tam ayda indirim aralığı 1.651,50 TL – 14.863,50 TL
MUHSGK/e-Bildirge kanun numarası Bulunmaz
Vergi tarafında seçilecek kanun/özellik Bulunmaz; ücret bordrosu gelir veya damga vergisi istisnası değildir
Başvuru Kural olarak ayrıca başvuru yapılmaz; SGK tescil, borç ve tahakkuk bilgileri esas alınır
Borçsuzluk Kişinin kendi 4/b sigortalılığından kaynaklanan prim, idari para cezası ve fer’i borçları bulunmamalıdır
Yapılandırılmış borç Yapılandırma, tecil veya taksitlendirme geçerli ve ödemeler düzenliyse engel oluşturmaz
Ödeme şartı Hazinece karşılanmayan primin tamamı yasal süresinde ödenmelidir
Emeklilik hesabına etkisi PEK ve hizmet süresi değişmediğinden emekliliğe esas kazancı veya hizmeti azaltmaz
Vergisel gider kısıtı 5510 m.81/1-(j) gereğince Hazinece karşılanan tutar gelir ve kurumlar vergisi uygulamasında gider veya maliyet unsuru sayılmaz

Kaynak: 5510 sayılı Kanun m.6/1-(n), m.30/3-(b) ve m.81/1-(j); 6663 sayılı Kanun; SGK 2016/26 sayılı Genelge; SGK’nın güncel bağımsız çalışanlar sayfası ve 2026 teşvik sunumu.

Süre ve güncellik uyarısı: İndirim için kanunda belirlenmiş bir sona erme tarihi yoktur. Bu tespit, 17 Ağustos 2026 tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata dayanmaktadır; sonraki kanuni değişiklikler ve SGK düzenlemeleri ayrıca izlenmelidir.

[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”orange” icon_fontawesome=”fa fa-gg”]Kritik ayrım: Bu uygulamada işyeri sicili, çalışan listesi, MUHSGK kanun numarası veya NACE koduna bağlı oran bulunmaz. Kontrol, kişinin zorunlu 4/b tescili ve kendi sigortalılığından doğan borçları üzerinden yapılır. [/vc_message][vc_column_text]

2. 2026 Durumu ve Önceki Yıla Göre Değişiklikler

7566 sayılı Kanun, 4/b beş puan indirimini kaldırmamış veya oranını azaltmamıştır. Değişiklik; esas prim oranını, PEK üst sınırını ve genç girişimci prim desteğini etkilemiştir.

17 Ağustos 2026 güncelleme notu: 7590 sayılı Kanun’un 15’inci maddesiyle 5510 sayılı Kanun’un 81’inci maddesinin SGK’ya yapılan genel devlet katkısını düzenleyen üçüncü fıkrası, 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlükten kaldırılmıştır. Bu değişiklik, 4/b beş puan indirimini düzenleyen 81/1-(j) bendini etkilememiştir.

Tablo 2 – 2025 ve 2026 Karşılaştırması

Unsur 2025 2026 Sonuç
MYÖ toplam prim oranı %20 %21 7566 m.23 ile 1 puan artırıldı
Zorunlu 4/b toplam oranı %34,75 %35,75 MYÖ artışına bağlı olarak yükseldi
5 puan indirimli oran %29,75 %30,75 İndirim 5 puan kalırken esas oran arttı
Genel PEK tavan katsayısı 7,5 kat 9 kat 7566 m.24; 1 Ocak 2026’dan itibaren
4/b beş puan indirimi 5 puan 5 puan Oran değişmedi
Genç girişimci prim desteği 5510 m.81/1-(k) yürürlükte Bent yürürlükten kaldırıldı 2025 dönemleri ile 2026 dönemleri ayrılarak değerlendirilmelidir

Tablo notu: 4/b sigortalılığında, 4/a’daki gibi sigortalı ve işveren hissesi ayrımı bulunmaz. %35,75 toplam oran, sigortalının kendi PEK’i üzerinden hesaplanır ve Hazinece karşılanan beş puan dışındaki tutardan sigortalı sorumludur.

Kaynak: 7566 sayılı Kanun m.23 ve m.24; bu maddelerin yürürlük tarihleri için m.38; SGK 2026 teşvik sunumu. Kanunun m.39’u yalnızca yürütme hükmüdür.

[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”orange” icon_fontawesome=”fa fa-gg”]Karıştırılmamalı: SGK’nın 2026/1 sayılı Genelgesi uyarınca 2026 yılında 4/a işveren indirimi imalat dışı sektörlerde 2 puan, imalat sektöründe 2026 sonuna kadar 5 puandır. Bu sektör ayrımı, 5510 m.81/1-(j) kapsamındaki 4/b beş puan indirimine uygulanmaz.[/vc_message][vc_column_text]

3. Yasal Dayanak ve Uygulamanın Niteliği

6745 sayılı Kanun’un 62’nci maddesiyle 5510 sayılı Kanun’un 81’inci maddesinin birinci fıkrasına (j) bendi eklenmiş ve uygulama 1 Ekim 2016 tarihinde başlamıştır. Kanun hükmü isteğe bağlı sigortalıları açıkça kapsam dışında bırakır. Köy ve mahalle muhtarları ise SGK’nın 2016/26 sayılı Genelgesinde ve güncel uygulama açıklamalarında kapsam dışında gösterilmektedir. Bu istisnalar dışında kalan zorunlu 4/1-(b) sigortalılarının MYÖ primlerinin prime esas kazanç üzerinden beş puanlık kısmına isabet eden tutarı Hazinece karşılanır.

İndirim, sigortalının SGK kayıtlarında ilgili ay için esas alınan PEK’i üzerinden hesaplanır. Kişi daha yüksek PEK seçmişse indirim de seçilen PEK’in %5’i kadar artar; ancak hesaplama 5510 sayılı Kanun’un 82’nci maddesindeki üst sınırı aşamaz. Hiçbir durumda indirim sigortalıya nakit olarak ödenmez.

Kanun gereğince borçlanma ve durdurulan 4/b sürelerinin ihyasına ilişkin primlerde beş puan indirim uygulanmaz. Bu tutarlar cari zorunlu 4/b primi değildir ve kendi özel hesaplama kurallarına tabidir.

4. Kapsam

4.1. Kapsama Girenler

4.2. Kapsam Dışındakiler

Tablo 3 – Hızlı Kapsam Kontrolü

Durum 5 Puan İndirimi Açıklama
Zorunlu 4/b esnaf veya serbest meslek Evet Borç ve yasal sürede ödeme şartları sağlanırsa
Limited şirket ortağı Evet Zorunlu 4/b tescili bulunmalıdır
Anonim şirket yönetim kurulu üyesi ortak Evet Ortaklık ve yönetim kurulu üyeliği birlikte aranır
Zorunlu tarımsal 4/b Evet Borç ve yasal sürede ödeme şartları sağlanırsa
Ek 5 tarım/orman sigortalısı Hayır Ek 5 kapsamında 4/a statüsündedir; ayrı prim rejimine tabidir
İsteğe bağlı sigortalı Hayır Kanunda açıkça hariç tutulmuştur
Köy veya mahalle muhtarı Hayır SGK’nın güncel uygulama açıklamalarına göre kapsam dışıdır
Aylığını kestirmeden bağımsız çalışan emekli Hayır 5510 m.6/1-(n) gereğince 4/b sigortalısı sayılmaz; cari 4/b primi ve dolayısıyla indirim doğmaz
Borçlanma primi Hayır Cari zorunlu 4/b primi değildir
Durdurulan sürenin ihya primi Hayır Kendi özel hesaplama kuralına tabidir

Tablo notu: ‘Zorunlu tarımsal 4/b’, 5510 m.4/1-(b)-(4) kapsamında kendi adına ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanları ifade eder. Tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz çalışan Ek 5 sigortalıları ise 4/a statüsündedir. Ek 5’in 2026 toplam prim oranı %35,5 olup bu grup 4/b beş puan indirimi kapsamında değildir.

5. Yararlanma Şartları

Aşağıdaki koşulların birlikte sağlanması gerekir:

Borç şartının kapsamı: Kontrol, kişinin kendi 4/b sigortalılığından doğan SGK alacakları yönünden yapılır. 4/a işveren teşviklerindeki işyeri veya Türkiye geneli işveren borcu kontrolüyle karıştırılmamalıdır.

6. Bildirim ve Uygulama Yöntemi

4/b beş puan indirimi MUHSGK veya e-Bildirge üzerinden kanun numarası seçilerek uygulanmaz. Kural olarak ayrıca teşvik başvurusu yapılmaz. Sigortalının 4/b tescili, ilgili ay PEK’i, borç durumu ve ödeme şartları üzerinden SGK tahakkuku oluşur.

Ödeme öncesi 6 kontrol: Tescil → 4/a-4/b çakışması → PEK → Borç/yapılandırma → Tahakkuk → Süresinde ödeme. Resmî işlemde SGK ekranında oluşan tahakkuk esas alınmalıdır.

1. Tescili kontrol edin: 4/b türü ile başlangıç ve sona erme tarihlerini doğrulayın.

2. Çakışmayı kontrol edin: İlgili ayda 4/a başlangıcı varsa 4/b terk tarihini SGK tescil kaydından doğrulayın. Çakışan günlerde 4/a esas alınır; 4/a başlangıcından önce kalan 4/b günleri varsa kısmi tahakkuku ayrıca değerlendirin.

3. PEK’i doğrulayın: İlgili ay için SGK kayıtlarında esas alınan PEK tutarını alt ve üst sınırlarla karşılaştırın.

4. Borcu sorgulayın: Vadesi geçmiş kendi sigortalılık borçlarını ve varsa aktif yapılandırma planını kontrol edin.

5. Tahakkuku karşılaştırın: İndirimli tahakkukta oranı %30,75 ve Hazine payını PEK’in %5’i olarak kontrol edin.

6. Süresinde ödeyin: Hazinece karşılanmayan tutarı, ait olduğu ayı takip eden ayın son gününe kadar ödeyin. Son gün cumartesi, pazar veya resmî tatile rastlarsa izleyen ilk iş günü yasal süre içindedir; SGK ekranındaki son tarihi kontrol edin ve dekontu saklayın.

Son ödeme günü ve tatil kuralı: 4/b primi, ait olduğu ayı takip eden ayın son gününe kadar ödenir. Sürenin son günü cumartesi, pazar veya resmî tatile rastlarsa izleyen ilk iş gününde yapılan ödeme yasal süresinde kabul edilir. Diğer şartlar da sağlanıyorsa beş puan indirim korunur. Banka veya sistem gecikmesi riskine karşı ödeme son güne bırakılmamalıdır.

Ödeme sonucu kesindir: SGK tarafından ilan edilmiş bir süre uzatımı bulunmadıkça, Hazinece karşılanmayan prim yasal süresinde ödenmezse ilgili aya ait beş puan indiriminden yararlanılamaz. Geç ödeme, indirimi sonradan canlandırmaz.

7. 2026 Prim Oranı ve PEK Sınırları

7566 sayılı Kanun ile 2026 yılı Ocak ayı başından itibaren MYÖ sigortaları toplam prim oranı %20’den %21’e yükseltilmiştir. Böylece zorunlu 4/b toplam prim oranı %35,75; beş puan indirimli oran ise %30,75 olmuştur.

Tablo 4 – 2026 Zorunlu 4/b Prim Dağılımı

Sigorta Kolu Oran Açıklama
Malullük, yaşlılık ve ölüm (MYÖ) %21,00 Beş puanlık Hazine katkısı bu prim koluna uygulanır
Genel sağlık sigortası (GSS) %12,50 İndirim bu oranı değiştirmez
Kısa vadeli sigorta kolları %2,25 İndirim bu oranı değiştirmez; sağlanan haklar 4/a ile tamamen aynı değildir
Toplam %35,75 İndirim öncesi toplam oran
Hazinece karşılanan -%5,00 PEK üzerinden hesaplanır
Sigortalının ödeyeceği %30,75 Yasal sürede ödenecek oran

Hastalık sigortası notu: 4/b sigortalılarına hastalık sigorta kolundan geçici iş göremezlik ödeneği verilmez. İş kazası, meslek hastalığı ve analık yönünden sağlanan haklar da kendi özel şartlarına tabidir. Bu nedenle %2,25’lik kısa vadeli prim, 4/a ile tüm hakların aynı olduğu anlamına gelmez.

5510 sayılı Kanun’un 82’nci maddesindeki genel PEK üst sınırı, 7566 sayılı Kanun’un 24’üncü maddesiyle 1 Ocak 2026’dan itibaren günlük alt sınırın 7,5 katından 9 katına çıkarılmıştır.

Tablo 5 – 2026 Oran ve PEK Özeti

Hesap Unsuru Günlük Aylık Açıklama
PEK alt sınırı 1.101,00 TL 33.030,00 TL Asgari prim matrahı
PEK üst sınırı 9.909,00 TL 297.270,00 TL Günlük alt sınırın 9 katı
Teşviksiz oran – %35,75 Zorunlu 4/b toplam primi
Hazine katkısı – %5,00 İlgili ay PEK’i üzerinden
İndirim sonrası oran – %30,75 Sigortalının yasal sürede ödeyeceği oran

Hesaplama formülleri: Hazinece karşılanan tutar = aylık PEK × %5. Sigortalının ödeyeceği prim = aylık PEK × %30,75. Kontrol eşitliği: %35,75 − 5 puan = %30,75.

[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”orange” icon_fontawesome=”fa fa-gg”]Yuvarlama notu: Kuruş yuvarlamaları nedeniyle kalemlerin toplamında 0,01 TL farklılık oluşabilir. Resmî işlemde SGK tahakkuku esas alınmalıdır.[/vc_message][vc_column_text]

8. PEK Alt Sınırı Üzerinden Örnek

Örnekte, 2026 aylık PEK alt sınırı olan 33.030,00 TL ve otuz günlük tam ay sigortalılığı esas alınmıştır.

Tablo 6 – 2026 PEK Alt Sınırında 4/b Karşılaştırması

Hesaplama Teşviksiz 5 Puan İndirimli
Aylık PEK 33.030,00 TL 33.030,00 TL
Prim oranı %35,75 %30,75
Teşvik öncesi prim 11.808,23 TL 11.808,23 TL
Hazinece karşılanan – 1.651,50 TL
Sigortalının ödeyeceği 11.808,23 TL 10.156,73 TL
Aylık avantaj – 1.651,50 TL

Aylık sonuç: Otuz günlük tam ayda PEK alt sınırı üzerinden zorunlu 4/b primi 11.808,23 TL yerine 10.156,73 TL olur; aylık indirim 1.651,50 TL’dir.

9. PEK Üst Sınırı Üzerinden Örnek

Örnekte, 2026 aylık PEK üst sınırı olan 297.270,00 TL ve otuz günlük tam ay sigortalılığı esas alınmıştır.

Tablo 7 – 2026 PEK Üst Sınırında 4/b Karşılaştırması

Hesaplama Teşviksiz 5 Puan İndirimli
Aylık PEK 297.270,00 TL 297.270,00 TL
Prim oranı %35,75 %30,75
Teşvik öncesi prim 106.274,03 TL 106.274,03 TL
Hazinece karşılanan – 14.863,50 TL
Sigortalının ödeyeceği 106.274,03 TL 91.410,53 TL
Aylık avantaj – 14.863,50 TL

Azami aylık etki: Otuz günlük tam ayda PEK üst sınırı üzerinden beş puan indirimin etkisi 14.863,50 TL’dir. Üst sınırı aşan kazanç seçimi cari prim ve indirim hesabını artırmaz.

Sigortalılığın ay içinde başlaması veya sona ermesi gibi kısmi ay durumlarında prim ve indirim, ilgili gün sayısı ve SGK tahakkuku üzerinden belirlenir. Bu nedenle 1.651,50 TL ifadesi tüm kısmi aylar için mutlak asgari indirim olarak değerlendirilmemelidir.

Kısmi dönem formülü: Tam aylık seçilen PEK esas alınıyorsa indirim = tam aylık PEK × prim gün sayısı ÷ 30 × %5’tir. SGK tahakkukunda kısmi döneme ait PEK zaten belirlenmişse indirim = kısmi dönem PEK’i × %5 olarak hesaplanır. Resmî işlemde SGK tahakkuku esas alınır.

10. Borç, Yapılandırma ve Ödeme Kontrolü

Kişinin kendi 4/b sigortalılığından kaynaklanan vadesi geçmiş borcu bulunması, beş puan indirimine engeldir. Borcun yapılandırılmış, tecil veya taksitlendirilmiş olması tek başına engel değildir; plan yürürlükte olmalı ve ödemeler düzenli devam etmelidir.

Yasal sürede ödeme: İlgili aya ait Hazinece karşılanmayan tutar yasal süresinde ödenmezse o ay için beş puan indiriminden yararlanılamaz. Son günün cumartesi, pazar veya resmî tatile rastlaması hâlinde izleyen ilk iş günü yapılan ödeme süresindedir. Bunun dışındaki geç ödeme, gecikme cezası ve gecikme zammıyla tamamlansa da kaybedilen indirim şartını geri getirmez.

11. Diğer Desteklerle İlişki

4/b beş puan indirimi, kendi kanuni koşulları bulunan genel bir prim indirimidir. Borçlanma, ihya, yapılandırma ve vergi istisnaları farklı hukuki düzenlemelere tabidir; oranların doğrudan toplanması veya aynı matraha mükerrer Hazine katkısı uygulanacağı varsayımı doğru değildir.

Vergisel ayrım: 5510 sayılı Kanun m.81/1-(j) gereğince Hazinece karşılanan beş puanlık tutar gelir ve kurumlar vergisi uygulamasında gider veya maliyet unsuru değildir. Sigortalının fiilen ödediği prim kısmının kazancın tespitindeki vergisel değerlendirmesi bu yasaktan ayrıdır; ödeme ve kazanç türüne ilişkin hükümler ayrıca dikkate alınmalıdır.

2026 genç girişimci prim desteği: 5510 sayılı Kanun’un 81/1-(k) bendindeki genç girişimci sigorta primi desteği, 7566 sayılı Kanun m.23 ve m.38 uyarınca 2026 yılı Ocak ayı başından itibaren yürürlükten kaldırılmıştır. Aralık 2025 ve önceki dönemlere ilişkin tahakkuklar, şartları varsa eski hükme göre değerlendirilir. Ancak 2025 yılında başlayan desteğin teorik 12 aylık süresi 2026’ya sarksa dahi devam eden dosyaları koruyan açık bir geçiş hükmü bulunmadığından, Ocak 2026 ve sonraki dönemlerde desteğin otomatik devam ettiği kabul edilmemelidir. SGK tahakkuku esas alınmalı; Gelir Vergisi Kanunu’ndaki genç girişimci kazanç istisnasının ayrı bir düzenleme olduğu unutulmamalıdır.

2026 borçlanma ve ihya notu: 7566 sayılı Kanun m.21 ve m.38 uyarınca 1 Ocak 2026’dan itibaren, 5510 sayılı Kanun m.41/1-(a) kapsamındaki doğum borçlanmasında oran %32 olarak korunmuş; m.41 kapsamındaki diğer borçlanmalarda oran %45’e çıkarılmıştır. Ödenmeyen primler nedeniyle durdurulan Bağ-Kur sigortalılık sürelerinin ihya maliyeti de %45’tir. Bu ödemelerin hiçbiri 5510 m.81/1-(j) kapsamındaki beş puan indirimine tabi değildir.

12. Riskler ve Yersiz Yararlanma

Hatalı veya yersiz indirim, prim farkı ile gecikme cezası ve gecikme zammının tahsilini doğurabilir. Tescil, borç, yapılandırma, PEK, tahakkuk ve ödeme kayıtları ay bazında korunmalıdır.

13. Sonuç

2026 yılında zorunlu 4/b sigortalıları için beş puan prim indirimi yürürlüktedir. İsteğe bağlı sigortalılar ile köy ve mahalle muhtarları kapsam dışındadır. Kendi sigortalılığından kaynaklanan vadesi geçmiş borcu bulunmayan ve Hazinece karşılanmayan primi yasal süresinde ödeyen sigortalılarda toplam oran %35,75’ten %30,75’e iner.

Otuz günlük tam ayda indirim, seçilen PEK’e göre 1.651,50 TL ile 14.863,50 TL arasında değişir. Uygulamadaki temel kontroller; doğru 4/b statüsü, doğru PEK, borç veya yapılandırma durumu, SGK tahakkuku ve yasal sürede ödemedir.

[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”vista_blue” icon_fontawesome=”fa fa-gg”]2026 uygulama özeti: Beş puan indirimi devam etmektedir; ancak 2026’da esas prim oranı %35,75’e, PEK tavanı 9 kata çıkmıştır. Genç girişimci prim desteği yürürlükten kaldırılmıştır. Kanunda belirlenmiş bir bitiş tarihi bulunmamakla birlikte sonraki mevzuat değişiklikleri izlenmeli; resmî işlemde SGK kayıt ve tahakkukları esas alınmalıdır. [/vc_message][vc_column_text]

14. Mevzuat ve Kaynakça

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu – m.4/1-(b), emekli aylığını kestirmeden bağımsız çalışanlar için m.6/1-(n), aylığın yazılı taleple kesilmesi için m.30/3-(b), sigortalılık hallerinin birleşmesi için m.53, m.80, m.81/1-(j), m.82 ve m.88.

6663 sayılı Kanun – Emekli aylığını kestirmeden 4/b kapsamında çalışanların sigortalılık ve SGDP durumuna ilişkin m.23, m.24 ve m.31.

6745 sayılı Kanun – 7 Eylül 2016 tarihli ve 29824 sayılı Resmî Gazete; m.62.

SGK 2016/26 sayılı Genelge – 4/1-(b) kapsamındaki sigortalılar hakkında beş puanlık prim indirimi uygulaması.

7566 sayılı Kanun – 19 Aralık 2025 tarihli ve 33112 sayılı Resmî Gazete; borçlanma/ihya için m.21, Ek 5 oranı için m.22, 4/b prim oranı ve genç girişimci desteği için m.23, PEK tavanı için m.24, yürürlük tarihleri için m.38. M.39 yalnızca yürütme hükmüdür.

7566 sayılı Kanuna ilişkin açıklama – Doğum borçlanması istisnası ile durdurulan Bağ-Kur sürelerinin ihya maliyetinin %45 olarak belirlenmesine ilişkin resmî açıklama.

SGK 2026/1 sayılı Genelge – İki Puanlık İndirim – 4/a işveren indiriminin 2026/Ocak döneminden itibaren genel olarak 2 puan; imalat sektöründe 2026/Aralık sonuna kadar 5 puan uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar. Erişim tarihi: 17.08.2026.

7590 sayılı Kanun – 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete; 5510 m.81/3’ün kaldırılması için m.15, 1 Ağustos 2026 yürürlük tarihi için m.31/1-(c). 5510 m.81/1-(j) değiştirilmemiştir.

SGK – Bağımsız Çalışanların Prim Tahakkuk ve Tahsilat İşlemleri – 2026 prim oranları, tutarlar, yararlanma şartları, muhtar istisnası ve primin takip eden ayın sonuna kadar ödenmesi. Erişim tarihi: 17.08.2026.

SGK – Emeklilikten Sonra Tekrar Çalışma (SGDP) – Emeklilikten sonra çalışma ve SGDP uygulamasına ilişkin genel açıklamalar. Erişim tarihi: 17.08.2026.

SGK – Güncel Sigorta Primi Teşvik, Destek ve İndirimleri – 4 Ağustos 2026 güncellemesi; 4/b beş puan prim indirimi ve 2026 yılında yürürlükteki teşvikler. Erişim tarihi: 17.08.2026.

SGK – Sigorta Primi Teşvikleri 2026 Sunumu – 2026 oranları ve alt/üst PEK hesap örnekleri. Erişim tarihi: 17.08.2026.

SGK – 2026 Prime Esas Kazanç Miktarları – 2026 günlük ve aylık PEK alt/üst sınırları. Erişim tarihi: 17.08.2026.

SGK – 4/1-a Kapsamındaki Tarım Sigortalıları (Ek 5) – Ek 5 sigortalılarının 4/a statüsünde olduğuna ilişkin açıklama. Erişim tarihi: 17.08.2026.

SGK – Hastalık Hali – 4/b sigortalılarına hastalık sigorta kolundan geçici iş göremezlik ödeneği verilmemesine ilişkin açıklama. Erişim tarihi: 17.08.2026.

[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”juicy_pink”]FAQ – Sık Sorulan Sorular

4/b beş puan indirimi 2026 yılında devam ediyor mu? Evet. 1 Ekim 2016 başlangıç tarihli 5510 m.81/1-(j) indirimi 2026 yılında yürürlüktedir ve kanunda belirlenmiş bir bitiş tarihi bulunmamaktadır. Bununla birlikte sonraki mevzuat değişiklikleri ve SGK düzenlemeleri izlenmelidir.

7590 sayılı Kanun 4/b beş puan indirimini kaldırdı mı? Hayır. 7590 sayılı Kanun’un 15’inci maddesi, 5510 sayılı Kanun’un SGK’ya yapılan genel devlet katkısını düzenleyen 81’inci madde üçüncü fıkrasını 1 Ağustos 2026’dan itibaren kaldırmıştır. 4/b beş puan indirimini düzenleyen 81/1-(j) bendi değişmemiştir.

4/a genel indirimi 2 puana düştü; 4/b indirimi de 2 puan mı oldu? Hayır. 4/a yönünden imalat dışı sektörlerde uygulanan 2 puanlık oran, 4/b beş puan indirimini değiştirmez. 4/b indirimi 2026 yılında da 5 puandır.

Kimler yararlanamaz? Kanunda açıkça kapsam dışında bırakılan isteğe bağlı sigortalılar ile SGK uygulamasında kapsam dışında gösterilen köy ve mahalle muhtarları yararlanamaz. Borçlanma veya ihya primlerine de beş puan indirimi uygulanmaz.

Emekli olup kendi adına çalışmaya devam edenler beş puan indiriminden yararlanır mı? Yaşlılık veya emeklilik aylığını kestirmeden bağımsız faaliyetine devam edenler, 5510 m.6/1-(n) gereğince 4/b sigortalısı sayılmaz. Cari 4/b primi veya SGDP doğmadığından beş puan indirimi de uygulanmaz. Aylığının kesilmesini yazılı olarak isteyenler ile vazife malulleri gibi özel statüler ayrıca değerlendirilmelidir.

Ek 5 kapsamındaki tarım sigortalıları 4/b beş puan indiriminden yararlanabilir mi? Hayır. Ek 5 kapsamındaki tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz çalışanlar 4/a statüsündedir. 2026 toplam prim oranları %35,5 olup 4/b beş puan indiriminden ayrı bir prim rejimine tabidirler.

SGK borcu varsa indirim uygulanır mı? Kişinin kendi 4/b sigortalılığından kaynaklanan vadesi geçmiş borcu indirime engeldir. Geçerli yapılandırma, tecil veya taksitlendirme bulunuyor ve ödemeler düzenli yapılıyorsa yararlanma devam edebilir.

İndirim için MUHSGK veya e-Bildirge kanun numarası seçilir mi? Hayır. Bu uygulama kişinin kendi 4/b prim tahakkukuna ilişkindir; belge kanun numarası bulunmaz.

İndirim için ayrıca başvuru gerekir mi? Kural olarak ayrıca başvuru yapılmaz. Buna rağmen ödeme öncesinde SGK ekranında tescil, borç, PEK ve indirimli tahakkuk tutarı kontrol edilmelidir.

Düzenli ödeme yapmama rağmen indirim neden görünmüyor? Tescilin zorunlu 4/b yerine isteğe bağlı veya muhtar statüsünde olup olmadığı, 4/a başlangıcı nedeniyle 4/b’nin sona erip ermediği, varsa 4/a öncesi kısmi 4/b günleri, yapılandırmanın ihlal edilip edilmediği, vadesi geçmiş borç, ilgili ay PEK’i ve ödeme süresi birlikte kontrol edilmelidir. Resmî sonuç için SGK tescil ve tahakkuk ekranı esas alınmalıdır.

2026 yılında en düşük ve en yüksek aylık indirim ne kadardır? Otuz günlük tam ayda aylık PEK alt sınırında 1.651,50 TL, PEK üst sınırında 14.863,50 TL’dir. Kısmi aylar ayrıca gün sayısına göre hesaplanır.

Geç ödenen aya sonradan beş puan indirimi uygulanabilir mi? Hayır. Kurumca ilan edilmiş süre uzatımı dışında yasal sürede ödeme şartı kaybedilmişse ilgili aya ait indirimden yararlanılamaz.

Prim ödeme gününün sonu hafta sonu veya resmî tatile rastlarsa indirim kaybedilir mi? Hayır. 4/b primi takip eden ayın son gününe kadar ödenir. Son gün cumartesi, pazar veya resmî tatile rastlarsa izleyen ilk iş gününde yapılan ödeme yasal süresinde kabul edilir; diğer şartların da sağlanması hâlinde beş puan indirim korunur.

İndirim emeklilik aylığını veya prim gününü azaltır mı? Hayır. Hazine beş puanlık kısmı karşıladığından PEK ve hizmet süresi değişmez.

4/b sigortalısı hastalık raporu nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği alabilir mi? 4/b sigortalılarına hastalık sigorta kolundan geçici iş göremezlik ödeneği verilmez. İş kazası, meslek hastalığı ve analık hakları kendi özel şartlarına tabidir.

Genç girişimci Bağ-Kur prim desteği 2026 yılında devam ediyor mu? 5510 m.81/1-(k) bendi 7566 sayılı Kanun ile 2026 yılı Ocak ayı başından itibaren yürürlükten kaldırılmıştır. Aralık 2025 ve önceki dönem tahakkukları şartları varsa eski hükme göre değerlendirilir. Ancak 2025 yılında başlayan desteğin 12 aylık süresinden 2026’ya sarkan bölümünü koruyan açık bir geçiş hükmü bulunmadığından Ocak 2026 ve sonraki dönemlerde otomatik devam varsayılmamalı; SGK tahakkuku esas alınmalıdır.

2026 yılında borçlanma ve Bağ-Kur ihya oranı kaçtır? Doğum borçlanması %32 olarak korunmuştur. 5510 m.41 kapsamındaki diğer borçlanmalar ile ödenmeyen primler nedeniyle durdurulan Bağ-Kur sürelerinin ihya maliyeti %45’tir. Bu tutarlara 4/b beş puan indirimi uygulanmaz.

Hazinece karşılanan tutar gider yazılabilir mi? Hayır. 5510 m.81/1-(j) gereğince Hazinece karşılanan beş puanlık tutar gelir ve kurumlar vergisi uygulamasında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınamaz. Sigortalının fiilen ödediği prim kısmının vergisel değerlendirmesi ise bu yasaktan ayrıdır.[/vc_message][vc_column_text]

Sorumluluk Beyanı: Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali danışmanlık değildir. Sigortalılık statüsü, PEK, borç, yapılandırma ve ödeme süresi somut olayda kontrol edilmeli; işlem tarihinde SGK ve Resmî Gazete duyuruları yeniden doğrulanmalıdır.

Exit mobile version