Mücbir Sebep Hali ve e-Defter Berat Gönderim Süresi Belirsizliği – M. Bahadır ALTAŞ, YMM

Mustafa Bahadır ALTAŞ
Yeminli Mali Müşavir
[email protected]

6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremler sonrasında Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yapılan mücbir sebep ile ilgili açıklamalarda e-Defter Beratlarının gönderim süreleri ile ilgili bir açıklama yer almamıştır. Bilindiği üzere 213 sayılı VUK’un 13. maddesinde mücbir sebep halleri sayılmış ve 15. maddesinde mücbir sebep hallerinde bu sebepler ortadan kalkıncaya kadar sürelerin işlemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Buna göre mücbir sebep hali uygulanan illerde faaliyet gösteren ve e-Defter mükelleflerinin, mücbir sebep süresi içinde e-Defter sistemine yüklemeleri gereken e-Defter berat dosyalarının yükleme işlemleri bakımından da mücbir sebep hali geçerli olacaktır.

Daha önce mücbir sebep hali ilan edilen yerlerle ilgili bu konuda Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan duyuru ve açıklamalar özet olarak aşağıdaki şekildedir.

“Berat dosyalarının yükleme işlemleri bakımından da mücbir sebep halinin geçerli olacağı tabiidir.” 31/01/2020 tarihli Elazığ-Malatya depremi sonrası GİB’in duyurusu.

“e-Defterlerin oluşturulması, imzalanması ve bunlara ait berat dosyalarının e-Defter uygulamasına yükleme süresinin son gününü takip eden onbeşinci günün sonuna kadar aktarılması gerektiğinden” 12/08/2021 Antalya-Muğla ve Diğer iller Orman yangını mücbir sebep GİB’ duyurusu.

6 şubat tarihinde Kahramanmaraş merkezli meydana gelen depremler sonrasında GİB tarafından mücbir sebep hali ile ilgili yapılan duyuruların hiçbirinde “Elektronik Defter Beratları”nın yüklenme süresi konusunda bir açıklama yer almaması bu konuda tereddüt oluşmasına neden olmuştur.

02.09.2024 tarihinde Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya illeri ile Gaziantep ili İslahiye ve Nurdağı ilçelerinde mücbir sebep halinin uzatılması konusunda GİB tarafından yapılan açıklamada beyanname verme sürelerine ilişkin yayınlanan tablolarda 2022 ve 2023 Yılı Gelir ve Kurumlar Vergisi Beyannamelerinin verileceği son gün 31.01.2025 olarak açıklanmıştır. Elektronik Defter Beratlarının gönderilmesine ilişkin yapılan son düzenlemeye göre Geçici Vergi Dönemlerini tercih edenler için (Ekim-Kasım-Aralık) E-defter berat verme süresi Gelir veya Kurumlar Vergisi Beyannamelerinin verileceği tarihi takip eden ayın 10.günü sonuna olarak belirlenmiştir. Buna göre mücbir sebep hali ilan edilen illerde faaliyette bulunan mükelleflerin 10.02.2025 tarihine kadar elektronik defterlerin beratlarını oluşturması ve sisteme yüklemesi gerekmektedir.

Duyurudan anlaşıldığı kadarıyla 2022-Aralık/2024 Eylül dönemini kapsayan e-berat gönderimi için ise bu tarih mücbir sebep halinin bitim tarihi olan 30.11.2024 izleyen aralık ayının 10’nun günü (10.12.2024) olacaktır.

Uygulamada bu konuda yaşanan tereddütlerin ortadan kaldırılması için Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından acilen Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya illeri ile Gaziantep ili İslahiye ve Nurdağı ilçelerinde mücbir sebep kapsamında bulunan e-defter mükellefleri için “Elektronik Defter Beratları”nın yüklenme süresi konusunda bir açıklama yapması zorunluluk olmuştur.