Denetim Olmadan Tasarruf Olmaz – M. Bahadır ALTAŞ, YMM

Mustafa Bahadır ALTAŞ
Yeminli Mali Müşavir
[email protected]

Ülkemiz ekonomik olarak zor bir dönemden geçmektedir.

Yanlış uygulanan ekonomik politikaların sonucu bugün için gelinen noktada özellikle artan enflasyon tüm ekonomik dengeleri etkilemiştir. Ekonomi yönetiminde geldiğimiz durum “çarpan etkisi olmayan sayı” veya “etkisiz eleman” çokluğu sonucunda artık bilimsel ve teknik olarak izah edilemez bir hal almıştır. Uzmanlar yaşanan sıkıntıların en temel nedenlerinin başında kamuda yaşanan israf olduğu konusunda hem fikirdir.

İçinde bulunduğumuz bu durum ve gelecekte yaşanacak gelişmeleri sorgulamak ve değerlendirmek yerine Hazine ve Maliye Bakanı sayın Mehmet Şimşek tarafından 13.Mayıs 2024 pazartesi günü açıklanan “Kamuda Tasarruf Paketi”nin içeriğinden çok başarılı olması için alınması gereken kararlar ve yapılması gereken işlemler bazında değerlendirdiğimizde denetim olmadan tasarruf olmayacağı görülmektedir. Ülkemizde kamu harcamalarının denetim dışına çıkartılması yapısal bir sorun olarak öncelikle çözülmesi gerekmektedir.

Bakan Şimşek tarafından açıklanan paket üç ana başlık içermektedir. Yatırım, istihdam ve hizmet alımında tasarruf öngörmektedir.

Devlet bütçesi ve bütçelerin gerçekleşmeleri ile hükümet politikalarının ekonomik hedeflere ulaşılmasının yanı sıra hükümetlerin yönetim performanslarını değerlendirirken hiç kuşku yok ki vergi ve muhasebe politikası önemlidir. Bu konudaki tercihleri ve uygulamaları başarısı muhasebe mesleğini icra eden bizlerin taşıdığı sorumluluk ve büyük özveriyle ortaya konulan emeğin ürünü olarak gerçekleşmektedir.

Bu nedenle toplanan her kuruş verginin sağlıklı bir şekilde ve doğru olarak kullanılması/harcanması gerekmektedir. “Her vergi mükellefi denetlendiği gibi, kamu harcamalarının da denetlenmesi gerekmektedir.” Çünkü bir ülkede demokrasi ve adaletin sağlanmasının en önemli şartı adaletli bir vergi sisteminin uygulanmasının yanında; devlet ve hükümetler yönetimde şeffaf ve hesap verebilir nitelikte olmalıdır.

Hesap verebilir, şeffaf, adil ve sorumlu bir yönetimde ancak denetim ile mümkündür. Mehmet ŞİMŞEK tarafından açıklanan “Kamuda Tasarruf Paketi’ni bir başlangıç görerek TOKİ başta olmak üzere sayıştay denetimi dışına çıkartılan tüm kamu harcamaları için denetlenebilir ve hesap verebilir bir yönetim iklimi yaratabiliriz.

Ekonomik olarak zor günler geçirdiğimiz bir dönemde çağdaş demokratik güçlü ve ekonomik olarak bağımsız Türkiye için; denetlenebilir, hesap verebilir şeffaf bir yönetim için “Kamuda Tasarruf Paketi”nin uygulanmasında yapılacak denetimlere meslek mensupları olarak bizler buna talibiz ve hazırız.

Devlet yönetimi milli bir duruş, onurlu ve doğru karar alma yeteneği, bilgi ve tecrübenin yanı sıra etkin yeterlilik ve sorumluluk dışında denetlenebilir, hesap verebilir şeffaf bir yönetim anlayışının ortaya konulmasını gerektirir. Temenni veya beklenti içinde kargoya verilen hediye paketindeki şapkadan çıkacak tavşanı bekler gibi sadece laf üreterek sorunları çözemeyiz.

Ülkemizde devletin en önemli gelir kaynağı vergidir. Devletin vergi alacağını en doğru şekilde hesaplanıp beyan edilmesinde muhasebe/mali müşavirlik mesleğinin değerini ve kamusal faydasını dikkate aldığımızda meslek mensuplarının kamu harcamalarının denetlenmesinde de önemli bir görev üstleneceğini hiç kimse yadsıyamaz.

Bakan ŞİMŞEK tarafından açıklanan kamuda tasarruf paketinde yer alan yatırım, istihdam ve hizmet alımı başta olmak üzere sağlıktan eğitime, sanayiden turizme, çalışma hayatından sosyal yaşama kadar kamunun tüm harcamalarının ilgili kurumlar nezdinde toplumsal sorumluluk bilinciyle kamuoyu denetim kapsamına alınması çağdaş bir toplum olmak adına atılacak önemli bir adım olacaktır. Çünkü günümüzde çağdaş devletin kamu yönetimi faaliyetlerinin denetimi değer kazanmaktadır. Ülkemizde kamu yönetiminin denetiminde gelinen durum faaliyetlerin olumsuz sonuçları nedeniyle sorgulanmaktadır. Özellikle idari ve siyasi denetimlerin geleneksel yapı içinde gizlilik ve resmi sır gibi algılanması kamuoyunun denetimine olanak sağlamamaktadır.  Bu yönüyle de “Kamuda Tasarruf Paketi”nin kapsadığı faaliyet alanın denetiminin kamuoyu adına meslek mensuplarınca üstlenilmesi önem arz etmektedir.

Bu denetimi üstlenmek üzere Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Kurumu tarafından yetkilendirilmiş Bağımsız Denetim Kuruluşlarında görevli Yeminli Mali Müşavirler (YMM) ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) Bağımsız Denetçi meslek mensupları ile 3568 sayılı Kanunla yetki almış Yeminli Mali Müşavirler (YMM) meslek mensuplarının görevlendirilmesi kamuda tasarruf paketinin başarılı olmasında önemli ve tamamlayıcı bir etken olacaktır.

Covid-19 salgını sürecinde yaşanan gelişmeler muhasebe meslek mensuplarının en zor şartlarda bile özverili çalışmalarının ülke ekonomisine ne kadar değer kattığını göstermiş ve meslek mensuplarının emeğinin önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Bugünde alınan ekonomik kararların uygulanmasında TÜRMOB Meslek mensuplarının emeği ve katkısı olmadan başarıya ulaşması çok zordur. Çünkü Muhasebeciler TÜRMOB ile birlikte Türkiye’nin teknolojik dönüşüm ve gelişimi en sağlıklı yaşayan meslek mensuplarıdır.