Alphabet Inc., Google Ireland Limited, Google LLC, Google International LLC ve Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti.’den Oluşan Ekonomik Bütünlük (GOOGLE) Hakkında Soruşturma Açıldı.
Rekabet Kurulu 19.09.2018 tarihli ve 18-33/555-273 sayılı Google Android kararında; GOOGLE’ın mobil cihaz üreticileri ile imzaladığı bazı sözleşmelerle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u (Kanun) ihlal ettiğini tespit etmiş ve GOOGLE’a idari para cezası vererek çeşitli yükümlülükler getirmiştir.
Öte yandan, Mobil Ekosistemler Sektör İncelemesi (MESİ) kapsamında elde edilen bilgiler doğrultusunda, Google Android kararı sonrasında oluşan mevcut sözleşme yapısının aşağıdaki tespitlere bağlı olarak Kanun’a aykırılık oluşturabileceği endişesi doğmuştur:
- İhlal olarak görülen işletim sisteminin lisanslanabilmesi için Google arama parçacığının ana ekranda konumlandırılmasının, lisanslama için zorunlu tutulmadığı, isteğe bağlı bir sözleşme olan Google Arama Parçacığı Yerleştirme Sözleşmesi (GSPA) kapsamına alınarak mali teşvikle desteklendiği anlaşılmakla birlikte MESİ’de, işletim sistemini lisanslayan cihaz üreticilerinin tamamının bu sözleşmenin tarafı olduğu ve ana ekrana başka bir arama parçacığı yerleştirmedikleri tespit edilmiştir.
- İhlal olarak görülen işletim sisteminin lisanslanabilmesi için Google Arama’nın varsayılan olarak atanmasının, büyük ölçüde zorunlu tutulmadığı, isteğe bağlı bir sözleşme olan Türkiye İçin Gelir Paylaşım Sözleşmesi (TRSA) kapsamına alınarak mali teşvikle desteklendiği anlaşılmakla birlikte MESİ’de, ilgili sözleşme kapsamında Google Chrome ve Google Sesli Asistan gibi GOOGLE’ın diğer hizmetleri aracılığıyla Google Arama’ya daha geniş bir varsayılan avantajı tanındığı ve sağlanan mali teşviklerin cihaz üreticilerinin davranışları üzerinde yönlendirici etki oluşturabileceği görülmüştür.
- MESİ kapsamında mobil tarayıcı pazarına ilişkin GOOGLE’ın, işletim sistemini lisanslamasına koşul olarak Google Chrome tarayıcısının ön yüklü olması, TRSA kapsamında Uygulama Havuzunda yer alması ve varsayılan tarayıcı olarak ayarlanması yönünde cihaz üreticilerine yükümlülük getirdiği anlaşılmıştır .
- Google Android kararında işletim sistemini lisanslayan cihaz üreticilerinin Android açık kaynak kodunu temel alan yeni bir işletim sistemi geliştirmesi veya bu kodu temel alan üçüncü taraf işletim sistemini cihazlarında kullanmasını yasaklayan sözleşmenin ihlal oluşturmadığı kanaatine varılmış olmakla birlikte mevcut koşullarda bu kısıtlamanın işletim sistemi pazarındaki rekabeti olumsuz etkileyebileceği değerlendirilmektedir.
Ayrıca, GOOGLE’ın Android Geliştirici Doğrulama Programı kapsamındaki güncel bazı politika değişikliklerinin de incelenmesi gerekli görülmektedir.
Bu bağlamda, 08.01.2026 tarihli ve 26-01/2-M sayılı karar ile GOOGLE’ın cihaz üreticileri ile imzaladığı sözleşmeler ve Android Geliştirici Doğrulama Programı vasıtasıyla Kanun’u ihlal ettiği iddiasına yönelik olarak GOOGLE hakkında soruşturma başlatılmıştır.
Kaynak: Rekabet Kurumu
