alobilgi
6183 sayılı Kanunun 48. maddesi, kamuoyunda en çok “tecil ve taksitlendirme” maddesi olarak bilinir. Devlete olan bazı kamu borçlarının belirli şartlarla ertelenmesine ve taksitlendirilmesine imkân tanır.
Maddenin temel hükümleri şöyledir:
1. Kamu borcu ertelenebilir (Tecil)
Eğer kamu borcunun vadesinde ödenmesi;
- borçluyu çok zor duruma düşürecekse,
- borçlu yazılı başvuruda bulunursa,
- gerekli durumlarda teminat gösterirse,
idare tarafından borç faiz uygulanarak en fazla 36 aya kadar ertelenebilir (taksitlendirilebilir).
2. Tecil için teminat şartı vardır
Kanunun ikinci fıkrası uyarınca normalde tecil talebinde teminat aranır.
Ancak belirli tutara kadar olan borçlarda teminat aranmayabilir; bu sınır Cumhurbaşkanı tarafından değiştirilebilir. Teminat gereken kısım için de eşik tutarı aşan bölümün yarısı kadar teminat uygulanır.
3. 13 Haziran 2026 tarihli yeni karar neyi değiştirdi?
11414 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 48. maddenin ikinci fıkrasında yer alan bu parasal sınırı değiştirdi.
Kararla birlikte ilgili tutarın 10 milyon TL olarak uygulanmasına karar verildi. Yani tecil işlemlerinde teminat şartının uygulanmasına ilişkin eşik tutar güncellendi.
Basit örnek
Bir şirketin vergi veya SGK kaynaklı kamu borcu varsa ve peşin ödeme işletmeyi ciddi mali sıkıntıya sokacaksa, 6183/48 kapsamında başvurarak borcun ertelenmesini veya taksitlendirilmesini talep edebilir. İdare, şartları değerlendirerek karar verir.
10 milyon TL’ye çıkarılan tutarın uygulamadaki etkisi, tecil (ödeme erteleme/taksitlendirme) talebinde teminat yükünü ciddi şekilde azaltmasıdır. Çünkü 6183 sayılı Kanunun 48. maddesinde kural şu şekildedir:
- Belirlenen tutara kadar → teminat aranmaz
- Bu tutarı aşan bölümün → yalnızca yarısı kadar teminat aranır
Önceki uygulamada eşik 250.000 TL, yeni uygulamada 10.000.000 TL oldu.
Aşağıda karşılaştırmalı hesap:
| Tecil Edilecek Kamu Borcu |
Eski Sistem (250 bin TL) |
Yeni Sistem (10 milyon TL) |
Fark |
| 200.000 TL |
Teminat yok |
Teminat yok |
Değişmedi |
| 800.000 TL |
(800.000−250.000)/2 = 275.000 TL teminat |
Teminat yok |
275.000 TL daha az |
| 3.000.000 TL |
(3.000.000−250.000)/2 = 1.375.000 TL teminat |
Teminat yok |
1.375.000 TL daha az |
| 10.000.000 TL |
(10.000.000−250.000)/2 = 4.875.000 TL teminat |
Teminat yok |
4.875.000 TL daha az |
| 15.000.000 TL |
(15.000.000−250.000)/2 = 7.375.000 TL teminat |
(15.000.000−10.000.000)/2 = 2.500.000 TL teminat |
4.875.000 TL daha az |
Hesaplama yöntemi mevzuattaki teminat formülüne göre yapılmıştır.
Uygulamada ne değişti?
1. Orta ölçekli borçlarda teminat fiilen kalktı
Örneğin 3 milyon TL vergi borcu için eskiden 1,375 milyon TL değerinde teminat gösterilmesi gerekebiliyordu. Artık aynı borç için teminat gerekmiyor.
2. Büyük tutarlı borçlarda teminat ihtiyacı ciddi azaldı
Örneğin 15 milyon TL borçta eskiden 7,375 milyon TL, şimdi 2,5 milyon TL teminat yeterli oluyor.
3. Tecil başvurularının erişimi genişledi
Teminat mektubu, nakit, taşınmaz veya kabul edilen diğer teminatları bulmakta zorlanan borçlular açısından başvuru maliyeti düştü. Teminat türleri 6183 kapsamındaki genel kurallara tabi olmaya devam ediyor.
Ancak bu değişiklik borcun silinmesi, faiz affı veya otomatik taksitlendirme anlamına gelmiyor; yalnızca teminat eşiğini değiştiriyor. Tecil için diğer şartlar (başvuru, zor durum değerlendirmesi, idarenin uygun görmesi vb.) devam ediyor.
