Baro Yardımlaşma Sandığı Aidatı Gelir Vergisi Matrahından İndirilebilir mi?
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Ankara Defterdarlığı
Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı: E-38418978-120[68-2024]-237911
Tarih: 29.04.2025
Konu: Avukatın Baro Yardımlaşma Sandığına Ödediği Aidatların Gelir Vergisi Matrahından İndirilip İndirilemeyeceği
ÖZET:
Özelgede, avukat baro yardımlaşma sandığı aidatı ödemelerinin serbest meslek kazancı gider indirimi kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği incelenmiştir. Özelgenin sonucuna göre, avukatın bağlı bulunduğu baronun yardımlaşma sandığına ödediği aidatlar, gelir vergisi matrahından indirim sağlayan bir mesleki gider olarak kabul edilmemektedir.
Özelgede, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 65, 67 ve özellikle 68 inci maddelerine dayanılarak serbest meslek kazancının tespitinde yalnızca mesleki faaliyetin yürütülmesi, kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile açık ve doğrudan bağlantısı bulunan giderlerin hasılattan indirilebileceği vurgulanmıştır. Buna göre bir ödemenin gider yazılabilmesi için işin niteliğine uygun, mesleki faaliyetle bağlantılı ve zorunlu veya en azından doğrudan mesleki faaliyete ilişkin bir harcama niteliğinde olması gerekir.
İdare, 6207 sayılı Avukatlar Yardımlaşma Kanunu hükümlerini de dikkate alarak baro yardımlaşma sandığı üyeliğinin isteğe bağlı olduğuna dikkat çekmiştir. Bu nedenle söz konusu aidatların, avukatlık faaliyetinin sürdürülmesi için yapılması zorunlu bir ödeme olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Özelgede açık şekilde, baro yardımlaşma sandığı aidatı vergiden düşülür mü sorusuna olumsuz cevap verilmiş; bu ödemelerin serbest meslek kazancının tespitinde hasılattan indirilemeyeceği belirtilmiştir.
Burada dikkat edilmesi gereken önemli nokta, özelgenin doğrudan yardımlaşma sandığı aidatı hakkında olmasıdır. Yani metin, tüm baro ödemeleri hakkında genel ve sınırsız bir değerlendirme yapmamakta; özellikle isteğe bağlı nitelikteki sandık aidatını konu almaktadır. Dolayısıyla bu özelgeye göre, isteğe bağlı olarak ödenen yardım sandığı aidatları mesleki kazancın elde edilmesi için zorunlu gider sayılmadığından, gelir vergisi hesabında indirim konusu yapılamamaktadır.
İlgi: …
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, avukatlık faaliyetinde bulunduğunuz belirtilerek bağlı olduğunuz baronuzun yardımlaşma sandığına ödediğiniz aidatların serbest meslek kazancınızın tespitinde gider olarak dikkate alınıp alınamayacağı hususunda Defterdarlığımız görüşü talep edilmektedir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun;
– “Serbest meslek kazancının tarifi” başlıklı 65 inci maddesinde, “Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.
Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.
…” ,
– “Serbest meslek kazancının tespiti” başlıklı 67 nci maddesinin birinci fıkrasında, “Serbest meslek kazancı bir hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ve diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerden bu faaliyet dolayısıyla yapılan giderler indirildikten sonra kalan farktır.
…”
hükümleri yer almaktadır.
Anılan Kanunun “Mesleki giderler” başlıklı 68 inci maddesinde ise serbest meslek kazancının tespitinde hasılattan indirilecek giderler bentler halinde sayılmış olup maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen genel giderlerin serbest meslek kazancının tespitinde hasılattan indirilebileceği hükme bağlanmış olup söz konusu genel giderlerin serbest meslek kazancının tespitinde gider olarak indirilebilmesi için kazancın elde edilmesi ve idamesi ile açık ve doğrudan bir bağının bulunması, yapılan işin mahiyetine uygun olması ve iş hacmi ile mütenasip olması gerekmektedir.
Diğer taraftan, 6207 sayılı Avukatlar Yardımlaşma Kanununun 1 nci maddesinde,
“Her baro merkezinde Baro Genel Kurulu kararıyla (Avukatlar Yardımlaşma Sandığı) kurulabilir.
Sandığa üye olmak isteğe bağlıdır.
Sandıkların kurulmasından amaç, yardıma muhtaç oldukları baro yönetim kurullarınca kabul edilen veya yönetmeliklerde gösterilecek süre ile üye olup da ihtiyarlığı, hastalığı yahut malüliyeti gibi sebepler yüzünden fiilen çalışamıyacak hale gelerek barolarla ilgisini kesen avukatlar ile avukatlık yapmakta iken ölenlerin daha evvelden gösterecekleri kimselere, göstermedikleri takdirde yönetmeliklerde gösterilecek mirasçılarına tespit olunacak şekil ve miktarda yardımları sağlamak ve düzenlemektir.
…”
hükmü yer almaktadır.
Buna göre, bağlı bulunduğunuz baronuzun yardımlaşma sandığına üyeliğin isteğe bağlı olması ve bu sandığa ilişkin aidat bedellerinin mesleki kazancınızın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan zorunlu bir ödeme niteliğinde olmaması nedeniyle bahse konu sandığa ödenen aidatların serbest meslek kazancınızın tespitinde hasılattan indirilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
FAQ – Sık Sorulan Sorular
1) Avukatın baro yardımlaşma sandığına ödediği aidat gider yazılabilir mi?
Hayır. Özelgeye göre bu aidat, serbest meslek kazancının tespitinde gider olarak indirilemez.
2) Bu aidatlar neden gelir vergisi matrahından indirilemiyor?
Çünkü özelgede, baro yardımlaşma sandığı üyeliğinin isteğe bağlı olduğu ve ödemenin mesleki kazancın elde edilmesi ile idamesi için zorunlu bir ödeme niteliği taşımadığı belirtilmiştir.
3) Özelge hangi kanunlara dayanıyor?
Özelgede 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 65, 67 ve 68 inci maddeleri ile 6207 sayılı Avukatlar Yardımlaşma Kanunu esas alınmıştır.
4) Bu özelge tüm baro ödemeleri için mi geçerli?
Metin, özellikle baro yardımlaşma sandığına yapılan isteğe bağlı aidat ödemeleri hakkında değerlendirme yapmaktadır. Bu nedenle özelgenin konusu, tüm baro ödemeleri değil; yardımlaşma sandığı aidatıdır.
5) Bu aidat yıllık beyannamede indirim olarak dikkate alınabilir mi?
Özelgede yer alan değerlendirmeye göre, bu ödeme serbest meslek kazancının tespitinde hasılattan indirilebilen bir gider sayılmadığından, matrahı azaltan mesleki gider olarak dikkate alınamaz.
6) Özelgenin temel sonucu nedir?
Temel sonuç, avukat aidatı gider yazılır mı sorusunda yardımlaşma sandığı aidatı yönünden cevabın “hayır” olduğudur.
