TCMB Verileriyle Finansal Kesim Dışındaki Firmalarda Döviz Açığı Ocak 2026’da 197,6 Milyar Dolara Yükseldi
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Ocak 2026 değerlendirme notuna göre, finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlıkları gerilerken yükümlülükleri belirgin biçimde arttı; net döviz pozisyonu açığı da bir ayda 9,149 milyar dolar genişledi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın yayımladığı “Finansal Kesim Dışındaki Firmaların Döviz Varlık ve Yükümlülükleri – Ocak 2026” değerlendirme notu, şirketlerin döviz dengesinde bozulmanın sürdüğünü ortaya koydu. Verilere göre Ocak 2026 döneminde firmaların döviz varlıkları Aralık 2025’e kıyasla 558 milyon ABD doları azalırken, döviz yükümlülükleri 8 milyar 591 milyon ABD doları arttı. Böylece net döviz pozisyonu açığı 197 milyar 591 milyon ABD doları oldu. Bu tutar, bir önceki aya göre 9 milyar 149 milyon ABD dolarlık artışa işaret etti.
Ocak 2026 döneminde varlık cephesindeki değişimde, türev varlıklardaki 1,590 milyar dolarlık ve yurt dışına doğrudan sermaye yatırımlarındaki 681 milyon dolarlık artış öne çıktı. Buna karşın ihracat alacakları 1,862 milyar dolar, yurt içi bankalardaki mevduat 668 milyon dolar ve menkul kıymetler 300 milyon dolar geriledi. Toplam varlıklardaki düşüşün temelinde bu kalemlerdeki zayıflama yer aldı.
Yükümlülük tarafında ise artış çok daha güçlü gerçekleşti. TCMB verilerine göre yurt içinden sağlanan nakdi krediler 3,611 milyar dolar, türev yükümlülükler 3,440 milyar dolar ve yurt dışından sağlanan nakdi krediler 2,252 milyar dolar arttı. Aynı dönemde ithalat borçları 714 milyon dolar azaldı, ancak bu gerileme toplam yükümlülüklerdeki yükselişi sınırlamaya yetmedi. Böylece şirketlerin döviz yükümlülüklerindeki genişleme, net açığın büyümesinde belirleyici unsur oldu.
Yükümlülüklerin vade yapısı da dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Ocak 2026’da yurt içinden sağlanan kredilerde kısa vadeli bölüm 918 milyon dolar, uzun vadeli bölüm ise 2,693 milyar dolar arttı. Yurt dışından sağlanan kredilerde kısa vadeli kısım 417 milyon dolar azalırken, uzun vadeli krediler 1,955 milyar dolar yükseldi. Bu görünüm, finansman yapısında özellikle uzun vadeli borçlanmanın güçlendiğini gösterdi.
Kısa vadeli döviz dengesi tarafında ise firmalar sınırlı da olsa fazla vermeyi sürdürdü. TCMB notuna göre Ocak 2026’da kısa vadeli varlıklar 147 milyar 737 milyon dolar, kısa vadeli yükümlülükler ise 141 milyar 179 milyon dolar oldu. Buna göre kısa vadeli net döviz pozisyonu fazlası 6 milyar 558 milyon dolar olarak gerçekleşti. Ancak bu fazla, Aralık 2025’e göre 5 milyar 141 milyon dolar geriledi. Ayrıca kısa vadeli yükümlülüklerin toplam yükümlülükler içindeki payı yüzde 37 seviyesinde gerçekleşti.
Ocak 2026 verileri, finansal kesim dışındaki firmaların döviz pozisyonunda yükümlülük artışının varlık değişimine göre çok daha baskın olduğunu gösteriyor. Özellikle kredi ve türev yükümlülüklerdeki yükseliş, net döviz açığını yukarı taşıdı. Kısa vadede fazla korunmuş olsa da bu fazladaki gerileme, şirketlerin döviz dengesinin daha kırılgan bir görünüm kazandığına işaret ediyor. TCMB’nin yayımladığı son tablo, şirket bilançolarında döviz riskinin seyri açısından önümüzdeki dönemde de yakından izlenecek önemli göstergelerden biri olmaya devam edecek.
