SGK Primleri Rehberi – 2026

SGK Primleri Rehberi – 2026

2026 Yılı Güncel Mevzuat, Oranlar ve Uygulama Kılavuzu

İşçi-İşveren Prim Oranları, Teşvikler, SGDP, Asgari İşçilik, Uzlaşma ve İdari Para Cezaları

2026 yılında 5510, 4447 ve 4857 sayılı Kanunlar ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde yapılan değişiklikler; SGK prim oranlarını, prime esas kazanç tavanını ve işveren teşviklerini yeniden şekillendirdi. Bu rehberde 2026 yılı asgari ücretine dayalı güncel prim tabloları, teşvik şartları, asgari işçilik ve uzlaşma mekanizması ile idari para cezaları örnek hesaplamalarla ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler: SGK primleri, 2026 SGK prim oranları, SGK teşvikleri, asgari işçilik, uzlaşma, idari para cezaları, SGDP, asgari ücret 2026

Özet

Bu rehber, 2026 yılı itibarıyla Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatının işveren ve çalışanları ilgilendiren temel unsurlarını tek bir kaynakta toplamaktadır. 19.12.2025 tarihli ve 33112 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7566 sayılı Kanun ile sigorta primine esas kazanç üst sınırı asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkarılmış, malullük-yaşlılık-ölüm sigortaları işveren prim oranı 1 puan artırılmış ve imalat dışı sektörlerde uygulanan 4 puanlık prim indirimi 2 puana düşürülmüştür. Rehber; 2026 yılı brüt asgari ücreti (33.030,00 TL) esas alınarak işçi ve işveren prim oranlarını, SGK’nın güncel teşvik ve indirimlerini, Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) oranlarını, asgari işçilik uygulamasını, uzlaşma müessesesini, idari para cezalarını ve örnek hesaplamaları ayrı başlıklar altında incelemektedir. Amaç; muhasebe, insan kaynakları ve işveren temsilcilerinin 2026 yılı bordro ve SGK yükümlülüklerini güncel mevzuata uygun biçimde yönetebilmesine katkı sağlamaktır.

Giriş

Sosyal Güvenlik Kurumu primleri, Türkiye’deki sosyal güvenlik sisteminin finansmanını sağlayan ve işveren ile çalışan arasındaki hak ve yükümlülükleri düzenleyen temel mali araçtır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği; prim oranlarından idari para cezalarına, teşviklerden asgari işçilik uygulamasına kadar geniş bir alanı düzenlemektedir. Her yıl asgari ücrette yapılan değişiklikler ile kanunlarda gerçekleştirilen düzenlemeler, işverenlerin prim yükümlülüklerini ve yararlanabilecekleri teşvikleri doğrudan etkilemektedir.

2026 yılı, SGK mevzuatı açısından özellikle iki köklü değişikliğe sahne olmuştur: Birincisi, sigorta primine esas kazanç tavanının asgari ücretin 7,5 katından 9 katına yükseltilmesi; ikincisi ise malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları işveren prim oranının 1 puan artırılmasıdır. Bunlara ek olarak imalat dışı sektörlerde uygulanan Hazine teşviki 4 puandan 2 puana düşürülmüş, buna karşılık imalat sektöründeki 5 puanlık indirim aynı şekilde sürdürülmüştür. Bu rehberde söz konusu değişikliklerin işçi ve işveren maliyetlerine etkisi, ilgili mevzuat hükümleriyle birlikte ve somut hesaplama örnekleriyle açıklanmaktadır.

1. SGK Prim Sisteminin Yasal Çerçevesi

SGK prim sistemi, birbiriyle uyumlu çalışan çok sayıda kanun, yönetmelik, tebliğ ve genelgeye dayanmaktadır. Aşağıda bu rehberin temel dayanaklarını oluşturan mevzuat listelenmiştir:

— 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Sigortalılık, prime esas kazanç, prim oranları, teşvikler, asgari işçilik ve uzlaşma (md. 81, 82, 85, 102) ile idari para cezalarının (md. 102) temel dayanağıdır.

— 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu: İşsizlik sigortası primi oranları, işsizlik ödeneği alanların istihdamı ve genç/kadın/mesleki belge sahiplerinin istihdamına yönelik teşvikleri (geçici md. 10, ek md. 4, md. 50) düzenler.

— 4857 sayılı İş Kanunu: Engelli ve eski hükümlü istihdamı zorunluluğu (md. 30), idari para cezaları ve iş sağlığı ile ilgili yükümlülükleri kapsar.

— Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği (12.05.2010 tarih ve 27579 sayılı Resmî Gazete): Sigortalılık işlemleri, prim bildirimi, asgari işçilik araştırması (md. 110-112) ve işyeri bildirgesi süreçlerinin usul ve esaslarını belirler; 16.05.2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle yıllara sâri inşaatlarda maliyet hesaplama yöntemi güncellenmiş, bu değişikliğin uygulama usul ve esasları ise SGK’nın 26.06.2026 tarihli ve 2026/16 sayılı Genelgesi (2011/13 sayılı Genelgeyi güncelleyen) ile ayrıntılandırılmıştır.

— 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İş kazası ve meslek hastalığı bildirim yükümlülükleri ile iş sağlığı ve güvenliği idari para cezalarının (md. 26) dayanağıdır.

— Asgarî İşçilik İncelemelerinde Uzlaşma Yönetmeliği (25.04.2009 tarih ve 27210 sayılı Resmî Gazete, 01.10.2008’den geçerli): Asgari işçilik incelemeleri sonucu ortaya çıkan fark prim borçları için uzlaşma usulünü düzenler.

— Asgari İşçilik Oranları Tebliği ve Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Tebliği: İnşaat ve ihale konusu işlerde uygulanacak asgari işçilik oranlarını ve birim maliyetleri her yıl güncelleyerek yayımlar; 2026 birim maliyetleri 03.02.2026 tarihli ve 33157 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

— 7566 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (19.12.2025 tarih ve 33112 sayılı Resmî Gazete): Kanunun 23. maddesi MYÖ işveren payının %11’den %12’ye çıkarılması ile imalat dışı sektörlerdeki genel prim indiriminin 4 puandan 2 puana düşürülmesinin; 24. maddesi ise prime esas kazanç üst sınırının asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkarılmasının dayanağıdır.

— 7573 sayılı Kanun (29.01.2026 tarihli ve 33152 sayılı Resmî Gazete): 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 112. maddeyle 2026 yılı asgari ücret desteğinin kanuni çerçevesini oluşturur.

— SGK Genelgeleri: Teşvik uygulama usullerini somutlaştıran 2008/93, 2009/139, 2011/45, 2020/1, 2021/26, 2021/30 ve 2025/6 sayılı genelgeler başta olmak üzere ilgili genelgeler.

2. 2026 Yılı Asgari Ücret ve Prime Esas Kazanç Sınırları

26.12.2025 tarihli ve 33119 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2025/1 sayılı Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı ile 01.01.2026 – 31.12.2026 döneminde uygulanacak günlük brüt asgari ücret 1.101,00 TL olarak belirlenmiştir. Bu tutar, SGK’nın prim hesaplamalarında esas aldığı günlük ve aylık kazanç alt sınırının (tabanın) da referansıdır. 5510 sayılı Kanunun 82. maddesine göre günlük kazancın alt sınırı asgari ücretin otuzda biri, üst sınırı ise (7566 sayılı Kanunla değiştirilen hükme göre 01.01.2026’dan itibaren) bu tutarın 9 katıdır.

Tablo 1. 2026 asgari ücret ve prime esas kazanç sınırları

Parametre	Aylık Tutar (TL)	Günlük Tutar (TL)
Brüt Asgari Ücret	33.030,00	1.101,00
Net Asgari Ücret	28.075,50	—
Prime Esas Kazanç Alt Sınırı (Taban)	33.030,00	1.101,00
Prime Esas Kazanç Üst Sınırı (Tavan)	297.270,00	9.909,00

Not: Tavan tutarı, 19.12.2025 tarihli ve 33112 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7566 sayılı Kanunla 01.01.2026 tarihinden itibaren asgari ücretin 7,5 katından 9 katına yükseltilmiştir; bu değişiklik ilk kez 2026 yılı Ocak ayı bildirge ve beyannamelerinde uygulanmıştır.

Prime esas kazanç tavanının yükseltilmesi, özellikle yüksek ücretli çalışanlar için işveren SGK prim maliyetini artıran bir etki yaratmaktadır; brüt ücreti tavanın üzerinde olan çalışanlarda prim, aşan kısım için değil sadece tavan tutar üzerinden hesaplanır. 2026 yılı tavanı, asgari ücretin 9 katı olarak 297.270 TL’dir.

2026 yılı asgari ücret desteği, 5510 sayılı Kanunun geçici 112. maddesi uyarınca prim gün sayısı x 42,33 TL formülüne göre hesaplanır ve destekten yararlanma ilgili ayda şartları sağlayan ve süresinde bildirilen gün sayısı ile sınırlıdır. Kanun metninde ve SGK’nın 2026/8 sayılı Genelgesi’nde, eksik bildirime ilişkin aylık brüt asgari ücretin onda biri (3.303 TL) toleransı veya 15 günlük ihtar güvencesine dair özel bir hüküm bulunmamaktadır.

3. 2026 Yılı İşçi ve İşveren Prim Oranları

5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalılar için 2026 yılında uygulanan prim oranları, 7566 sayılı Kanunla getirilen 1 puanlık MYÖ artışını da içerecek şekilde aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Tablo 2. 2026 normal sigorta ve işsizlik primi oranları

Sigorta Kolu	İşçi Payı (%)	İşveren Payı (%)	Toplam (%)
Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortası (MYÖ)	9	12	21
Genel Sağlık Sigortası (GSS)	5	7,5	12,5
Kısa Vadeli Sigorta Kolları (KVSK)	—	2,25	2,25
SGK Primi Ara Toplamı	14	21,75	35,75
İşsizlik Sigortası Primi	1	2	3
GENEL TOPLAM (Teşviksiz)	15	23,75	38,75

Not: SGK primi ara toplamı %35,75’tir. Bu toplamın içinde işçi payı %14, bunun %9’u MYÖ + %5’i GSS’den oluşur. İşveren payı %21,75 ise %12 MYÖ + %7,5 GSS + %2,25 KVSK’dan oluşur. KVSK oranı 02.08.2024 tarihli 7524 sayılı Kanunla %2’den %2,25’e yükseltilmiştir. (KVSK işyerinin tehlike sınıfına göre değişebilir, %2,25 genel/standart uygulamayı ifade eder.) MYÖ işveren payı 2025’te %11 iken, 7566 sayılı Kanunla 01.01.2026’dan itibaren %12’ye çıkarılmıştır; bu artış işçi payına yansımamıştır. 

2026 yılında teşviksiz toplam prim oranı %38,75’tir; bu oran işçi ve işveren paylarının toplamını ifade eder. Brüt ücrete eklenen işveren prim yükü %23,75, işçinin ücretinden kesilen pay ise %15’tir. 5510 sayılı Kanunun 81. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi kapsamındaki şartları sağlayan işverenlerde MYÖ işveren payının belirli kısmı karşılanır ve işveren maliyeti aşağıdaki oranlarda azalır.

4. SGK Prim Teşvikleri, Destekler ve İndirimleri

SGK’nın 2026 yılı güncel sunumuna göre uygulamada toplam 14 sigorta primi teşvik, destek ve indirimi bulunmaktadır: 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) kapsamındaki sigortalılar için 13, 4/1-(b) kapsamındaki sigortalılar için 1 uygulama. Aşağıdaki tablo, bunların başlıcalarını özetlemektedir.

Tablo 3. 2026 yılında uygulanan başlıca prim teşvikleri

Teşvik	Yasal Dayanak	Kapsam / Oran
MYÖ İşveren Payı İndirimi	5510 md. 81/1-(ı)	İmalat sektöründe 5 puan; diğer sektörlerde 01.01.2026’dan itibaren 2 puan indirim
Engelli Sigortalı İstihdamı	4857 md. 30	Prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan işveren sigorta primi hissesinin tamamı karşılanır
Genç, Kadın ve Mesleki Belge Sahiplerinin İstihdamı	4447 geçici md. 10	İşveren sigorta primi payının tamamı; yaş, cinsiyet ve belge durumuna göre 6-54 ay süreyle İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanır
İşsizlik Ödeneği Alanların İstihdamı (15921)	4447 md. 50	KVSK priminin %1’i ile MYÖ ve GSS primlerinin tamamı Fon tarafından karşılanır; 2026 oranlarıyla toplam avantaj %34,5, işverende kalan toplam ilave yük %4,25’tir
2026 Asgari Ücret Desteği	5510 geçici md. 112	Destek kapsamındaki prim gün sayısı x 42,33 TL; 30 gün için matematiksel tutar 1.269,90 TL’dir
Ar-Ge ve Tasarım Personeli	5746 sayılı Kanun	İşveren sigorta primi hissesinin yarısı 31.12.2028’e kadar karşılanır
Bölgesel Yatırım Teşviki	5510 ek md. 2; 2012/3305 ve 2025/9903 sayılı Kararlar	2025/9903 sisteminde 1-5. bölgelerde işveren payının yarısı, 6. bölgede işveren payının tamamı; yatırım belgesi ve program koşullarına göre 6. bölgede sigortalı payı desteği de uygulanabilir
Çok Tehlikeli Sınıfta İş Kazası Olmayan İşyerleri	4447 ek md. 4	Şartları sağlayan çok tehlikeli işyerlerinde işsizlik sigortası işveren payı üç yıl süreyle %1 olarak uygulanır
4/1-(b) Sigortalıları İçin 5 Puan İndirim	5510 md. 81/1-(j)	İsteğe bağlı sigortalılar ve muhtarlar hariç olmak üzere, şartları sağlayan 4/1-(b) sigortalılarının prime esas kazancı üzerinden 5 puan indirim

Not: İmalat dışı sektörlerdeki indirim önce 7538 sayılı Kanun ile 2024 sonunda 5 puandan 4 puana, ardından 7566 sayılı Kanunun 23. maddesi ile 01.01.2026’dan itibaren 4 puandan 2 puana indirilmiştir. İmalat sektöründe %5 indirim 31.12.2026 tarihine kadar korunmaktadır.

Teşvik şartları uygulama bazında farklıdır. Bildirgenin veya MUHSGK’nın süresinde verilmesi, tahakkuk eden primlerin ödenmesi, borçsuzluk ya da yapılandırılmış borcun düzenli ödenmesi ve kayıt dışı/sahte sigortalı tespiti bulunmaması birçok işveren teşvikinde ortak biçimde aranır; ancak bunların tamamı her teşvik için evrensel şart değildir. Örneğin 15921 ve 14857 kodlu uygulamaların şart setleri genel indirimle birebir aynı değildir. Bu nedenle seçim yapılırken ilgili teşvikin özel kanun, genelge ve e-SGK tanımlama koşulları ayrıca kontrol edilmelidir.

4.1. Teşvik Yasaklılığı

5510 sayılı Kanunun ek 14. maddesine göre, mahkeme kararıyla veya SGK denetimi ve kanunda sayılan dış tespit yollarıyla sigortasız işçi çalıştırdığı ya da bildirilen sigortalıyı fiilen çalıştırmadığı belirlenen işyerleri, ilk tespitte 1 ay süreyle teşvik, destek ve indirimlerden yararlanamaz. İlk tespit tarihinden itibaren üç yıl içinde aynı nitelikte yeni bir tespit yapılırsa, sonraki her tespit için yasak süresi 1 yıldır.

Tespit edilen kayıt dışı veya sahte sigortalı sayısının hem 5 kişiyi geçmemesi hem de toplam sigortalı sayısının %1’ini aşmaması hâlinde yasak uygulanmaz. Bu iki sınırdan herhangi birinin aşılması hâlinde ek 14. madde kapsamındaki yasak gündeme gelir. Tespitin ayrıca yersiz yararlanılmış teşvik dönemlerine etkisi, ilgili teşvikin özel hükümlerine göre değerlendirilir.

5. Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) Oranları

Sosyal Güvenlik Destek Primi, emekli aylığı kesilmeksizin hizmet akdine tabi çalışmasına izin verilen kişiler için uygulanan özel prim rejimidir. Aşağıdaki oranlar, 4/1-(a) kapsamında SGDP’ye tabi olarak çalışan emekliler içindir. Her emekli çalışanın otomatik olarak SGDP kapsamında olduğu düşünülmemelidir. Özellikle ilk defa Ekim 2008 sonrasında sigortalı olanların yeniden çalışmaya başlaması hâlinde, kanundaki istisnalar dışında emekli aylığının kesilerek normal sigorta primlerinin uygulanması söz konusu olabilir. 4/1-(b) statüsündeki faaliyetler ve geçiş hükümlerine tabi dosyalar ayrıca incelenmelidir.

SGDP’ye tabi 4/1-(a) çalışanlar için genel sağlık sigortası ve işsizlik sigortası primi alınmaz. 2026 oranları aşağıdadır.

Tablo 4. 2026 SGDP oranları

Kalem	Oran (%)	Kim Öder
SGDP İşçi Payı	7,5	Sigortalı (emekli çalışan)
SGDP İşveren Payı	22,5	İşveren
Kısa Vadeli Sigorta Kolları Primi	2,25	İşveren
SGDP Toplamı	32,25	İşçi + işveren

Not: SGDP kapsamındaki çalışanlar için 5510 md. 81/1-(ı) kapsamındaki 5 veya 2 puanlık MYÖ indirimi uygulanmaz. İşçi payı olan %7,5, brüt ücret üzerinden kesilerek sigortalıdan tahsil edilir; işverenin brüt ücrete ek prim maliyeti %22,5 SGDP işveren payı ile %2,25 KVSK toplamı olan %24,75’tir.

Örneğin, 2026 yılı brüt asgari ücreti (33.030,00 TL) üzerinden SGDP’ye tabi çalışan bir emekli için işçi payı 2.477,25 TL (%7,5), işveren SGDP payı 7.431,75 TL (%22,5) ve KVSK primi 743,18 TL (%2,25) olur. İşverenin brüt ücrete ek toplam prim maliyeti 8.174,93 TL’dir.

6. Asgari İşçilik Uygulaması

Asgari işçilik uygulaması, bir işin niteliği, kapsamı ve kapasitesine göre yürütülmesi için gerekli olan en az sigortalı sayısı, prime esas kazanç tutarı ve çalışma süresine uygun işçiliğin işverence SGK’ya bildirilip bildirilmediğinin tespitine yönelik bir denetim mekanizmasıdır. Hukuki dayanağını 5510 sayılı Kanunun 85. maddesi ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 110-112. maddeleri oluşturur. Uygulamanın amacı, kayıt dışı istihdamın önlenmesi ve Kurum gelirlerinin güvence altına alınmasıdır.

6.1. Uygulama Kapsamı

• İhale Konusu İşler: Kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işler.
• Özel Nitelikteki İnşaat İşleri: Gerçek veya tüzel kişilerce yaptırılan bina inşaatları; iskân (yapı kullanma izin belgesi) alınabilmesi için SGK’dan ilişiksizlik belgesi alınması şarttır.
• Devamlı Mahiyetteki İşyerleri: İşyeri tescilinde mahiyet kodu 1 (kamu-devamlı) veya 2 (özel-devamlı) olan, süreklilik arz eden işyerlerinde SGK müfettişlerince yürütülen incelemeler. Mahiyet kodları 3 (kamu-geçici) ve 4 (özel-geçici) geçici işyerlerini ifade eder.

6.2. Hesaplama Yöntemi

İhale konusu işlerde asgari işçilik tutarı, işverene ödenen KDV hariç toplam hakediş tutarına (malzeme fiyat farkı ve akreditif bedeli dâhil), işin niteliğine göre Asgari İşçilik Oranları Tebliği’nde belirlenen oranın uygulanmasıyla bulunur:

Formül: Bildirilmesi Gereken İşçilik = Toplam Hakediş Tutarı (KDV Hariç) × Asgari İşçilik Oranı

Özel nitelikteki inşaatlarda ise önce inşaat maliyeti, ruhsatta belirtilen yüzölçümü (m²) ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca her yıl açıklanan birim maliyet bedelinin çarpılmasıyla bulunur; bu maliyete asgari işçilik oranı uygulanır:

Formül: İnşaat Maliyeti = Yüzölçümü (m²) × Birim Maliyet Bedeli

SGK müdürlüğünce yapılan ünitece araştırma işleminde, tebliğ ile belirlenen asgari işçilik oranının %25 eksiği uygulanır; müfettiş incelemesinde ise oranın tamamı esas alınır. Bu nedenle gerekli koşulların sağlandığı dosyalarda işin ünitece araştırma aşamasında sonuçlandırılması işveren açısından daha düşük oranla tamamlanabilir.

6.3. Örnek Hesaplama

350 m² alanlı, betonarme karkas bir konut inşaatı için asgari işçilik oranı %9 olarak belirlenmiş olsun. Ünitece araştırma işleminde %25 eksiği uygulanacağından fiilen uygulanacak oran %6,75’tir.

İnşaatın toplam maliyetinin 4.000.000 TL olduğu varsayıldığında:

Formül: Asgari İşçilik Tutarı = 4.000.000 TL × %6,75 = 270.000,00 TL

Bu tutar, işverenin inşaat süresince SGK’ya en az bildirmiş olması gereken işçilik miktarını gösterir. Bildirilen işçilik bu tutarın altında kalmışsa, aradaki fark işverene tebliğ edilir ve ilişiksizlik belgesi bu farkın ödenmesi veya denetim talep edilmesi şartına bağlanır.

16.05.2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, yıllara sâri inşaatlarda maliyet hesabında inşaatın bitirildiği yıl hariç olmak üzere başlangıç ile bitiş yılı arasındaki tüm yıllara ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalamasının esas alınması usulü getirilmiştir. Bu yöntem 16.05.2026 tarihi ve sonrasında biten işler ile bu tarihten önce bitmiş olmakla birlikte henüz araştırılmamış veya fark prim borcu idari aşamada kesinleşmemiş işlerde uygulanır. Uygulama usul ve esasları SGK’nın 26.06.2026 tarihli ve 2026/16 sayılı Genelgesi ile düzenlenmiştir. Genelgenin 6.6 bölümündeki eşiklere ilişkin uygulamada il müdürlükleri arasında yorum farklılıkları bulunduğu ve düzenlemenin duruma göre lehe veya aleyhe sonuç doğurabileceği göz önünde bulundurularak devam eden projeler için ilgili sosyal güvenlik il müdürlüğü ile teyitleşilmesi önerilir.

7. Asgari İşçilik İncelemelerinde Uzlaşma

5510 sayılı Kanunun 85. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 25.04.2009 tarihli ve 27210 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asgarî İşçilik İncelemelerinde Uzlaşma Yönetmeliği, 01.10.2008 tarihinden itibaren yürürlüktedir. Uzlaşma; devamlı mahiyetteki işyerlerinde yapılan asgari işçilik incelemesi sonucunda sigortalılara mal edilemeyen fark işçilik üzerinden hesaplanan prim ve buna bağlı tutarlar ile ilgili idari para cezalarının, dava öncesinde idari yolla sonuçlandırılmasını sağlar.

7.1. Uzlaşmanın Kapsamı ve Sınırları

Uzlaşma yalnızca devamlı mahiyetteki işyerlerinde uygulanır. İşyeri mahiyet kodu 1 kamu-devamlı, 2 özel-devamlı işyerini; mahiyet kodu 3 kamu-geçici, 4 özel-geçici işyerini gösterir. Yönetmelik kapsamındaki uzlaşma, 1 veya 2 mahiyet kodlu devamlı işyerlerinde SGK müfettişlerince yürütülen asgari işçilik incelemeleri sonucunda ortaya çıkan ve belirli sigortalılara mal edilemeyen fark işçilik tutarları için mümkündür. Geçici mahiyetteki 3 ve 4 kodlu işyerleri bu uzlaşma mekanizmasının kapsamında değildir.

7.2. Uzlaşma Süreci

• Başvuru: İşveren, bizzat veya vekili aracılığıyla incelemeyi yapan müfettişe, müfettişin bağlı olduğu Grup Başkanlığına veya ilgili il müdürlüğüne yazılı başvurur. Uzlaşma talebinin inceleme tutanağına geçirilmesi de yazılı başvuru sayılır.
• Komisyon: Talep, Grup Başkanlığı bünyesinde kurulan üç asıl ve üç yedek müfettişten oluşan uzlaşma komisyonunca değerlendirilir. İncelemeyi yapan müfettiş komisyonda görev alamaz.
• Bildirim: Toplantı günü ve saati, toplantı tarihinden en az 15 gün önce işverene bildirilir.
• Kısmi Uzlaşma: İşveren, uzlaşma kapsamındaki prim aslı veya idari para cezalarından biri ya da birkaçı için uzlaşma isteyebilir. Prim aslı üzerinde uzlaşılması hâlinde, bu prime bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı da uzlaşma sonucunu izler; gecikme tutarları prim aslından tamamen bağımsız bir kalem gibi seçilemez.
• Kesinlik: Uzlaşma tutanağı düzenlendiğinde karar kesindir. Üzerinde uzlaşılan tutarlar için dava açılamaz, itiraz veya şikâyette bulunulamaz.
• Ödeme: Uzlaşılan tutarların tamamı, tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içinde ödenmelidir. Süresinde tam ödeme yapılmazsa uzlaşma bozulur ve tutar işveren lehine kazanılmış hak oluşturmaz.
• Peşin Ödeme İndirimi: Uzlaşılan idari para cezaları için 5510 md. 102/5’teki %25 peşin ödeme indirimi ayrıca uygulanmaz.

Uzlaşmanın kesin ve dava edilemez nitelikte olması nedeniyle, başvuru öncesinde fark prim matrahı, gecikme unsurları, idari para cezaları ve olası indirim birlikte değerlendirilmelidir.

8. SGK İdari Para Cezaları (2026)

5510 sayılı Kanunun 102. maddesindeki idari para cezalarının önemli bir bölümü, fiilin işlendiği tarihte geçerli brüt asgari ücretin katları üzerinden hesaplanır. 2026 yılı brüt asgari ücreti 33.030,00 TL’dir. Kesin ceza; fiilin tarihi, tespit yöntemi, işverenin defter tutma yükümlülüğü ve tekerrür şartları dikkate alınarak belirlenir.

Tablo 5. Sık karşılaşılan SGK idari para cezaları

Fiil / Yükümlülük	2026 Tutarı	Yasal Dayanak ve Açıklama
İşe giriş bildirgesinin süresinde verilmemesi	33.030,00 TL	5510 md. 102/1-a; her bir sigortalı için 1 asgari ücret
Bildirim eksikliğinin mahkeme kararı, SGK denetimi veya kanunda sayılan dış bilgiyle tespiti	66.060,00 TL	Her bir sigortalı için 2 asgari ücret
Nitelikli dış tespitin ardından bir yıl içinde yeniden bildirim eksikliği	165.150,00 TL	İlk tespit tarihinden itibaren bir yıl içinde, aynı işyerinde kanunda belirtilen dış tespit yollarıyla yeni bildirilmeme fiili belirlenirse her sigortalı için 5 asgari ücret
İşyeri bildirgesinin süresinde verilmemesi	33.030,00-99.090,00 TL	Bilanço esasına tabi olanlarda 3; diğer defterleri tutanlarda 2; defter tutmak zorunda olmayanlarda 1 asgari ücret
Defter ve belgelerin süresinde ibraz edilmemesi	99.090,00-396.360,00 TL	Bilanço esasına tabi olanlarda 12; diğer defterleri tutanlarda 6; defter tutmak zorunda olmayanlarda 3 asgari ücret

Beş kat ceza, genel anlamda “aynı fiilin bir yıl içinde tekrarı” şeklinde uygulanmaz. İlk iki katlık yaptırıma esas nitelikli dış tespitten sonra, aynı işyerinde bir yıl içinde bir veya daha fazla sigortalı için yeni bildirim eksikliğinin yine kanunda belirtilen dış tespit yollarıyla belirlenmesi gerekir.

İş kazası ve meslek hastalığı bildirimlerinde 6331 sayılı Kanun uyarınca uygulanacak idari para cezaları; işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre değişebilir. Ayrıca 5510 sayılı Kanun yönünden geç bildirim, Kurumca yapılan geçici iş göremezlik ödemelerinin işverenden tahsili gibi ayrı sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle olay tarihindeki güncel 6331 ceza tablosu ile 5510 hükümleri birlikte kontrol edilmelidir.

8.1. Peşin Ödeme İndirimi

5510 sayılı Kanunun 102. maddesinin beşinci fıkrasına göre, tebliğ edilen idari para cezasının 15 gün içinde ödenmesi hâlinde cezanın dörtte üçü tahsil edilir; başka bir ifadeyle %25 indirim uygulanır. Peşin ödeme, cezaya karşı itiraz veya dava hakkını ortadan kaldırmaz. Uzlaşma kapsamındaki idari para cezalarında ise ayrıca bu indirimden yararlanılamaz.

8.2. Cezaların Teşviklere Etkisi

Bir idari para cezasının tahakkuk etmesi, tek başına bütün teşviklerin veya “çoğu teşvikin” otomatik ve geriye dönük iptali anlamına gelmez. Sonuç, cezaya yol açan asıl ihlale ve yararlanılan teşvikin özel şartlarına göre belirlenir. Kayıt dışı çalışma veya sahte sigortalılık tespiti, 5510 ek 14 kapsamında ileriye yönelik teşvik yasağına ve yersiz yararlanılan dönemler için iptal işlemlerine yol açabilir. Buna karşılık teşvik şartıyla ilgisiz bir idari para cezasının etkisi aynı değildir. Her dosyada ihlal, yararlanılan kanun numarası ve dönem ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

9. Prim Hesaplama Örnekleri

9.1. Örnek 1: Asgari Ücretli Çalışan – Teşviksiz

2026 yılında brüt asgari ücretle (33.030,00 TL) çalışan ve herhangi bir teşvikten yararlanmayan bir işverenin maliyeti:

• İşçi SGK Primi (%14): 33.030,00 × %14 = 4.624,20 TL
• İşçi İşsizlik Sigortası Primi (%1): 33.030,00 × %1 = 330,30 TL
• İşveren SGK Primi (%21,75): 33.030,00 × %21,75 = 7.184,03 TL
• İşveren İşsizlik Sigortası Primi (%2): 33.030,00 × %2 = 660,60 TL
• İşverene Toplam Maliyet: 33.030,00 + 7.184,03 + 660,60 = 40.874,63 TL

9.2. Örnek 2: İmalat Sektörü – 5 Puan Teşvikli

Aynı çalışan için işveren, 5510 md. 81/ı kapsamındaki imalat sektörü 5 puanlık indirimden yararlanıyorsa:

• İşveren SGK Primi (%16,75): 33.030,00 × %16,75 = 5.532,53 TL
• İşveren İşsizlik Sigortası Primi (%2): 660,60 TL
• İşverene Toplam Maliyet: 33.030,00 + 5.532,53 + 660,60 = 39.223,13 TL
• Teşvik Sayesinde Sağlanan Aylık Tasarruf: 40.874,63 − 39.223,13 = 1.651,50 TL

9.3. Örnek 3: İmalat Dışı Sektör – 2 Puan Teşvikli

• İşveren SGK Primi (%19,75): 33.030,00 × %19,75 = 6.523,43 TL
• İşveren İşsizlik Sigortası Primi (%2): 660,60 TL
• İşverene Toplam Maliyet: 33.030,00 + 6.523,43 + 660,60 = 40.214,03 TL

9.4. Örnek 4: Tavan Ücretli Çalışan

Brüt ücreti prime esas kazanç tavanının (297.270,00 TL) üzerinde, örneğin 350.000 TL olan bir çalışan için prim hesaplamasında tavan tutar esas alınır; aşan kısım (52.730,00 TL) için sigorta primi hesaplanmaz.

• İşveren SGK Primi: (%21,75): 64.656,23 TL
• İşveren İşsizlik Sigortası Primi: (%2): 5.945,40 TL
• İşverene Toplam Maliyet: (Brüt Ücret Hariç Sadece Prim Yükü): 70.601,63 TL

9.5. Örnek 5: SGDP Kapsamında Emekli Çalışan

Asgari ücret düzeyinde SGDP kapsamında çalışan bir emekli için:

• İşçi SGDP Payı (%7,5): 33.030,00 × %7,5 = 2.477,25 TL
• İşveren SGDP Payı (%22,5): 33.030,00 × %22,5 = 7.431,75 TL
• Kısa Vadeli Sigorta Kolları Primi (%2,25): 33.030,00 × %2,25 = 743,18 TL
• İşverene Toplam SGDP Maliyeti: 7.431,75 + 743,18 = 8.174,93 TL

10. Vergi Mevzuatı Açısından SGK Primleri

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca çalışanın ücretinden kesilen sigortalı hissesi SGK primi ile işsizlik sigortası primi, ücretin gelir vergisi matrahı belirlenirken brüt ücretten indirilir. Normal 4/1-(a) çalışan için bu toplam 2026 yılında %15’tir.

10.1. 2026 Ücret Gelirleri Vergi Tarifesi

2026 yılında kümülatif vergiye tabi ücret matrahına uygulanacak tarife aşağıdadır.

Tablo 6. 2026 ücret gelirleri vergi tarifesi

Kümülatif Vergiye Tabi Ücret Matrahı	2026 Ücret Tarifesi
190.000 TL’ye kadar	%15
400.000 TL’nin 190.000 TL’si için 28.500 TL, fazlası	%20
1.500.000 TL’nin 400.000 TL’si için 70.500 TL, fazlası	%27
5.300.000 TL’nin 1.500.000 TL’si için 367.500 TL, fazlası	%35
5.300.000 TL’den fazlasının 5.300.000 TL’si için 1.697.500 TL, fazlası	%40

Tarife aylık brüt ücrete doğrudan uygulanmaz. Önce işçi SGK ve işsizlik primi indirilerek aylık vergi matrahı bulunur; bu tutar önceki aylardan devreden kümülatif matraha eklenir ve ilgili dilim üzerinden vergi hesaplanır.

10.2. Asgari Ücret Gelir Vergisi İstisnası

Ücret gelirlerinde, asgari ücretin brüt tutarından işçi SGK ve işsizlik primi düşüldükten sonra kalan tutara isabet eden gelir vergisi istisna edilir. İstisnayı aşan ücretin vergi dilimi belirlenirken istisna kapsamındaki matrah da kümülatif tarife hesabında dikkate alınır. İstisna nedeniyle alınmayacak vergi, ilgili ayda geçerli brüt asgari ücret üzerinden hesaplanması gereken vergiyi aşamaz. Bu nedenle “brüt asgari ücret tutarı gelir vergisinden tamamen düşülür” şeklindeki ifade teknik olarak doğru değildir; istisna, hesaplanan vergiden indirilecek aylık vergi tutarıyla sınırlıdır.

10.3. Damga Vergisi

Ücret ödemelerinde genel damga vergisi oranı binde 7,59’dur. Brüt asgari ücrete isabet eden ücret tutarı damga vergisinden istisnadır; brüt ücretin asgari ücreti aşan kısmı üzerinden binde 7,59 oranında damga vergisi hesaplanır.

10.4. İşveren Açısından Gider ve Asgari İşçilikte KDV

İşveren tarafından ödenen SGK işveren hissesi primleri, kanuni süresinde ödenmiş olmaları şartıyla ticari kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınabilir. Süresinde ödenmeyen primler, 5510 sayılı Kanunun 88. maddesi uyarınca fiilen ödendikleri döneme kadar gider yazılamaz.

Asgari işçilik hesabında ihale konusu işin hakediş veya maliyet tutarları KDV hariç dikkate alınır; malzeme fiyat farkları ve ilgili düzenlemelerde belirtilen diğer unsurlar hesaba dâhil edilir.

Pratik bordro sırası; brüt kazancın ve prime esas kazancın belirlenmesi, işçi SGK ve işsizlik primlerinin hesaplanması, aylık ve kümülatif gelir vergisi matrahının oluşturulması, tarife vergisinin hesaplanması, asgari ücret gelir vergisi istisnasının düşülmesi ve son olarak damga vergisinin hesaplanması şeklindedir.

Sonuç

2026 yılı, sosyal güvenlik mevzuatı bakımından sigorta primine esas kazanç üst sınırının asgari ücretin 9 katına yükseltilmesi, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları işveren prim oranının artırılması ve işveren teşvik sisteminde yapılan değişiklikler nedeniyle uygulama açısından önemli sonuçlar doğuran bir dönem olmuştur. Özellikle imalat dışı sektörlerde uygulanan prim indiriminin azaltılması, işverenlerin toplam istihdam maliyetini artırırken; prime esas kazanç tavanındaki yükseliş ise yüksek ücretli çalışanlar bakımından işveren prim yükünü önemli ölçüde etkilemiştir.

Bunun yanında, SGK tarafından uygulanan prim teşvikleri, asgari işçilik uygulaması, uzlaşma mekanizması ve idari para cezalarına ilişkin düzenlemeler, işverenlerin yalnızca prim ödeme yükümlülüklerini değil; bordro yönetimi, insan kaynakları uygulamaları ve yasal uyum süreçlerini de doğrudan etkileyen unsurlar hâline gelmiştir. Bu nedenle işverenlerin, yararlanabilecekleri teşvikleri doğru şekilde uygulamaları, bildirim yükümlülüklerini süresinde yerine getirmeleri ve olası idari yaptırımlara karşı gerekli önlemleri almaları büyük önem taşımaktadır.

Çalışmada; 2026 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan SGK prim oranları, işveren teşvikleri, Sosyal Güvenlik Destek Primi uygulaması, asgari işçilik sistemi, uzlaşma müessesesi ve idari para cezaları güncel mevzuat çerçevesinde açıklanmış, uygulamaya yönelik örnek hesaplamalarla değerlendirilmiştir. Böylece muhasebe, bordro ve insan kaynakları uygulayıcılarının karşılaşabilecekleri temel konular tek bir çalışma altında sistematik biçimde ele alınmıştır.

Sonuç olarak, sosyal güvenlik mevzuatında yapılan değişikliklerin yalnızca prim oranlarını değiştirmekle sınırlı olmadığı; işveren maliyetleri, teşviklerden yararlanma koşulları, bordro süreçleri ve yasal uyum yükümlülükleri üzerinde de önemli etkiler doğurduğu görülmektedir. Bu nedenle uygulayıcıların yalnızca kanun hükümlerini değil, bunlara ilişkin Cumhurbaşkanı Kararlarını, Resmî Gazete’de yayımlanan ikincil düzenlemeleri, SGK genelgelerini, genel yazıları ve Kurumun idari uygulamalarını da düzenli olarak takip etmeleri gerekmektedir. Mevzuatın dinamik yapısı dikkate alındığında, güncel düzenlemelerin sürekli izlenmesi ve uygulamaların bu değişikliklere uyumlu şekilde yürütülmesi, hem hukuki güvenliğin sağlanması hem de işverenlerin mali yükümlülüklerini doğru ve etkin biçimde yerine getirebilmeleri açısından zorunlu hâle gelmiştir.

Dipnotlar

— 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, md. 4, 81, 82, 85, 102.

— 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu, md. 50, ek md. 4, geçici md. 10.

— 4857 sayılı İş Kanunu, md. 30.

— 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, md. 26.

— 7566 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (19.12.2025 tarih ve 33112 sayılı Resmî Gazete), md. 23 ve 24.

— 7524 sayılı Kanun (02.08.2024 tarih ve 32620 sayılı Resmî Gazete), md. 28 – Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı değişikliği.

— 2025/1 sayılı Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı (26.12.2025 tarih ve 33119 sayılı Resmî Gazete).

— Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği (12.05.2010 tarih ve 27579 sayılı Resmî Gazete) md. 27, 110, 111, 112; 16.05.2026 tarih ve 33255 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklik; SGK’nın 26.06.2026 tarihli ve 2026/16 sayılı Genelgesi.

— Asgarî İşçilik İncelemelerinde Uzlaşma Yönetmeliği (25.04.2009 tarih ve 27210 sayılı Resmî Gazete).

— Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ (03.02.2026 tarih ve 33157 sayılı Resmî Gazete).

— 7573 sayılı Kanun ve 5510 sayılı Kanunun geçici 112. maddesi – 2026 yılı asgari ücret desteği.

— 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, md. 23/18 ve 103; 2026 gelir vergisi tarifesi.

— 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu, (1) sayılı tablo IV/1-b – ücretlerde binde 7,59 oranı.

Kaynakça

— 7566 sayılı Kanun

— 7573 sayılı Kanun

— Asgarî İşçilik İncelemelerinde Uzlaşma Yönetmeliği

— SGK 2026/16 Sayılı Genelge Özeti ve Metni

— 2026 Gelir Vergisi Tarifesi

— Damga Vergisi Kanunu ve (1) Sayılı Tablo

Sorumluluk Beyanı: Bu rehberde yer alan bilgiler, hazırlandığı tarih itibarıyla ulaşılabilen kamuya açık mevzuat metinleri ve resmî/uzman kaynaklara dayanılarak genel bilgilendirme amacıyla derlenmiştir. Rehber; hukuki, mali veya vergi danışmanlığı niteliği taşımamaktadır ve belirli bir işyeri, olay veya kişiye yönelik özel bir tavsiye olarak değerlendirilmemelidir. SGK mevzuatı, oranları ve tutarları sık aralıklarla değişebildiğinden, herhangi bir işlem tesis edilmeden önce ilgili Resmî Gazete metinlerinin, SGK genelgelerinin ve güncel duyuruların doğrulanması ve gerektiğinde mali müşavir, hukuk müşaviri veya SGK’nın yetkili birimlerinden profesyonel destek alınması önerilir. Rehberde yer alan hesaplama örnekleri, mevzuattaki oran ve tutarları göstermek amacıyla hazırlanmış olup bağlayıcı nitelik taşımaz; yazar ve hazırlayan, bu bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden kaynaklanabilecek doğrudan veya dolaylı zararlardan sorumlu tutulamaz.