Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin yapay zekâ ve ileri teknoloji hedeflerini açıkladı. 2030’a kadar veri merkezi kapasitesinin 1 gigavata çıkarılması ve en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımının harekete geçirilmesi planlanıyor.
Türkiye’nin Teknoloji Hedefleri GITEX AI’da Açıklandı
Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisinin ev sahipliğinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının stratejik ortaklığıyla düzenlenen GITEX AI Türkiye, İstanbul Fuar Merkezi’nde gerçekleştirildi.
Etkinlikte konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’yi küresel yüksek teknoloji değer zincirinde daha üst sıralara taşımayı hedeflediklerini söyledi.
Kacır, ileri teknolojileri geliştirme, uygulama ve ölçeklendirme kapasitesinin ekonomik güç, sanayi rekabeti ve stratejik bağımsızlık açısından belirleyici hâle geldiğini belirtti.
115 Teknoparkta 13 Binden Fazla Şirket
Türkiye’nin inovasyon altyapısında 1.700 AR-GE ve tasarım merkezi ile 115 teknoparkta faaliyet gösteren 13 binden fazla şirketin bulunduğunu açıklayan Kacır, savunma sanayisindeki gelişmelerin bu dönüşümün önemli sonuçlarından biri olduğunu ifade etti.
Türkiye’nin askerî insansız hava araçlarının yanı sıra eğitim uçakları, helikopterler, deniz platformları, kara sistemleri ve uydular tasarlayıp ürettiğini kaydetti.
Yaklaşık 120 Bin Togg Yollara Çıktı
Türkiye’nin elektrikli otomobili Togg’un teknoloji vizyonunun somut örneklerinden biri olduğunu belirten Kacır, bugüne kadar yaklaşık 120 bin Togg’un yollara çıktığını açıkladı.
Kacır, benzer başarıların farklı teknoloji alanlarında çoğaltılacağını ve girişimciliğin bu hedefin merkezinde yer aldığını söyledi.
Girişim Sermayesine 750 Milyon Dolarlık Kaynak
Bakan Kacır’ın verdiği bilgilere göre, 2007’den bu yana fon ve fonların fonu mekanizmaları aracılığıyla girişimcilik ekosistemine 130 milyon dolarlık kamu kaynağı aktarıldı. Kamu kaynaklarının sağladığı kaldıraçla 2,8 milyar dolarlık fon hacmi oluşturuldu.
Girişim sermayesi fonlarına tahsis edilen 300 milyon dolarlık yeni kaynağın ise ekosisteme 750 milyon doların üzerinde ilave kaynak sağlaması bekleniyor.
Turcorn’larda Hedef 100 Milyar Dolar
Türkiye’nin 2019 yılında unicorn statüsünde şirketi bulunmadığını, bugün ise sekiz Turcorn’a sahip olduğunu belirten Kacır, yeni hedefleri şöyle sıraladı:
- Türkiye’den 100 bin teknoloji girişiminin çıkması,
- Turcorn’ların toplam değerlemesinin 100 milyar dolara ulaşması,
- Türkiye’nin dünyanın ilk 10 girişimcilik ekosistemi arasına girmesi,
- İstanbul’un teknoloji yatırımlarında dünyanın ilk 20 merkezinden biri olması.
Tech Visa ile 5 Binden Fazla Uzman Türkiye’ye Geldi
Turcorn 100 Programı ile yüksek büyüme potansiyeline sahip girişimlere uçtan uca destek sağlandığını aktaran Kacır, Türkiye Tech Visa Programı kapsamında 5 binden fazla uluslararası teknoloji uzmanının ekosisteme kazandırıldığını bildirdi.
Atatürk Havalimanı terminalinin Terminal İstanbul projesiyle girişimciler, teknoloji şirketleri ve yatırımcılar için küresel bir buluşma merkezine dönüştürüleceğini de açıkladı.
Yapay Zekâ Harcamaları 2,7 Trilyon Dolara Yaklaşıyor
Kacır, dünya genelindeki yapay zekâ harcamalarının bu yıl 2,7 trilyon dolara yaklaşmasının beklendiğini söyledi.
Veri merkezlerinin, geçen yıl açıklanan sıfırdan doğrudan yabancı yatırımlardan 270 milyar doların üzerinde pay aldığını belirten Kacır, yapay zekânın güvenlik, hesap verebilirlik, dil ve kültür çeşitliliği bakımından yeni sorunları da beraberinde getirdiğini ifade etti.
TRUBA’nın Kapasitesi Açıklandı
TÜBİTAK bünyesinde Yapay Zekâ Enstitüsünün kurulduğunu hatırlatan Kacır, ulusal hesaplama kümesi TRUBA’nın kapasitesine ilişkin şu bilgileri verdi:
- 80 binden fazla işlemci çekirdeği,
- 504 grafik işlemcisi,
- 26 petabayt veri depolama kapasitesi.
Türkiye’deki araştırmacıların ve teknoloji şirketlerinin EuroHPC altyapısından yararlanabildiğini belirten Kacır, yapay zekâ girişimlerinin Dijital Avrupa Programı kapsamında Avrupa’daki süper bilgisayarlara ücretsiz erişebildiğini kaydetti.
Yapay Zekâ Fonlarına 150 Milyon Dolar
Yapay zekâ odaklı girişim sermayesi fonlarına 150 milyon dolarlık kamu finansmanı tahsis edildiğini açıklayan Kacır, kaynağın girişimlerin ölçeklenmesi ve küresel rekabet gücü kazanması amacıyla kullanılacağını söyledi.
HIT-30 Programı 30 Milyar Dolarlık Destek Sunuyor
Toplam 30 milyar dolarlık HIT-30 Programı kapsamında yapay zekâ ve diğer ileri teknoloji yatırımlarının Türkiye’ye çekilmesi hedefleniyor.
Program bünyesindeki HIT-Veri Merkezi Çağrısı ile yüksek kapasiteli, güvenli ve enerji verimli veri merkezlerinin kurulması; 1,6 milyar dolarlık HIT-Yapay Zekâ Çağrısı ile bulut ve yapay zekâ altyapı yatırımlarının hızlandırılması planlanıyor. HIT-Kuantum Çağrısı ise Türkiye’nin kuantum teknolojilerindeki kapasitesini artırmayı amaçlıyor.
İlk İki Yılda 5 Milyon Kişiye Yapay Zekâ Eğitimi
Türkiye’nin 2026-2030 dönemini kapsayan Yapay Zekâ Eylem Planı’nın 16 öncelikli eylemden oluştuğunu belirten Kacır, ilk iki yıl için belirlenen hedefleri açıkladı:
- 5 milyon kişiye yapay zekâ okuryazarlığı kazandırılması,
- 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı yetiştirilmesi,
- 100 bin yapay zekâ profesyonelinin eğitilmesi,
- Kamu yatırım programlarının en az yüzde 2’sinin yapay zekâ projelerine ayrılması,
- En az 2 bin kamu veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi üzerinden erişime açılması.
2030 Hedefi: 1 Gigavat Veri Merkezi Kapasitesi
Türkiye’nin veri merkezi kapasitesinin 2030’a kadar 1 gigavata çıkarılacağını açıklayan Kacır, yapay zekâ, bulut teknolojileri ve dijital altyapı alanlarında en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımının harekete geçirilmesinin hedeflendiğini söyledi.
Yapay Zekâ Büyüme Bölgeleri ile yatırımcılara, KOBİ’lere ve araştırmacılara enerji ve dijital altyapıya hazır erişim sağlanması planlanıyor.
