Medyan ücret Nedir?

Medyan ücret, bir ülkede veya kurumda çalışanların ücretleri küçükten büyüğe sıralandığında tam ortada kalan ücrettir.

Başka bir ifadeyle:

Çalışanların yarısı bu ücretin altında, yarısı bu ücretin üstünde kazanır.

Basit örnek:

5 çalışanın aylık net ücretleri şöyle olsun:

15.000 – 18.000 – 22.000 – 40.000 – 90.000 TL

• Medyan ücret: 22.000 TL
• Ortalama (aritmetik ortalama): 37.000 TL

(i) Yüksek maaşlar ortalamayı yukarı çeker; medyan ücreti etkilemez.

Neden Medyan Ücret Önemli?

⇒ Gelir dağılımını gösterir

• Medyan ücret düşükse, toplumun büyük kısmı düşük ücretlidir.

⇒ Asgari ücretle karşılaştırılır

• Asgari ücret / medyan ücret oranı, ücret adaletinin önemli göstergesidir.
• OECD’de bu oran genelde %45–55 bandındadır.
• Oran çok yükselirse:
  • Ücret skalası sıkışır
  • Kayıt dışılık riski artar

⇒ Sosyal politika aracı

• Yoksulluk sınırı
• Çalışan yoksulluğu
• Vergi ve sosyal destek tasarımı

Türkiye Bağlamında Medyan Ücret

Türkiye’de:

• Ortalama ücret, yüksek gelirler nedeniyle gerçeği olduğundan yüksek görünebilir.
• Medyan ücret, “ortalama çalışanın” gelirini daha doğru yansıtır.
• Bu nedenle asgari ücret tartışmalarında medyan ücret referansı giderek daha sık kullanılır.

Kısa Özet

Medyan ücret = Ücret dağılımının tam ortası
Ortalama değil, tipik çalışanı gösterir.