1 Mart 2026 tarihinde ara verilen bir hafta vadeli repo ihalelerine tekrar başlanmasına karar verilmiştir.
Kamuoyunun bilgisine sunulur.
Kaynak: TCMB
Türk Lirası Likidite Yönetimi Nedir?
Türk Lirası likidite yönetimi, ekonomik birimlerin ödeme yükümlülüklerini zamanında yerine getirebilmesi için piyasadaki veya kurum bünyesindeki TL nakit miktarının planlanması, izlenmesi ve dengelenmesidir.
Kavram iki düzeyde kullanılır:
- TCMB açısından: Bankacılık sistemindeki TL fazlasını çekmek veya TL ihtiyacını karşılamak suretiyle kısa vadeli piyasa faizlerini para politikası hedefleriyle uyumlu tutmaktır.
- Banka ve işletmeler açısından: Günlük ödemeleri aksatmadan gerçekleştirecek kadar TL bulundururken, gereğinden fazla atıl nakit taşımamaktır.
TCMB’nin TL likidite yönetimi araçları
TCMB, piyasadaki TL miktarını başlıca şu araçlarla yönetir:
- Repo ve ters repo işlemleri
- Açık piyasa işlemleri
- TL depo alım ve satım işlemleri
- Gecelik borç verme ve borç alma imkânları
- Zorunlu karşılıklar
- Swap işlemleri
- Devlet iç borçlanma senedi alım ve satımları
Likidite açığında, bankaların TL ihtiyacı vardır; TCMB piyasaya TL sağlayabilir. Likidite fazlasında ise sistemde ihtiyaçtan fazla TL bulunur; TCMB bu fazlayı depo, ters repo veya benzeri işlemlerle çekebilir.
Temel amaçları
- Ödeme sisteminin kesintisiz çalışmasını sağlamak
- Kısa vadeli faizlerde aşırı dalgalanmayı önlemek
- Politika faizinin piyasa faizlerine aktarımını güçlendirmek
- Enflasyonla mücadeleyi ve finansal istikrarı desteklemek
- Bankacılık sistemindeki geçici nakit açıklarını veya fazlalarını dengelemek
Örneğin piyasada aşırı TL bulunması faizleri aşağı çekerek kredi ve talep koşullarını gevşetebilir. TCMB bu fazlayı çektiğinde TL likiditesi sıkılaşır. Tersine, piyasada TL kıtlığı ödeme sistemini veya piyasa işleyişini bozacak düzeye gelirse TCMB fonlama sağlayabilir.
Kısaca: TL likidite yönetimi, piyasada ne gereğinden fazla ne de ödeme sistemini aksatacak kadar az Türk lirası bulunmasını sağlayan dengeleme sürecidir. Para politikasının etkili olabilmesi için yalnızca politika faizinin belirlenmesi değil, piyasa likiditesinin de bu faizle uyumlu yönetilmesi gerekir.
