Binek Otoya İlişkin Enflasyon Düzeltmesi Sonrası Vergisel Açıdan Gider Analizi – Ersan KARACA, YMM

Ersan KARACA
Yeminli Mali Müşavir
[email protected]

Binek otomobil; Türk Gümrük Tarife Cetveli’nin (87.03) pozisyonunda yer alan motorlu taşıtlar olup, esas itibarıyla insan taşımak üzere imal edilmiş olmak üzere (87.02 hariç) insan – eşya taşıyabilen motorlu araçlardır.  (M1) kategorisindeki AA Sedan, AB Heçbek AC Steyşın, AD Kupe, AE Üstü açılır kapanır, AF çok amaçlı yolcu otomobilleri – Arazi taşıtları (Jipler) – Panelvanlar (kamyonet ruhsatı verilmiş olması mahiyeti değiştirmez), Triportörler binek oto sınıfındadır.

Gelir Vergisi Kanunu’nun 40. maddesine Göre:

* Binek otomobillere ilişkin kiralama yoluyla edinilen/işletmeye dâhil olan ve işte kullanılan taşıtların giderlerinin %70’i indirilebilir.

* Kiralama yoluyla edinilen binek otomobillerinin her birine ilişkin aylık kiranın 26.000,00 TL’si gider olarak dikkate alınabilir.

* Satın alınan binek otolara ilişkin ÖTV Ve KDV 213 ayılı Vergi Usul Kanunu 270. maddesine göre maliyet bedeline ilave edebilir/gider olarak gösterebilir.

2024 yılında iktisap edilen binek otomobiller için:

» ÖTV ve KDV’nin gider yazılma tercihi halinde KDV – ÖTV toplamının gider yazma sınırı: 690.000,00 TL

» ÖTV ve KDV’nin gider yazılma tercihi halinde 1. el binek oto için iktisap bedeline göre amortisman ayırma sınırı: 790.000,00 TL

» 2. el binek oto için ise iktisap bedeline göre amortisman ayırma sınırı: 790.000,00 TL

» ÖTV ve KDV’nin maliyete atılma tercihi halinde KDV – ÖTV dâhil amortisman sınırı: 1.500.000,00 TL olarak hesaplanmıştır.

* KDV – ÖTV’nin tercihen maliyet bedeline eklendiği veya binek otomobilin 2. el olarak iktisap edildiği hâllerde, amortismana tabi tutarı, iktisap edildiği yıl için belirlenen tutarı aşan binek otomobillerinin her birine ilişkin ayrılan amortismanın en fazla belirlenen bu tutara isabet eden kısmının, safi kurum kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmaktadır.

* Buna göre, iktisap edilen binek otomobilleri için ayrılan amortisman tutarlarının, her bir binek otomobili için iktisap bedelini geçmemek kaydıyla ilgili yıl için belirlenen kadarlık kısmı safi kurum kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınabileceğinden, iktisap edilen söz konusu binek otomobillerin yeniden değerlemeye tabi tutularak – enflasyon değerlemesine tabi tutularak değerinin artırılması, gider olarak dikkate alınabilecek amortisman tutarını etkilemeyecektir.

* Bu durumda yeniden değerleme sonrası amortisman hesabında yukarıda sayılan tutarlara ve faydalı ömre göre amortisman gider olarak kabul edilir, geri kalan kısım K.K.E.G.’dir.

KDV Kanunu 30/b maddesine göre binek otomobillerinin alış vesikalarında gösterilen KDV indirim konusu yapılamaz. KDV Kanunu 4. maddesine göre kiralama hizmet ifası kapsamında KDV’nin konusuna girer ve %20 oranında KDV hesaplanır. Binek otomobillerin kiralanmasında aylık kiranın 26.000,00 TL’sine karşılık gelen KDV İndirim konusu yapılır. 30/d maddeye göre Gelir ve Kurumlar Vergisi yönünden kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen Katma Değer Vergisi, Hesaplanan Katma Değer Vergisinden indirilemez. Binek otomobillerin kiralanmasında aylık kiranın 26.000,00 TL’nin üstünde ise 26.000,00 TL’sine karşılık gelen KDV indirim konusu yapılır ve 26.000,00 TL’nin üstüne karşılık gelen KDV indirim konusu yapılamaz. Ancak gider olarak dikkate Alınabilir.

* Sonuç olarak kısıtlamalar sonrasında kiralama yoluyla araç temininin vergisel açıdan daha verimli olduğu düşünülmektedir.