Maden İşyerlerinde Havalandırma Kuralları Değişti

Mevzuatın Adı: Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

21 Temmuz 2026 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 33316

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:

ÖZET:

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği’nde değişikliğe gitti. Yeni düzenlemeyle ana ve tali havalandırma fanlarına, yedek güç sistemine ve grizulu ocaklarda yapılacak testlere ilişkin kurallar netleştirildi.

Yönetmelik Resmi Gazete’de Yayımlandı

Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanarak 21 Temmuz 2026 tarihli ve 33316 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı. Değişiklik, yönetmeliğin yürürlüğe girdiği yayım tarihi itibarıyla uygulanmaya başlandı.

Düzenleme ile 19/9/2013 tarihli ve 28770 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan mevcut yönetmelikte tanımlar bölümüne yeni kavramlar eklendi ve yeraltı maden ocaklarındaki havalandırma sistemlerine ilişkin teknik esaslar güncellendi.

Tanımlar Bölümüne Dört Yeni Kavram Eklendi

Yönetmeliğin 4 üncü maddesindeki tanımlar listesine aşağıdaki dört yeni bent eklendi:

Ana havalandırma fanı: Yeraltı maden işyerlerinde havalandırmayı sağlamak amacıyla kullanılan ana vantilatör ya da ana aspiratör.
Tali havalandırma fanı: Ana havalandırma akışı ile bağlantısı bulunan hazırlık ve kurtarma çalışmalarının yapıldığı yerlerde kullanılan fan.
Yedek güç sistemi: Ana elektrik şebekesinden ve diğer dış besleme hatlarından bağımsız çalışan, ana enerjinin kesilmesi halinde bağlı bulunduğu sistemleri besleyebilecek kapasitedeki jeneratör veya benzeri güç sistemleri.
Yedek havalandırma fanı: Ana havalandırma fanının devre dışı kalması durumunda kullanılan vantilatör ya da aspiratör.

Ana Havalandırma Fanı Yedek Güç Sistemine Bağlanacak

Yönetmeliğin Ek-3’ünün 8.8 inci bendinin birinci cümlesi değiştirilerek, ana havalandırma fanının ana enerji sisteminin yanı sıra yedek güç sistemine de bağlı bulunması zorunlu hale getirildi. Böylece elektrik kesintisi durumunda havalandırmanın sürekliliği garanti altına alınmış oldu.

Ek-3’ün 8.11 inci bendinde yer alan “hazırlanan” ibaresi yürürlükten kaldırıldı ve bu bende, grizulu maden ocaklarında tali havalandırma fanının arızalanması halinde uygulanacak yedek fan kurulum talimatı ile bu işte görevlendirilecek çalışanların belirlenmesine ilişkin yeni bir alt bent eklendi.

Tali Havalandırmaya İlişkin Kurallar Yeniden Düzenlendi

Ek-3’ün 10.7 nci bendi tamamen yenilendi. Yeni düzenlemeye göre:

Tali havalandırma, yalnızca ana havalandırma akışı ile bağlantısı bulunan hazırlık ve kurtarma çalışmalarının yapıldığı yerlerde uygulanacak; kısa devreyi önleyecek tedbirler alınacak ve kullanılan vantüpler antistatik ve alev yürütmez özellikte olacak.
Tali havalandırma yapılan bölgedeki fanın devre dışı kalması halinde çalışanlar derhal tahliye edilecek; uygun hava koşulları ve havalandırma sağlanmadan bölgeye ve etkilenebilecek diğer tehlikeli alanlara giriş yapılmayacak.
Tali havalandırma fanının yedeği, vantüp bağlantı elemanları (kelepçe, tel vb.) ve kurulum için gerekli diğer teçhizatla birlikte kuruluma hazır şekilde fanın yanında bulundurulacak; kurulum sırasında alınacak tedbirler sağlık ve güvenlik dokümanında yer alacak.

Grizulu Ocaklarda Aylık Yedek Fan Testi Zorunluluğu

Ek-3’ün 10.13 üncü bendi de değiştirildi. Buna göre bütün grizulu ocaklarda, ocağın havalandırmasını sağlayacak güçte ana havalandırma fanı/fanları ile buna eşdeğer yedek havalandırma fanı/fanları bulundurulacak. Ana havalandırma fanının herhangi bir nedenle durması halinde yedek fanın havalandırma sürekliliğini sağlayacak şekilde derhal devreye girmesi sağlanacak.

Yedek havalandırma fanının devreye girişine ilişkin testler en geç ayda bir kez yapılacak ve kayıt altına alınacak. Testler sırasında alınması gereken tedbirler ise sağlık ve güvenlik dokümanında belirtilecek.

MADDE 1- 19/9/2013 tarihli ve 28770 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bentler eklenmiştir.

“t) Ana havalandırma fanı: Yeraltı maden işyerlerinde havalandırmayı sağlamak amacı ile kullanılan ana vantilatör ya da ana aspiratörü,

u) Tali havalandırma fanı: Ana havalandırma akışı ile bağlantısı bulunan hazırlık ve kurtarma çalışmalarının yapıldığı yerlerde kullanılan fanı,

ü) Yedek güç sistemi: Ana elektrik şebekesinden ve diğer dış besleme hatlarından bağımsız olarak çalışan, ana enerjinin kesilmesi halinde bağlı bulunduğu sistemleri besleyebilecek kapasitede tasarlanmış jeneratör veya jeneratör benzeri güç sistemlerini,

v) Yedek havalandırma fanı: Ana havalandırma fanının devre dışı kalması durumunda kullanılan vantilatörü ya da aspiratörü,”

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin Ek-3’ünün 8.8 inci bendinin birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, 8.11 inci bendinde yer alan “hazırlanan” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve aynı bende aşağıdaki alt bent eklenmiş, 10.7 nci ve 10.13 üncü bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Ana havalandırma fanı ana enerji sistemi dışında yedek güç sistemine de bağlı durumda olur.”

“g) Grizulu maden ocaklarında tali havalandırma fanının arızalanması durumunda tali havalandırma fanının yedeğinin kurulum talimatı ve bu işlemde görevlendirilen çalışanlar,”

“10.7. Tali havalandırma

10.7.1. Tali havalandırma sadece ana havalandırma akışı ile bağlantısı bulunan hazırlık ve kurtarma çalışmalarının yapıldığı yerlerde uygulanır. Tali havalandırmada kısa devreyi önleyecek tedbirler alınır. Tali havalandırmada kullanılan vantüpler antistatik ve alev yürütmez özellikte olur.

10.7.2. Tali havalandırma yapılan bölgedeki fanın devre dışı kalması durumunda, buradaki çalışanlar derhal tahliye edilir. Uygun hava özellikleri ve havalandırma sağlanmadıkça çalışanlar bölgeye ve bu durumdan etkilenebilecek diğer tehlikeli bölgelere sokulmaz.

10.7.3. Tali havalandırma yapılan bölgelerde tali havalandırma fanının yedeği, vantüp bağlantı elemanları (kelepçe, tel vb.) ve kurulum için gerekli diğer teçhizat ile birlikte kuruluma hazır bir şekilde tali havalandırma fanının yanında bulundurulur. Tali havalandırma fanı yedeğinin kurulumu sırasında alınması gerekli tedbirler sağlık ve güvenlik dokümanında belirtilir.”

“10.13 Bütün grizulu ocaklarda, ocağın havalandırmasını sağlayacak güçte ana havalandırma fanı/fanları ve ana havalandırma fanı ile eşdeğer yedek havalandırma fanı/fanları bulundurulur. Ana havalandırma fanının herhangi bir nedenle durması halinde, yedek havalandırma fanının havalandırma sürekliliğini sağlayacak şekilde derhal devreye girmesi sağlanır. Yedek havalandırma fanının havalandırma sürekliliğini sağlayacak şekilde derhal devreye girdiğine ilişkin testler en geç ayda bir yapılır ve kayıt altına alınır. Yapılan testler sırasında alınması gerekli tedbirler sağlık ve güvenlik dokümanında belirtilir.”

MADDE 3- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4- Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

FAQ – Sık Sorulan Sorular

Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğinde hangi değişiklik yapıldı? Yönetmeliğin tanımlar bölümüne ana havalandırma fanı, tali havalandırma fanı, yedek güç sistemi ve yedek havalandırma fanı tanımları eklendi; Ek-3’te havalandırma sistemlerine ilişkin teknik esaslar güncellendi.

Ana havalandırma fanı için yeni bir zorunluluk getirildi mi? Evet. Ana havalandırma fanının, ana enerji sisteminin yanı sıra yedek güç sistemine de bağlı olması zorunlu hale getirildi.

Yedek havalandırma fanı testleri hangi sıklıkla yapılacak? Grizulu ocaklarda yedek havalandırma fanının devreye giriş testleri en geç ayda bir kez yapılacak ve kayıt altına alınacak.

Tali havalandırmada hangi yeni tedbirler getirildi? Tali havalandırma yalnızca hazırlık ve kurtarma çalışmalarının yapıldığı yerlerde uygulanacak, vantüpler antistatik ve alev yürütmez olacak, fanın devre dışı kalması halinde çalışanlar derhal tahliye edilecek ve fanın yedeği kuruluma hazır şekilde yanında bulundurulacak.