Yargıtay’dan İş Kazası Tazminatında Yemek Ve Servis Kararı

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, iş kazasından doğan maddi tazminat hesabında işveren tarafından sağlanan yemek ve servis yardımlarının parasal karşılığı araştırılmadan hüküm kurulmasını hatalı buldu. Daire, giydirilmiş ücretin yeniden belirlenmesine ve maddi zararın buna göre hesaplanmasına karar verdi.

T.C
YARGITAY
10. HUKUK DAİRESİ
Esas No. 2025/11107
Karar No. 2026/2966
Tarihi: 09.03.2026

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi Semra Şiner tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait iş yerinde çalışmakta iken 15.11.2020 tarihinde meydana gelen iş kazasında yaralanarak malul kaldığını, şikayetçi olunmadığından Bozüyük Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/48 Soruşturma 2021/73 Karar sayılı dosyasında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, iş kazası nedeniyle Bozüyük Sosyal Güvenlik Merkezine gerekli tahkikatın yapılması, maluliyet oranının belirlenmesi ve maaş bağlanması talebiyle başvuru yapılmış olup Kurum tahkikatının halen devam ettiğini, iş kazasının elektrikçi olan ve görev tanımında yer almasa ve bu konuda uzmanlığı bulunmasa da iş yerinde mekanik ustası olmadığından makine tamirlerinde de görevlendirilen davacının arıza yapan toplama makinesinin tamiri sırasında elini makinenin zincirlerine kaptırması sonucu gerçekleştiğini, davalı işverenin iş yerinde makine tamirinde usta işçi bulundurmama, elektrik ustası olan davacıyı uzmanlığı dışında olan makine tamirinde görevlendirme, makinelerin tamiri sırasında elin kaptırılmasını önleyici tedbirler almama, makineye el kaptırılması halinde makinenin anında durmasını sağlayacak otomatik sistemleri kurmama, işçilerin elini koruyacak dayanıklılıkta eldiven vermeme, iş güvenliği önlemlerini almama, iş güvenliği eğitimlerini vermeme ile bilirkişi incelemesi sonucu tespit edilecek diğer nedenlerle kusurlu olduğunu, dava dışı üçüncü bir kişinin kusurlu olması ihtimaline binaen davalarını teselsül hükümlerine göre açtıklarını, davacının ücretinin banka hesabına yatırıldığını, davacının dar anlamda ücretine ek olarak ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili ile fazla çalışma ücretleri, prim vb. yan ödemeler de düzenlilik arz edecek şekilde bordrolarda tahakkuk ettirildiğini ve banka kanalıyla ödendiğini, ücrete ek olarak yapılan bu ödemelerin ve parayla ölçülebilen diğer sosyal yardımların da tazminata esas ücrete eklenmesi yasal zorunluluk olduğunu, bu hususta emsal Yargıtay içtihatlarının bulunduğunu, davacının çalışma hayatının en verimli döneminde, henüz 29 yaşında iken herhangi bir kusuru olmaksızın meydana gelen iş kazası sonucu ağır şekilde malul kalması davacının yaşadığı üzüntüyü artırdığını, fiziksel yaralanmanın, davacı gibi elektrikçi olan bir işçinin en çok kullandığı sağ elinde meydana gelmesi ve yine davacının parmaklarının kopması davacının geleceğine dair yoğun ve şiddetli bir kaygı yaşamasına neden olduğunu, davacının duyduğu acıyı, çektiği ıstırabı ve yaşadığı kaygıyı dindirebilecek herhangi bir meblağ bulunmasa da az da olsa manevi rahatlamanın sağlanabilmesi için işbu davanın açılması zorunlu hale geldiğini belirterek davanın kabulü ile davacının 15.11.2020 tarihinde geçirdiği iş kazasında malul kalması nedeniyle; 25.000,00 TL manevi tazminat ile fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla harcı bilirkişi incelemesi akabinde ikmal edilmek üzere tahsil talepli belirsiz alacak davası olarak 100,00 TL maddi tazminatın(sürekli ve geçici iş göremezlik), toplamda 25.100,00 TL’nin olay tarihi olan 15.11.2020’den itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve harçları ile vekalet ücretlerinin de davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 15.11.2020 tarihinde meydana gelen iş kazasında tamamen kusurlu olduğunu, müvekkili şirketin iş yerinde önem verdiği en önemli konunun işçinin güvenliği olduğunu, davacının elektrikçi olarak iş yerinde istihdam edilmekte olup hiçbir zaman mesleki bilgisinin dışında bir işte görevlendirilmediğini, 15.11.2020 tarihinde saat 19:46’da konveyör bandın hareket aktarım dişlisi arıza yapıp band durunca esas işi elektrikçi olan davacı Emre Çolak’ın dişli aksamına elini soktuğunu ve sol el işaret parmağının ucunun yaralandığını, kazanın ardından ESOGÜ Hastanesi Eskişehir’e götürüldüğünü ve tedavisinin yapıldığını, davacı vekilinin dava dilekçesinin 3. maddesinde belirttiği gibi ” fiziksel yaralanmanın davacı gibi elektrikçi olan bir işçinin en çok kullandığı sağ elinde meydana gelmesi ve yine davacının parmaklarının kopması, davacının geleceğine ilişkin şiddetli bir kaygı yaşamasına neden olmuştur” yorumunun gerçeklerden uzak acındırmaya yönelik olduğunu, zira sol el işaret parmağının ucunun yaralandığını, müvekkili şirketin gerek işçi sağlığı gerekse işçinin yasal hakları konusunda çok titiz bir uygulama içinde olup işçilerin mesleki eğitimleri için sürekli eğitim katılımı gerçekleştiren bir kuruluş olduğunu, bununla ilgili olarak davacının katıldığı 4 adet eğitim katılım formunu sunduklarını, müvekkili şirketin iş yerinde çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinde gördükleri tehlikeler, riskler ve dikkat edilmesi gereken konulara özen göstermeleri konusunda uyarıları devamlı yaptığını, davacının iş güvenliği konularını ön planda tutmadığı, iş güvenliği konusuna uymadığı, aşırı güven ve tedbirsizlikten imtina etmediği için sol işaret parmak ucunun yaralandığını, davacının kaza geçirdiği 15.11.2020 tarihinden işe başladığı 25.01.2021 tarihine kadar raporlu olduğu sürede müvekkili şirketten aldığı maaşın tam olarak kendisine ödendiğini ve kesinti yapılmadığını, davacının iş yerinde devamsızlığı olan ve keyfine göre hareket eden iş yeri kurallarına uymayan bir kimse olduğu halde hastalık döneminde çekilen maddi sıkıntılar nedeniyle iş yerinden çıkarılmadığını, 15.03.2021 tarih ve 3537 Sayılı Bozüyük Noterliğinden davacının müvekkili şirkete çektiği ihtarname ile iş akdinin haklı sebeplerle sona erdirildiği noter kanalı ile müvekkiline bildirildiğini, Bozüyük Noterliğinin 18.03.2021 tarih ve 3486 yevmiye numarası ile işe gelmeyen işçinin adresine gönderilen noter tebligatı ile işine son verildiğini, davacının dilekçesinde yer alan müvekkili iş yerinde mekanik ustası olmadığı ve bu yüzden elektrikçi olan davacının bu konularda görevlendirildiği beyanı gerçek dışı olduğunu, müvekkili şirkette mekanik ustası bulunmakta ve davacının sol işaret parmağının ucunu kaptırdığı makinede meydana gelen arızalarda yetkili olan bu mekanik ustaları olduğunu elektrikçi olan davacının hiçbir şekilde bu arızalarda kullanılmadığı halde yetkisi dışında bir müdahalede bulunduğunu, makineyi durduran elektrik butonuna bile basmadığını, müvekkili şirketin makine tamirinde ustası bulunduğunu, davacının hiçbir zaman makine tamirinde görevlendirilmediğini, makinelerin tamiri sırasında önleyici tedbir olarak makineleri tamamen durduran butonların bulunduğunu, iş güvenliği konusunda işçi sağlığına çok önem verdiği için tüm önlemleri aldığını, davacının tamamen kendi kusuru ile yaralandığını belirterek davacının taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle;

a. Yargılamada alınan hesap ve kusur bilirkişi raporlarına itirazlarının bulunduğunu,

b. Tazminata esas ücrete işverence sağlanan ayni ve nakdi yardımların dahil edilmemesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından; davacı vekilince dava dilekçesinde davacının kaza geçirdiği iş yerinde çalışırken iş yerine servisle gidip geldiği ve işverence 1 öğün yemek verildiği iddia edildiği, hükme esas alınan 07.02.2024tarihli hesap raporunda davacının giydirilmiş ücret talebine ilişkin değerlendirme yapılmaksızın hesap yapıldığı ve davacının maddi zararının 793.132,58 TLTL olarak hesaplandığı, davacı vekilince rapora ücret yönünden giydirilmiş ücretin dikkate alınmaması nedenleriyle itiraz edildiği ve devamla itiraz hakkı saklı kalmak suretiyle maddi tazminat talebini arttırdığı ve Mahkemece davacı lehine 793.132,58 TL TL maddi tazminata karar verildiği anlaşılmaktadır.

İş kazasına maruz kalan sigortalının veya ölümü halinde desteği altında bulunanların maddi zararlarının hesabında gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Gerçek ücretin ise işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarından saptanacağı, işçinin imzasının bulunmadığı iş yeri ve sigorta kayıtlarının nazara alınamayacağı, işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarının bulunmaması durumunda işçinin yaşı, kıdemi, mesleki durumu dikkate alınarak, emsal işi yapan işçilerin aldığı ücret göz önünde tutularak belirlenmesi gerektiği, Dairemizin giderek Yargıtayın yerleşmiş görüşlerindendir.

Somut olayda davacının giydirilmiş ücret iddiası yönünden Mahkemece tanık beyanlarında ifade edilmesine rağmen işverence sağlanan servis yardımı ve 1 ögün yemek yardımı ile bu yardımların parasal karşılığının usulünce tespiti yapılmaksızın davacı vekilinin bu yöndeki iddiasının dikkate alınmaması suretiyle hüküm tesisi hatalı olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; yemek ve servis yardımı yönünden yöntemince araştırma yapılarak bu yardımların parasal karşılığının tespiti ile davacı kazalının giydirilmiş ücret miktarının tereddüte yer vermeyecek şekilde belirlemek suretiyle yeniden hesap raporu aldırmak alınacak rapor ile davacının maddi zarar miktarını belirlemek ve sonuç olarak taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış hakkı da gözeten bir karar vermekten ibarettir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.