Devlet Denetleme Kurulu ve Denetimlerde Uyumlaştırma İle Koordinasyon – Özgür AKKAYA, SMMM

Anayasanın 108’inci maddesi gereği Devlet Denetleme Kurulu – İdarenin hukuka uygunluğunun, düzenli ve verimli şekilde yürütülmesinin ve geliştirilmesinin sağlanması amacıyla…

Özgür AKKAYA
S.M. Mali Müşavir
Denetçi
[email protected]

Giriş

Kuvvetler ayrımının, Devlet organları arasında üstünlük sıralaması anlamına gelmeyip, belli devlet yetki ve görevlerinin kullanılmasından ibaret ve bununla sınırlı medeni bir işbölümü ve işbirliği olduğu ve üstünlüğün ancak Anayasa ve kanunlarda bulunduğu; TÜRK MİLLETİ TARAFINDAN, demokrasiye aşık Türk evlatlarının vatan ve millet sevgisine emanet ve tevdi olunur.

(Okullarda duvarlara asılması gereken Anayasadan alınmış bir metin ile başlamak istiyorum)

Anayasanın 108’inci maddesi gereği Devlet Denetleme Kurulu – İdarenin hukuka uygunluğunun, düzenli ve verimli şekilde yürütülmesinin ve geliştirilmesinin sağlanması amacıyla, Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak kurulan Devlet Denetleme Kurulu, Cumhurbaşkanının isteği üzerine, tüm kamu kurum ve kuruluşlarında ve sermayesinin yarısından fazlasına bu kurum ve kuruluşların katıldığı her türlü kuruluşta, kamu kurumu niteliğinde olan meslek kuruluşlarında, her düzeydeki işçi ve işveren meslek kuruluşlarında, kamuya yararlı derneklerle vakıflarda, her türlü idari soruşturma, inceleme, araştırma ve denetlemeleri yapar. (Yargı organları, Devlet Denetleme Kurulunun görev alanı dışındadır.)

Devlet Denetleme Kurulunun yapısından ve işleyişinden daha önceki yazımda bahsetmiştim. Bu yazıda ise Cumhurbaşkanlığı yüce katının 5 sıra numaralı Kararnamesinin 21.maddesi kapsamında koordinasyon ve uyumlaştırmadan bahsetmek ve bu hususlara dikkat çekmek istemekteyim.

5 Sıra Numaralı Kararnamenin 21.maddesi ve Görüş/Öneriler (maddeler halinde)

Kurul, üst denetleme organıdır.

Bakanlıkların Teftiş Kurulları, Bakanlıkları bünyesinde yürütülen inceleme ve soruşturmalara ilişkin hazırlayacakları yıllık faaliyet raporunu ilgili yılı takip eden Ocak ayı içinde Kurula gönderirler.

Kamu kurum ve kuruluşlarında Teftiş Kurullarının inceleme ve soruşturma faaliyetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesine ilişkin  usul ve esaslar ile bu inceleme ve soruşturmalara ilişkin ilke, yöntem ve standartlarını belirler ve yayımlar.

Demek ki Cumhurbaşkanlığı teşkilatındaki bu kurul bakanlıkların hizmet birimi olarak görev yapan denetim ve teftiş kurullarının çalışma şekillerine istikamet gösterebilmektedir.

Teftiş kurulları ve soruşturmacılar tarafından yürütülecek her türlü inceleme, soruşturma ve raporlama faaliyetlerinde Kurul tarafından belirlenen düzenlemelere uyulur.

Anlaşılan o ki vatandaşlar incelemenin her türlü aşamasında usule ilişkin uygulamalarla ilgili olarak doğrudan Devlet Denetleme Kurulu tarafından belirlenen düzenlemelere uyulmasını talep etmek hakkına sahiptir.

Teftiş kurulları ve soruşturmacılarla ilgili denetimi ilgilendiren yönetmelikler hakkında Kurulun uygun görüşü alınır.

Örnek verecek olursak, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın hizmet birimi olan Vergi Denetim Kurulunun yayımlamış olduğu bir genel yazısı var. Şahsen çok beğendiğim ve katıldığım çok isabetli bir genel yazı olduğunu düşünüyorum. (03.08.2022 tarihli E-55935724-010.07-10120)

Örnekten devam edecek olursam, bu genel yazının amacı yaşanan sorunları çözümlemek için hazırlanmıştır. Ancak hala görülmektedir ki bu genel yazı uygulanmamaktadır.

Son noktayı bence 5 sıra numaralı Kararnamenin 21’inci maddesinin 5’inci bendi koymuş ve sorunu bence çözmüştür. İlgili çözüm makamı aramaya ve lafı uzatmaya gerek yoktur. Kararnameden aynen aşağıya aktarıyorum.

“… Teftiş kurulları ve iç denetim birimleri ile soruşturmacılar arasında kurum içi ve kurumlar arası alanlarda görev ve yetkileriyle ilgili olarak uygulamada ortaya çıkan görüş ayrılıkları veya sorunların çözüm mercii Devlet Denetleme Kuruludur…”

Vergi Denetim Kurulu’na şöyle bir soru yöneltilebilir mi acaba, Soru: “ortaya bir uyuşmazlık çıktığını varsayalım hiyerarşi içinde bu uyuşmazlıklardan kaç tanesi DDK’ya havale edilmiştir?”

Belki de bakanlığın bu kurulunun kendi iç birimi var olabilir ancak buradaki amaç vatandaşın haklarının da sorunun içinde yaşatılmasıdır. Objektifliktir. DDK’nın vazifesi Anayasa’nın 108’inci maddesine göre belirlenmiştir. İdarenin hukuka uygunluğunun, düzenli ve verimli şekilde yürütülmesinin ve geliştirilmesinin sağlanması amacıyla var olan DDK sahada yaşanan sorunları vatandaşı da ya da mükellefi de dinleyerek çözüme ulaştıracak olan bir “üst” denetim organıdır.

Bitirirken:

Bir günlük adalet altmış yıllık ibadetten faziletlidir.

HZ.MUHAMMED