Tevsi Yatırımdan Elde Edilen Kazanç Ayrı Hesaplarda İzlenmemesi Durumunda Elde Edilen Kazancın Hesaplanmasında Uygulanacak Formülde Gerçekleşen Tevsi Yatırım Tutarı İçinde Yer Alan Amortismana Tabi İktisadi Kıymet Yeniden Değerlemeye Tabi Tutulur mu? Yasin TOPAL, Vergi Müfettişi

Yasin TOPAL
Vergi Müfettişi

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun “İndirimli Kurumlar Vergisi” başlıklı 32/A maddesiyle sağlanan teşvikle ekonomik kalkınmanın hızlandırılması, istihdamın artırılması, bölgeler arası gelişmişlik farklılıklarının giderilmesi, sektörel kümelenmenin sağlanması, tasarrufların katma değeri yüksek yatırımlara yönlendirilmesi amaçlanmıştır.

İlgili madde de; “(4)Tevsi yatırımlarda, elde edilen kazancın işletme bütünlüğü çerçevesinde ayrı hesaplarda izlenmek suretiyle tespit edilebilmesi halinde, indirimli oran bu kazanca uygulanır. Kazancın ayrı bir şekilde tespit edilememesi halinde ise indirimli oran uygulanacak kazanç, yapılan tevsi yatırım tutarının, dönem sonunda kurumun aktifine kayıtlı bulunan toplam sabit kıymet tutarına (devam eden yatırımlara ait tutarlar da dahil) oranlanması suretiyle belirlenir. Bu hesaplama sırasında işletme aktifinde yer alan sabit kıymetlerin kayıtlı değeri, yeniden değerlenmiş tutarları ile dikkate alınır. İndirimli oran uygulamasına yatırımın kısmen veya tamamen faaliyete geçtiği geçici vergi döneminde başlanır.

…” hükmü yer almaktadır.

1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin “32.2.8. Tevsi Yatırımlardan Doğan Kazançlarda İndirimli Kurumlar Vergisi Oranı Uygulaması” başlıklı bölümünde tevsi yatırımdan elde edilen kazancın hesaplanmasında detaylara yer verilmiştir.

2012/1 No.lu Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğde tevsi yatırım; Mevcut bir yatırıma üretim hattı veya makine ve teçhizat ilavesiyle kapasitenin artırılmasına yönelik olan ve mevcut tesis ile alt yapı müşterekliği oluşturarak bir bütün teşkil eden yatırımlar olarak tanımlanmıştır.

Tevsi yatırımdan elde edilen kazanç ayrı hesaplarda izlenmiyorsa; Dönem Ticari Bilanço Karı x (Gerçekleşen Tevsi Yatırım Tutarı/Dönem Sonu Toplam Sabit Kıymet) formülünden hesaplanan tutara indirimli oran uygulanacaktır.

Bu noktada gerçekleşen tevsi yatırım tutarı içinde yer alan amortismana tabi iktisadi kıymet yeniden değerlemeye tabi tutulur mu?

İzmir Vergi Dairesi Başkanlığının 03.01.2024 tarih ve 84098128-125[32/A-2023/5]-5562 sayılı özelgesinde; “…Buna göre, tevsi yatırımlardan elde edilen kazancın oranlama yapılmak suretiyle hesaplanmasında; pay ve paydayı oluşturan tevsi yatırım tutarı ile sabit kıymet tutarlarının Vergi Usul Kanununun geçici 31 inci maddesi kapsamında yeniden değerlenen tutarlarının dikkate alınması gerekmektedir.

Diğer taraftan, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki iktisadi kıymetlerin Vergi Usul Kanununun geçici 31 inci maddesi uyarınca yeniden değerlemesi, yatırıma katkı tutarını değiştirmeyecek teşvik belgesine göre belirlenen indirimli kurumlar vergisine esas yatırıma katkı tutarı, yeniden değerleme kapsamında artmayacaktır…” hükmü yer almaktadır.

Bu kapsamda söz konusu özelgeye istinaden gerçekleşen tevsi yatırım tutarı içerisinde yer alan amortismana tabi iktisadi kıymet yeniden değerlemeye tabi tutulacaktır.

Kaynakça

1) 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu

2) 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği

3) 2012/1 No.lu Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ

4) İzmir Vergi Dairesi Başkanlığının 03.01.2024 tarih ve 84098128-125[32/A-2023/5]-5562 sayılı özelgesi