Tevsi Yatırımdan Elde Edilen Kazancın Ayrı Hesaplarda İzlenmemesi Durumunda Elde Edilen Kazancın Hesaplanmasında Uygulanacak Formülde Gerçekleşen Tevsi Yatırım Tutarı İfadesinden Ne Anlamamız Gerekiyor? – Yasin TOPAL, Vergi Müfettişi

Yasin TOPAL
Vergi Müfettişi

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun “İndirimli Kurumlar Vergisi” başlıklı 32/A maddesiyle sağlanan teşvikle ekonomik kalkınmanın hızlandırılması, istihdamın artırılması, bölgeler arası gelişmişlik farklılıklarının giderilmesi, sektörel kümelenmenin sağlanması, tasarrufların katma değeri yüksek yatırımlara yönlendirilmesi amaçlanmıştır.

İlgili madde de; “(4)Tevsi yatırımlarda, elde edilen kazancın işletme bütünlüğü çerçevesinde ayrı hesaplarda izlenmek suretiyle tespit edilebilmesi halinde, indirimli oran bu kazanca uygulanır. Kazancın ayrı bir şekilde tespit edilememesi halinde ise indirimli oran uygulanacak kazanç, yapılan tevsi yatırım tutarının, dönem sonunda kurumun aktifine kayıtlı bulunan toplam sabit kıymet tutarına (devam eden yatırımlara ait tutarlar da dahil) oranlanması suretiyle belirlenir. Bu hesaplama sırasında işletme aktifinde yer alan sabit kıymetlerin kayıtlı değeri, yeniden değerlenmiş tutarları ile dikkate alınır. İndirimli oran uygulamasına yatırımın kısmen veya tamamen faaliyete geçtiği geçici vergi döneminde başlanır.

…” hükmü yer almaktadır.

1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin“32.2.8. Tevsi Yatırımlardan Doğan Kazançlarda İndirimli Kurumlar Vergisi Oranı Uygulaması” başlıklı bölümünde tevsi yatırımdan elde edilen kazancın hesaplanmasında detaylara yer verilmiştir.

2012/1 No.lu Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğde tevsi yatırım; Mevcut bir yatırıma üretim hattı veya makine ve teçhizat ilavesiyle kapasitenin artırılmasına yönelik olan ve mevcut tesis ile alt yapı müşterekliği oluşturarak bir bütün teşkil eden yatırımlar olarak tanımlanmıştır.

Tevsi yatırımdan elde edilen kazanç ayrı hesaplarda izlenmiyorsa; Dönem Ticari Bilanço Karı x (Gerçekleşen Tevsi Yatırım Tutarı/Dönem Sonu Toplam Sabit Kıymet) formülünden hesaplanan tutara indirimli oran uygulanacaktır.

Bu noktada;

– Gerçekleşen tevsi yatırım tutarı ifadesinden ne anlaşılır?

– Teşvik belgesinde yer almayan harcama tutarı dikkate alınır mı?

– Teşvik belgesinde yer alıp yatırım katkı tutarı hesabında dikkate alınmayan harcama tutarı dikkate alınır mı?

Gibi sorular oluşmaktadır.

Söz konusu indirimli kurumlar vergisinden yatırım teşvik belgesine istinaden yararlanılmaktadır. İndirimli kurumlar vergisi hesaplamasında yatırım katkı tutarı belirlenirken yatırım teşvik belgesinde yer alıp şartları sağlayan yatırım tutarı dikkate alınmaktadır. Bu kapsamda söz konusu harcamaların yatırım teşvik belgesinde yer alması kaydıyla gerçekleşen tevsi yatırım tutarının hesabında dikkate alınması gerektiği düşünülmektedir. Yatırım katkı tutarının hesabında dikkate alınmayan harcamalar, yatırım teşvik belgesinde yer alması kaydıyla engel oluşturmayacağı düşünülmektedir. Yatırım teşvik belgesine bağlanmamakla birlikte söz konusu yatırım kapsamında yapılan harcamalarında gerçekleşen tevsi yatırım tutarında dikkate alınması gerektiği konusunda görüşler bulunmakla birlikte 2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararla yatırım teşvik belgesine bağlanan harcamalara vergi indirimi desteği sağlanmakta olup bu kapsamda gerçekleşen tevsi yatırım tutarının hesabında yatırım teşvik belgesinde yer alan harcamalarla sınırlı kalınması gerektiği düşünülmektedir.

Kaynakça

1) 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu

2) 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği

3) 2012/1 No.lu Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ

4) 2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar