Tevsi Yatırımdan Elde Edilen Kazanç Ayrı Hesaplarda İzlenmemesi Durumunda Elde Edilen Kazancın Hesaplanmasında Uygulanacak Formülde Gerçekleşen Tevsi Yatırım Tutarı Yatırım Teşvik Belgesinde Yer Alan Yatırım Tutarını Aşması Durumunda Hangi Tutar Dikkate Alınmalı? Yasin TOPAL, Vergi Müfettişi

Yasin TOPAL
Vergi Müfettişi

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun “İndirimli Kurumlar Vergisi” başlıklı 32/A maddesiyle sağlanan teşvikle ekonomik kalkınmanın hızlandırılması, istihdamın artırılması, bölgeler arası gelişmişlik farklılıklarının giderilmesi, sektörel kümelenmenin sağlanması, tasarrufların katma değeri yüksek yatırımlara yönlendirilmesi amaçlanmıştır.

İlgili madde de; “(4)Tevsi yatırımlarda, elde edilen kazancın işletme bütünlüğü çerçevesinde ayrı hesaplarda izlenmek suretiyle tespit edilebilmesi halinde, indirimli oran bu kazanca uygulanır. Kazancın ayrı bir şekilde tespit edilememesi halinde ise indirimli oran uygulanacak kazanç, yapılan tevsi yatırım tutarının, dönem sonunda kurumun aktifine kayıtlı bulunan toplam sabit kıymet tutarına (devam eden yatırımlara ait tutarlar da dahil) oranlanması suretiyle belirlenir. Bu hesaplama sırasında işletme aktifinde yer alan sabit kıymetlerin kayıtlı değeri, yeniden değerlenmiş tutarları ile dikkate alınır. İndirimli oran uygulamasına yatırımın kısmen veya tamamen faaliyete geçtiği geçici vergi döneminde başlanır.

…” hükmü yer almaktadır.

1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin “32.2.8. Tevsi Yatırımlardan Doğan Kazançlarda İndirimli Kurumlar Vergisi Oranı Uygulaması” başlıklı bölümünde tevsi yatırımdan elde edilen kazancın hesaplanmasında detaylara yer verilmiştir.

2012/1 No.lu Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğde tevsi yatırım; Mevcut bir yatırıma üretim hattı veya makine ve teçhizat ilavesiyle kapasitenin artırılmasına yönelik olan ve mevcut tesis ile alt yapı müşterekliği oluşturarak bir bütün teşkil eden yatırımlar olarak tanımlanmıştır.

Tevsi yatırımdan elde edilen kazanç ayrı hesaplarda izlenmiyorsa; Dönem Ticari Bilanço Karı x (Gerçekleşen Tevsi Yatırım Tutarı/Dönem Sonu Toplam Sabit Kıymet) formülünden hesaplanan tutara indirimli oran uygulanacaktır.

Bu noktada gerçekleşen tevsi yatırım tutarı yatırım teşvik belgesinde yer alan yatırım tutarını aşması durumunda hangi tutar dikkate alınmalı?

Bursa Vergi Dairesi Başkanlığının 03.10.2016 tarih ve 17192610-125[ÖZG-15/59]-228 sayılı özelgesinde; “… Ekonomi Bakanlığınca 04.09.2015 tarihli revize edilmiş yatırım teşvik belgenizde yatırıma katkı oranı %20’den %30’a çıkarıldığından, diğer faaliyet kazançları ile yatırım dolayısıyla elde edilecek kazançlara, 04.09.2015 tarihinden önceki dönemler için revize öncesi yatırım teşvik belgesinde yer alan yatırıma katkı tutarı; bu tarihten sonra oluşan kazançlara ise revize edilmiş yatırıma katkı tutarı dikkate alınarak indirimli kurumlar vergisi uygulanması mümkündür…” hükmü yer almaktadır.

Düzce Defterdarlığının 07.11.2022 tarih ve 13334133-125-24393 sayılı özelgesinde; “… Buna göre, … tarihinde yatırım teşvik belgeniz revize edilerek vergi indirim oranı ve yatırıma katkı oranı artırılmış olduğundan, … tarihinden sonraki dönemlere ilişkin (bu tarihin içinde bulunduğu geçici vergilendirme dönemi dahil) olmak üzere verilecek geçici ve yıllık kurumlar vergisi beyannamelerinde, teşvik belgesi kapsamındaki (revize öncesi olanlar dahil) tüm harcamalara, revize edilmiş yatırıma katkı oranı esas alınarak indirimli kurumlar vergisi uygulanması mümkün bulunmaktadır…” hükmü yer almaktadır.

Özelgeleri değerlendirdiğimizde indirimli kurumlar vergisi hesaplamasında yatırıma katkı tutarı belirlenirken yatırım teşvik belgesinde yer alan yatırım tutarı dikkate alınmaktadır. Söz konusu tutarda değişiklik belgenin revize edilmesiyle mümkündür. Bu durumda fiili harcama tutarı belgede yer alan toplam harcama tutarını aşması durumunda belgede yer alan tutarla sınırlı olarak yatırıma katkı tutarının hesabında dikkate alınacak, belgenin revize edilmesine müteakip revize belgedeki tutarı aşmamak üzere yapılan fiili harcama üzerinden yatırıma katkı tutarı hesaplanarak indirimli kurumlar vergisi hesaplamasında dikkate alınacaktır.

Söz konusu özelgeler yatırıma katkı tutarının hesaplanması açısından değerlendirilmiştir. Tevsi yatırım, yatırım teşvik belgesi kapsamında yapılmakta olup tevsi yatırımdan elde edilen kazancın hesaplanmasında uygulanacak formülde gerçekleşen tevsi yatırım tutarı olarak yatırım teşvik belgesinde yer alan tutarı aşmamak üzere gerçekleşen tevsi yatırım tutarının dikkate alınması gerektiği düşünülmektedir.

Kaynakça

1) 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu

2) 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği

3) 2012/1 No.lu Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ

4) Bursa Vergi Dairesi Başkanlığının 03.10.2016 tarih ve 17192610-125[ÖZG-15/59]-228 sayılı özelgesi

5) Düzce Defterdarlığının 07.11.2022 tarih ve 13334133-125-24393 sayılı özelgesi