T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Konya Vergi Dairesi Başkanlığı
Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü
Sayı: 31435689-120-80745
Tarih: 27.05.2022
Konu: Genç girişimcilere sağlanan ve Hazinece karşılanan sigorta prim teşvikinin gelir vergisi beyannamesinde indirim konusu yapılıp yapılamayacağı
ÖZET:
2022 yılına ait Konya Vergi Dairesi Başkanlığı’nın verdiği özelge, genç girişimcilere sağlanan sigorta prim teşviki ve gelir vergisi beyannamesi hakkında önemli bir konuya açıklık getirmektedir. Bu özelgede, genç girişimcilerin sağlanan Hazinece karşılanan sigorta prim teşvikinin gelir vergisi beyannamesinde indirim konusu yapılması durumuyla ilgili sorulara yanıt verilmiştir. Özetle, bu teşvikten faydalanan girişimcilerin sigorta primlerinin, serbest meslek kazançlarından indirilemeyeceği belirtilmiştir.
- Genç Girişimci Kazanç İstisnası ve Sigorta Prim Teşviki
Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 20’nci maddesi, genç girişimcilere, 29 yaşını doldurmamış ve ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis edilen girişimcilere, faaliyetlerinin ilk üç yılı boyunca elde ettikleri 75.000 TL’ye kadar kazançlarının gelir vergisinden istisna tutulmasını sağlar. Bu kazanç, girişimciye belirli bir vergi avantajı sunar.
Diğer yandan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 81’inci maddesinin (k) bendine göre, genç girişimciler, ilk defa sigortalı sayıldıklarında sigorta primlerinden 1 yıl boyunca Hazinece karşılanan bir teşvikten faydalanabilirler. Bu, girişimcinin sigorta primlerinin Hazine tarafından karşılanması anlamına gelir. Ancak, bu teşvik doğrudan gelir vergisi beyannamesine yansıtılamaz.
- Serbest Meslek Kazancı ve İndirim Konusu Yapılabilecek Giderler
Gelir Vergisi Kanunu’nun 65’inci maddesi, serbest meslek kazancının nasıl belirleneceğini açıklar. Serbest meslek kazancı, tahsil esası üzerinden belirlenir. Yani, serbest meslek kazancı elde edilirken giderlerin, harcamanın yapıldığı dönemde ödenmiş olması gerekir. Bunun anlamı, bir giderin indirim konusu yapılabilmesi için gerçekten ödenmiş olması gerektiğidir. Ancak, Hazine tarafından karşılanan sigorta primleri gibi bir teşvik, serbest meslek kazancından indirilemez.
- Hazinece Karşılanan Sigorta Primlerinin İndirim Yapılmasına Engel Olması
Özelgede açıklanan önemli bir diğer nokta ise, genç girişimcilere sağlanan sigorta prim teşviklerinin, gelir vergisi beyannamesinde indirilemeyeceği bilgisidir. Genç girişimcilerin, 5510 sayılı Kanun kapsamında sigorta primlerinin Hazinece karşılanması, onların kişisel giderlerini doğrudan azaltmaz ve bu primler serbest meslek kazancından indirilemez.
Bunun nedeni, gelir vergisi kanununda belirtilen “giderin ödenmiş olması” şartıdır. Hazine tarafından karşılanan primler, mükellefin ödemesi olmadığı için bu primlerin gider olarak kabul edilip, gelir vergisi beyannamesine indirim olarak yansıtılması mümkün değildir. Yani, genç girişimciler, sigorta prim teşvikinden faydalansalar da bu prim tutarlarını gelir vergisi beyannamesinde kazançtan indirim olarak kullanamazlar.
- Genç Girişimci Sigorta Prim Teşviki İle İlgili Diğer Hususlar
- Prim Teşviki: Genç girişimciler, 1 yıl boyunca sigorta primlerini Hazineye karşılıksız olarak alırken, bu durum sadece prim ödemelerini karşılamaktadır. Ancak, bu primlerin doğrudan gelir vergisi indirimine dahil edilmesi mümkün değildir.
- Kazanç İstisnası ile İlgili Uygulama: Genç girişimci kazanç istisnasından faydalanan mükellefler, bu istisnadan yararlanırken gelir vergisi beyannamesinde sigorta primlerine yönelik herhangi bir indirim uygulayamazlar. Sigorta prim teşviki, bağımsız bir teşvik olarak kalır.
Sonuç
Genç girişimcilere sağlanan sigorta prim teşviki, sadece sigorta primi ödemelerinin karşılanması amacı taşır ve bu tutar gelir vergisi beyannamesinde indirilemez. Genç girişimciler, genç girişimci kazanç istisnasından faydalandıkları sürece, kazançlarının bir kısmını vergi ödemeden tutabilseler de, Hazinece karşılanan sigorta primlerinin kazançtan indirilmesi mümkün değildir. Gelir Vergisi Kanunu’na ve Sosyal Sigortalar Kanunu’na dayanarak yapılan bu açıklamalar, genç girişimcilerin vergi ve sigorta teşvikleriyle ilgili doğru bir şekilde yönlendirilmesine olanak tanır.
İlgi: 04/01/2021 tarihli özelge talep formu.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, mali müşavirlik hizmetleri faaliyeti nedeniyle serbest meslek kazancı yönünden mükellef olduğunuz ve genç girişimcilerde kazanç istisnasından yararlandığınız belirtilerek, genç girişimcilere sağlanan ve Hazinece karşılanan sigorta prim teşvikinin gelir vergisi beyannamesinde indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hususunda Başkanlığımız görüşünün sorulduğu anlaşılmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 65 inci maddesinde; “Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.
Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.” hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun 67 nci maddesinin birinci fıkrasında, serbest meslek kazancının bir hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ve diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerden bu faaliyet dolayısıyla yapılan giderler indirildikten sonra kalan fark olduğu belirtilmiştir. Anılan Kanunun 68 inci maddesinde de serbest meslek kazancının tespitinde indirilecek giderler bentler halinde sayılmış ve maddenin (8) numaralı bendinde, serbest meslek faaliyetleri dolayısıyla emekli sandıklarına ödenen giriş ve emeklilik aidatları ile mesleki teşekküllere ödenen aidatların serbest meslek kazancının tespitinde hasılattan gider olarak indirim konusu yapılabileceği hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20 nci maddesinde, ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle adlarına ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis olunan ve mükellefiyet başlangıç tarihi itibarıyla yirmi dokuz yaşını doldurmamış tam mükellef gerçek kişilerin, faaliyete başladıkları takvim yılından itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca elde ettikleri bu kazançlarının 75.000 Türk lirasına kadar olan kısmı, maddede sayılan şartlarla gelir vergisinden müstesna tutulmuştur.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde, “31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20 nci maddesi kapsamında genç girişimcilerde kazanç istisnasından faydalanan ve mükellefiyet başlangıç tarihi itibarıyla 18 yaşını doldurmuş ve 29 yaşını doldurmamış olanlardan, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında 1/6/2018 tarihinden itibaren ilk defa sigortalı sayılan gerçek kişilerin primleri, 1 yıl süreyle 82 nci madde uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınır üzerinden Hazinece karşılanır. Adi ortaklıklar ve şahıs şirket ortaklıklarında sadece bir ortak bu fıkra hükmünden yararlandırılır.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükümlere göre, serbest meslek kazancından hasılatın elde edilmesi ve giderler açısından “tahsil esası” geçerli olduğundan, mesleki kazançla ilgili bir giderin hasılattan indirim konusu yapılabilmesi için ödenmiş olması şarttır. Yine, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20 nci maddesi uyarınca genç girişimcilerde kazanç istisnasından faydalanan mükellefler, 5510 sayılı Kanunun 81/k maddesi hükmü uyarınca, sigorta prim teşvikinden de faydalanabilmektedirler.
Bu bağlamda, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20 nci maddesi uyarınca genç girişimcilerde kazanç istisnasından faydalanmanız nedeniyle, 5510 sayılı Kanunun 81/k maddesi hükmü gereği sağlanan teşvik kapsamında ilgili dönemlerde Hazinece karşılanan prim tutarlarının, serbest meslek kazancınızın tespitinde indirim konusu yapılması mümkün değildir.
Bilgilerinize sunulur.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.
FAQ – Sık Sorulan Sorular
- Genç girişimci kazanç istisnası nedir?
Genç girişimci kazanç istisnası, 29 yaşını geçmemiş, ilk kez gelir vergisi mükellefiyeti tesis edilen girişimcilere üç yıl boyunca elde ettikleri 75.000 TL’ye kadar olan kazançları için vergi muafiyeti sağlar.
- Hazinece karşılanan sigorta prim teşviki nedir?
Hazinece karşılanan sigorta prim teşviki, 29 yaşını doldurmamış ve ilk defa sigortalı sayılan girişimcilerin sigorta primlerinin belirli bir süreyle Hazine tarafından karşılanmasıdır. Bu teşvikten, belirli şartları taşıyan girişimciler yararlanabilir.
- Hazinece karşılanan sigorta primleri gelir vergisi beyannamesinde indirim konusu yapılabilir mi?
Hayır, Hazinece karşılanan sigorta prim teşviki, serbest meslek kazancınızın tespitinde indirim olarak kullanılamaz. Yani, genç girişimci sigorta prim teşvikinden faydalanmış olsanız da, bu primlerin gelir vergisi beyannamesine dahil edilmesi veya indirim olarak kullanılması mümkün değildir.
- Genç girişimci kazanç istisnası ve sigorta prim teşviki birleşebilir mi?
Evet, genç girişimci kazanç istisnasından faydalanan bir kişi aynı zamanda sigorta prim teşvikinden de yararlanabilir. Ancak, sigorta primleri gelir vergisi beyannamesinde indirilemez.
- Genç girişimci sigorta prim teşviki nasıl uygulanır?
Genç girişimciler, Hazinece karşılanan sigorta prim teşvikinden yararlanabilmek için sigorta primi ödemeye başlamalı ve ilgili şartları taşıyan bir mükellefiyet kaydına sahip olmalıdır.
