Ülkemizden Avrupa’ya Yapılan Karayolu Taşımalarında ENS Yükümlülüğüne İlişkin Bilgilendirme
Ülkemizden karayolu ile Avrupa’ya giden yük taşımaları bakımından, ENS (Entry Summary Declaration – Giriş Özet Beyanı) yükümlülüğünün hangi noktada doğduğu, hangi durumlarda yeniden ortaya çıktığı ve farklı güzergâhlara göre nasıl şekillendiği önem taşımaktadır.
ENS, eşyanın AB güvenlik bölgesine girişinden önce sunulan, taşımaya ilişkin emniyet ve güvenlik verilerini içeren beyanı ifade etmektedir. Söz konusu beyan, ICS2 – AB İthalat Kontrol Sistemi 2 (AB’ye girecek veya AB’den transit geçecek eşyaya ilişkin bilgilerin, varıştan önce güvenlik ve risk analizi amacıyla bildirildiği elektronik sistem) kapsamında sunulmaktadır.
NCTS Faz-6 (New Computerised Transit System – Yeni Bilgisayarlı Transit Sistemi Faz-6), AB Ortak Transit Sözleşmesi kapsamında ülkemizin de dahil olduğu taraf ülkelerce kullanılan elektronik transit sisteminin güncel sürümü olarak taraf ülkelerde kullanıma girmiş ya da çok kısa süre içerisinde kullanıma girecektir.
NCTS Faz-6’nın uygulamaya alınması ve özellikle Bulgaristan’ın 1 Haziran 2026’dan itibaren ENS sunum şartını getirecek olması ile birlikte transit işlemleri ve emniyet-güvenlik verileri arasındaki ilişki yeni yapıya uygun şekilde ele alınmakta; özellikle ilk AB girişi, AB dışına çıkış sonrası yeniden giriş ve buna bağlı ENS yükümlülükleri daha görünür hale gelmektedir.
Bu çerçevede, ülkemizden Avrupa yönüne farklı güzergâhlardan yapılan yük taşımaları için transit beyanlarından ayrı olarak sunulması gereken ENS akışına ilişkin örnek senaryo akışları aşağıda gösterilmektedir.
Birinci örnek senaryoda, ülkemizden çıkarak AB güvenlik bölgesine Bulgaristan üzerinden ilk kez giren yük taşımalarında ENS yükümlülüğü Bulgaristan’a girişte doğmaktadır.
İkinci örnek senaryoda, ülkemizden çıkıp Yunanistan üzerinden AB güvenlik bölgesine giren, ardından AB güvenlik bölgesinden çıkarak güzergâhına devam eden taşımalarda ilk ENS Yunanistan’a girişte, yeniden giriş nedeniyle ikinci ENS ise Macaristan’a giriş öncesi sunulmaktadır.
Üçüncü senaryoda ise yine Yunanistan üzerinden ilk giriş yapılmakta, AB güvenlik bölgesinden çıkıldıktan sonra Hırvatistan üzerinden yeniden giriş gerçekleştiği için ilk ENS Yunanistan, ikinci ENS ise Hırvatistan için verilmektedir.
ENS beyanı, eşya ilgili ülkeye giriş noktasına varmadan en az bir saat önce elektronik yollar ile verilmelidir. Giriş yapılan AB ülkesinin NCTS Faz-6 opt-in (ICS2 unsurlarını içeren yapı) ya da opt-out (ICS2 unsurlarını içermeyen yapı) olması açısından şu aşamada herhangi bir fark bulunmamaktadır.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı X Hesabı
alobilgi
ENS (Entry Summary Declaration – Giriş Özet Beyanı) Nedir?
ENS / Giriş Özet Beyanı, bir ülkenin gümrük bölgesine girecek eşya ve bu eşyayı taşıyan taşıt hakkında, eşya ülkeye gelmeden önce gümrük idaresine verilen ön bildirim niteliğinde güvenlik ve emniyet beyanıdır. Amaç; eşyanın gümrüğe ulaşmadan önce risk analizine tabi tutulmasıdır. Türkiye uygulamasında giriş özet beyan, Türkiye Gümrük Bölgesine giren eşya ve taşıta ilişkin genel bilgileri içerir ve kural olarak eşya gelmeden önce elektronik ortamda verilir.
Ne İçin Kullanılır?
ENS’in temel amacı ithalat vergisi hesaplamak değil, gümrük güvenliği ve risk kontrolü sağlamaktır. Gümrük idaresi bu beyan üzerinden eşyanın emniyet ve güvenlik yönünden riskli olup olmadığını değerlendirir. AB uygulamasında da ENS, ICS2 sistemi üzerinden verilen varış öncesi kargo bilgilerine dayanır ve bu bilgiler risk analizi ile hedefli kontroller için kullanılır.
Kim Verir?
Genel olarak ENS’i, eşyayı gümrük bölgesine getiren veya taşıma sorumluluğunu üstlenen taşıyıcı verir. Ancak taşıyıcının temsilcisi, eşyayı gümrüğe sunabilecek kişi veya bunların temsilcileri de özet beyan verebilir. Türkiye uygulamasında taşıyıcı, özet beyanın zamanında verilmesini sağlamakla sorumludur.
Hangi Bilgiler Yer Alır?
ENS’te genellikle şu bilgiler bulunur:
- Taşıyıcı ve taşıma aracı bilgileri
- Gönderici, alıcı ve taraf bilgileri
- Eşyanın tanımı
- Kap, ağırlık, miktar ve taşıma bilgileri
- Gümrük tarife pozisyonu veya eşya tanımı
- Varış/giriş gümrük idaresi bilgileri
Türkiye’de özet beyanın Gümrük Yönetmeliği eklerinde belirtilen bilgileri içermesi gerekir; eşya için 4 basamaklı tarife pozisyonunun yazılması zorunludur.
Ne Zaman Verilir?
Süreler taşıma şekline göre değişir. Türkiye uygulamasında örneğin deniz, hava, demiryolu ve karayolu taşımacılığı için farklı süreler öngörülmüştür. Deniz taşımacılığında konteynerli eşya için bazı uzak limanlarda yüklemeden en az 24 saat önce; hava taşımacılığında uzun mesafeli uçuşlarda ilk havalimanına inişten en az 4 saat önce; demiryolunda giriş gümrüğüne varıştan en az 2 saat önce özet beyan verilmesi gerekir.
AB’de ENS ve ICS2 İlişkisi
AB’de ENS, ICS2 – Import Control System 2 sistemiyle bağlantılıdır. ICS2, AB’ye getirilen veya AB üzerinden transit geçen mallar için varış öncesi kargo bilgilerinin toplandığı güvenlik sistemidir. Ekonomik operatörlerin, AB’ye taşınan veya AB’den transit geçen tüm mallar için ENS’i varıştan önce ICS2 sistemine sunmaları gerekir. Hava taşımacılığında bazı asgari bilgiler yükleme öncesi aşamada da istenir.
ENS İthalat Beyannamesi midir?
Hayır. ENS, ithalat beyannamesi değildir. İthalat beyannamesi eşyanın serbest dolaşıma giriş, vergi, rejim ve gümrük işlemleriyle ilgilidir. ENS ise daha çok güvenlik, emniyet ve ön risk analizi amacıyla verilen giriş ön bildirimidir.
Zamanında Verilmezse Ne Olur?
Özet beyanın süresinde verilmemesi halinde gümrük mevzuatında öngörülen idari yaptırımlar ve para cezaları gündeme gelebilir. Ayrıca eksik veya hatalı ENS, risk analizi sürecinde gecikmeye, ek bilgi taleplerine veya gümrük işlemlerinin yavaşlamasına neden olabilir. AB uygulamasında eksik ENS beyanları reddedilebilir veya ek bilgi talep edilebilir.
Kısa Özet
ENS, eşya ülkeye girmeden önce verilen güvenlik amaçlı gümrük ön beyanıdır. Vergilendirme veya ithalat rejimi beyanı değildir; taşıma, eşya ve taraf bilgileri üzerinden gümrüğün ön risk analizi yapmasını sağlar. Türkiye’de giriş özet beyan elektronik ortamda giriş gümrük idaresine verilir; AB’de ise ENS süreci ICS2 sistemi üzerinden yürütülür.
