Mustafa Bahadır ALTAŞ
Yeminli Mali Müşavir
[email protected]
Bilindiği üzere, Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298/A-10 maddesinde, yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen tutarların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucunda oluşan farklar, dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaksızın bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında izlenmesi ve bu hesaplarda izlenen tutarlara ayrıca enflasyon düzeltmesi uygulanmayacağı düzenlenmiştir. Özel fon hesabında izlenen ve dönem kazancının tespitinde dikkate alınmayan tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak yeniden değerleme oranında artırılarak, yatırımın aktifleştirildiği hesap dönemi ile birlikte beş eşit taksit hâlinde dönem kazancının tespitinde gelir olarak dikkate alınacaktır.
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 09.02.2026 tarihinde yayımlanan Vergi Usul Kanunu 196/2026-2 sayılı Sirküde, “Özel fon hesabına alınan tutarların yeniden değerleme oranında artırılan kısımlarının iktisadi kıymetin maliyetine intikal ettirilmesinin mümkün olmadığıdır.” şeklinde yer alan bu ifadeye karşılık, fon hesabının değerlemesinden kaynaklanan farkın hangi hesapta izleneceği ve muhasebe kayıtlarında nasıl kayda alınacağına ilişkin açık bir düzenlemeye sirkülerde yer verilmemiştir.
Pasifte yer alan 549-Özel Fonlar Hesabının yeniden değerlemesi sonucunda, fon hesabının alacağına kaydedilen tutarın gider kaydedilip kaydedilmeyeceğine ilişkin mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Sirküde yer alan “Anılan bent (!) uyarınca özel fon hesabına alınan tutarların yeniden değerleme oranında artırılan kısımlarının iktisadi kıymetin maliyetine intikal ettirilmesi mümkün bulunmamaktadır.” Cümlesinde dahil.
Yukarıda yer alan açıklamalar ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeler dikkate alındığında; yapılmakta olan yatırımlar enflasyon düzeltmesinden kaynaklı fon hesabında bulunan tutarın yeniden değerleme işleminde karşı hesabın ne olması gerektiği ve bu tutarın neden kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak dikkate alınması gerektiği hususlarının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Mevzuatı Anlama Teknik Kılavuzu
Dijitalleşme süreciyle birlikte, elektronik ortama taşınan tüm işlemler için Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından teknik kılavuzlar yayımlanmaktadır. Ancak yaşanan son gelişmeler ve uygulamaya yönelik düzenlemeler sonrasında yayımlanan tebliğ, sirkü, açıklama ve duyuruların yorumlanması ve uygulamaya aktarılması aşamasında meslek mensupları ciddi ve sistematik sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır.
Gelinen noktada, yayımlanan mevzuatın doğru ve yeknesak bir biçimde anlaşılabilmesi için GİB tarafından ayrıca “Mevzuatı Anlama Teknik Kılavuzu”nun da yayımlanması adeta bir zorunluluk hâline gelmiştir.
