Belediyelerin Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında Makine ve Teçhizat Alımları – Fatih KAYA, Vergi Müfettişi/Daire Başkan Yardımcısı

Fatih KAYA
Vergi Müfettişi/Daire Başkan Yardımcısı
[email protected]

Daha önce yazmış olduğum “KDV Uygulamasında Yatırım Teşvik Belgesi” başlıklı yazımda, Yatırım teşvik belgesi sahibi mükelleflere belge kapsamındaki makine ve teçhizat teslimleri ile yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamalarının KDV’den istisna olduğunu ve özellikle dikkat edilmesi gereken bir konu olarak da makine ve teçhizat teslimleri ile yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamalarının yatırım teşvik belgesi kapsamında KDV’den istisna olabilmesi için öncelikle teslim yapılacak mükellefin KDV mükellefi olması ve bu yatırım teşvik sahibi mükellefin makine ve teçhizatı veya yazılım ve gayri maddi hakkı kullanacağı faaliyetlerin tamamen veya kısmen indirim hakkı tanınan işlemlerden oluşması gerektiğini açıklamıştık

Burada esasen dikkat çekmek istediğimiz husus uygulamada sıklıkla karşılaşılan ve belediyeler, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, devlet üniversiteleri, devlet hastaneleri ve benzeri kurumların, kamusal ve beledi hizmetler sunmaları nedeniyle ticari faaliyetlerinin olamayacağından bahisle ilgili kurum ve kuruluşların yatırım teşvik belgesi kapsamında teslim almış oldukları makine ve teçhizatları indirim hakkı tanınan işlemlerde kısmen de olsa kullanamayacağı bu nedenle de zamanında alınmayan vergilerle ilgili olarak vergi ve cezalarıyla karşı karşıya kalabileceklerine dikkat çekmekti.

Nitekim 31.10.2024 tarihinde yayımlanan Resmi Gazete ’de yer alan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair 52 Seri No.lu Tebliğ ile Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’ne eklenen hükümlerle bu konuda ayrıntılı bir düzenleme getirilmiş oldu.

Getirilen bu düzenlemenin içeriği incelendiğinde belediyeler, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, devlet üniversiteleri, devlet hastaneleri ve benzeri kurumların kamusal ve beledi hizmetler sunmaları nedeniyle ticari faaliyetlerinin olamayacağı bu nedenlerle de bunlara verilen yatırım teşvik belgelerine istinaden bu kurum ve kuruluşlar adına Katma Değer Vergisi Kanununun (13/d) maddesi kapsamında KDV istisna belgesi verilmesinin mümkün olmayacağı hüküm altına alınmakla birlikte, adı geçen kurum ve kuruluşlar tarafından yatırım teşvik belgesine konu işleme ilişkin bir iktisadi işletme açılması ve bu işletmenin ayrı bir KDV mükellefiyetinin tesis ettirilmesi, belge kapsamında alınan makine ve teçhizat ile yazılım ve gayri maddi hakların iktisadi işletmenin bilanço veya aktifine kaydedilerek satın almanın gerçekleştiği döneme ilişkin KDV beyannamesi verme süresi içinde vergi dairesine bildirilmesi halinde iktisadi işletme adına istisna belgesi verilmesinin mümkün hale geldiği anlaşılmaktadır.

Bu düzenleme öncesinde uygulanan ve aynı Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair 52 Seri No.lu Tebliğ ile yürürlükten kaldırılan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nde yer alan hükümler ise aşağıdaki şekildeydi;

c) İndirim hakkı tanınan ve tanınmayan işlemleri birlikte yapan mükelleflerin (Devlet üniversite ve hastaneleri, Belediyeler vb.) durumu değerlendirilirken teşvik belgelerinde yer alan makine ve teçhizatı indirim hakkı tanınan işlemlerde kullanacakları tevsik edilmelidir.

İstisna belgesi, KDV mükellefine verilir. Vergi dairesi tarafından istisna belgesi talep eden Devlet üniversiteleri ve hastaneleri, belediyeler ve benzerinin başvuru anında KDV mükellefiyetinin bulunması durumunda bunlar adına, mükellefiyetinin bulunmaması halinde ise varsa KDV mükellefi iktisadi işletmesine istisna belgesi verilir. Bu şekilde yatırım teşvik belgesi kapsamında alınan makine ve teçhizatın Devlet üniversiteleri ve hastaneleri, belediyeler ve benzerinin veya iktisadi işletmesinin bilanço veya aktifine kaydedilmesi ve bu durumun satın almanın gerçekleştiği döneme ilişkin KDV beyannamesi verme süresi içinde vergi dairesine bildirilmesi gerekmektedir. Aksi halde “indirim hakkı tanınan işlemlerde kullanma şartı” yerine getirilmemiş olacağından, verginin alıcıdan aranması gerekir. Satıcının istisnalı işlem beyanı ve iade talebi ise genel hükümlere göre yerine getirilir.

Sonuç olarak yapılan mevcut düzenleme ile birlikte belediyeler, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, devlet üniversiteleri, devlet hastaneleri ve benzeri kurumların yatırım teşvik belgesi kapsamında KDV istisnasının uygulanmasına ilişkin istisna belgesi alamayacakları ancak adı geçen kurum ve kuruluşların yatırım teşvik belgesine konu işleme ilişkin bir iktisadi işletme açmaları ve bu işletmeye ayrı bir KDV mükellefiyeti tesis ettirilmesi, belge kapsamında alınan makine ve teçhizat ile yazılım ve gayri maddi haklarında ilgili iktisadi işletmenin bilanço veya aktifine kaydedilerek satın almanın gerçekleştiği döneme ilişkin KDV beyannamesi verme süresi içinde vergi dairesine bildirilmesi koşulu ile iktisadi işletme adına istisna belgesi verileceği hüküm altına alınmış oldu. Böylelikle kamusal ve beledi hizmetler sunan ilgili kurum ve kuruluşların bu makine ve teçhizatı yasal mevzuata aykırı bir şekilde KDV’den istisna olarak almaları ile KDV istisnasının yanlış uygulanması sonucunda karşılaşabilecekleri vergi ve cezalarında önüne geçilerek mükellefler özelinde uygulamada yaşanan karışıklık da giderilmiş oldu.

Kaynakça

— Katma Değer Vergisi Kanunu

— Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği

— Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair 52 Seri No.lu Tebliğ