T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İstanbul Defterdarlığı
Gelir Kanunları Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü
Sayı: E-97895701-155[2025/20]-464441
Tarih: 06.04.2026
Konu: 1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 35/A Maddesi Uyarınca Düzenlenen Uzlaşma Tutanağıının damga vergisine tabi olup olmadığı
ÖZET:
Avukatlık Kanunu Kapsamında Düzenlenen Uzlaşma Tutanaklarına Damga Vergisi Muafiyeti
Gelir İdaresi Başkanlığı, 1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 35/A maddesi kapsamında düzenlenen uzlaşma tutanaklarının ilam niteliğinde belge olarak kabul edilmesi nedeniyle damga vergisine tabi tutulmayacağını açıkladı. İstanbul Defterdarlığı tarafından verilen özelgede, avukatlar aracılığıyla düzenlenen ve kanuni şartları taşıyan uzlaşma tutanaklarının damga vergisinden istisna olduğu belirtildi.
Gelir İdaresi Başkanlığından Önemli Özelge
İstanbul Defterdarlığı Gelir Kanunları Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü tarafından verilen 06.04.2026 tarihli özelgede, 1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 35/A maddesi kapsamında düzenlenen uzlaşma tutanaklarının damga vergisi karşısındaki durumu değerlendirildi.
Uzlaşma Tutanağının Hukuki Niteliği İncelendi
Özelgeye konu olayda, alacaklı ve borçlu arasında avukatları aracılığıyla düzenlenen uzlaşma tutanağında ödeme şartları, tarafların karşılıklı yükümlülükleri ve haklardan feragat hükümleri yer aldı.
İdare, söz konusu belgenin Avukatlık Kanununun 35/A maddesinde öngörülen usul ve esaslara uygun şekilde düzenlendiğini tespit etti.
Damga Vergisi Kanunundaki Düzenlemeler Değerlendirildi
488 Sayılı Damga Vergisi Kanununa göre belli parayı içeren mukavelenameler, tahkimnameler ve sulhnameler kural olarak damga vergisine tabi bulunuyor.
Ancak bir belgenin vergilendirilmesinde yalnızca içeriği değil, hukuki mahiyeti de dikkate alınıyor.
İlam Niteliğindeki Belgeler Damga Vergisine Tabi Değil
1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 35/A maddesine göre taraflar ve avukatları tarafından imzalanan uzlaşma tutanakları, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesi kapsamında ilam niteliğinde belge sayılıyor.
Özelgede, bu hukuki nitelik nedeniyle söz konusu uzlaşma tutanaklarının damga vergisine tabi tutulmaması gerektiği sonucuna varıldı.
Özelgenin Sonucu
Gelir İdaresi Başkanlığı, Avukatlık Kanununun 35/A maddesinde belirtilen şartları taşıyan ve ilam niteliğinde kabul edilen uzlaşma tutanaklarının damga vergisinden istisna olduğunu değerlendirdi.
Bu kapsamda, özelgeye konu edilen “1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 35/A Maddesi Uyarınca Düzenlenen Uzlaşma Tutanağı” için damga vergisi aranmayacağı belirtildi.
İlgi: …
İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve dilekçenizin incelenmesinden, 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 35/A maddesi hükmü gereğince avukatlara uzlaşma sağlama hakkı tanındığı, bu hükme uygun olarak “1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 35/A Maddesi Uyarınca Düzenlenen Uzlaşma Tutanağı” başlıklı kağıdın düzenlendiği, söz konusu uzlaşma tutanağının ek bir işleme, onay ve şerhe ihtiyaç duyulmadan ilam niteliğinde kabul edildiğinden bahisle, söz konusu kağıdın damga vergisine tabi olup olmadığı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 4 üncü maddesinde, bir kağıdın tabi olacağı verginin tayini için o kağıdın mahiyetine bakılacağı ve buna göre tabloda yazılı vergisinin bulunacağı, kağıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılacağı, mahiyeti tayin edilmek istenen kağıt üzerinde başka bir kağıda atıf yapılmışsa, atıf yapılan kağıdın hükümlerine nazaran iktisap ettiği mahiyete göre vergi alınacağı; 10 uncu maddesinde damga vergisinin nispi veya maktu olarak alınacağı, nispi vergide, kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre bu kağıtlarda yazılı belli paranın, maktu vergide kağıtların mahiyetlerinin esas olacağı, belli para teriminin, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade edeceği hükümlerine yer verilmiştir.
Aynı Kanuna ekli (1) sayılı tablonun “I.Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümünün A/l fıkrasında, belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin, A/4 fıkrasında, belli parayı ihtiva eden tahkimnameler ve sulhnamelerin nispi damga vergisine tabi olduğu hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan, 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 35/A maddesinde, “Avukatlar dava açılmadan veya dava açılmış olup da henüz duruşma başlamadan önce kendilerine intikal eden iş ve davalarda, tarafların kendi iradeleriyle istem sonucu elde edebilecekleri konulara inhisar etmek kaydıyla, müvekkilleriyle birlikte karşı tarafı uzlaşmaya davet edebilirler. Karşı taraf bu davete icabet eder ve uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma konusunu, yerini, tarihini, karşılıklı yerine getirmeleri gereken hususları içeren tutanak, avukatlar ile müvekkilleri tarafından birlikte imza altına alınır. Bu tutanaklar 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesi anlamında ilâm niteliğindedir.” hükmüne ; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun “İlam mahiyetini haiz belgeler” başlıklı 38 inci maddesinde ise “Mahkeme huzurunda yapılan sulhlar, kabuller ve para borcu ikrarını havi re’sen tanzim edilen noter senetleri, istinaf ve temyiz kefaletnameleri ile icra dairesindeki kefaletler, ilamların icrası hakkındaki hükümlere tabidir. Bu maddedeki icra kefaletleri müteselsil kefalet hükmündedir.” hükmüne yer verilmiştir.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ekinde yer alan 1/2/2025 tarihinde düzenlenen “1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 35/A Maddesi Uyarınca Düzenlenen Uzlaşma Tutanağı” başlıklı kağıdın incelenmesinden, söz konusu kağıdın … (Alacaklı), alacaklı vekili olarak Av. … ile … (Borçlu), borçlu vekili olarak da tarafınızca imzalandığı, borçlu …’in …/…/2025 tarihine kadar alacaklı …’a … TL ödeme yapacağı, belirtilen sürede ödeme yapılmaması durumunda yasal faiz işletileceği, alacaklı …’un kararlaştırılan tutar dışındaki tüm talep ve haklarından feragat edeceği, uzlaşma dava açılmaksızın gerçekleştiğinden, tarafların yargılama harç ve gideri ödemeyeceği, tarafların kendi avukatlarına karşı sorumlu olmak üzere masrafları üstleneceği belirlemelerine yer verildiği; söz konusu tutanağın 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 35/A maddesindeki usul ve esaslara göre düzenlendiği anlaşılmıştır.
Buna göre, özelge talebinize konu teşkil eden ve 1136 sayılı Kanunun 35/A maddesindeki şartlarla düzenlendiği anlaşılan “1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 35/A Maddesi Uyarınca Düzenlenen Uzlaşma Tutanağı” başlıklı kağıdın, ilam niteliğinde belge olması nedeniyle damga vergisine tabi tutulmaması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
FAQ – Sık Sorulan Sorular
1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 35/A maddesi nedir? Bu madde, avukatlara dava açılmadan önce veya dava açılmış ancak henüz duruşma başlamadan önce tarafları uzlaştırma imkânı tanımaktadır.
Uzlaşma tutanağı hangi şartlarda düzenlenir? Tarafların uzlaşmayı kabul etmesi, uzlaşma konusunun, tarihinin, yerinin ve tarafların karşılıklı yükümlülüklerinin tutanakta yer alması ve taraflar ile avukatları tarafından imzalanması gerekir.
35/A kapsamında düzenlenen uzlaşma tutanağının hukuki niteliği nedir? Bu tutanaklar, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesi kapsamında ilam niteliğinde belge kabul edilmektedir.
Uzlaşma tutanakları damga vergisine tabi midir? Gelir İdaresi Başkanlığının 06.04.2026 tarihli özelgesine göre, Avukatlık Kanununun 35/A maddesine uygun olarak düzenlenen ve ilam niteliği taşıyan uzlaşma tutanakları damga vergisine tabi değildir.
Damga Vergisi Kanununa göre sulhnameler normalde vergilendiriliyor mu? Evet. 488 Sayılı Damga Vergisi Kanununa göre belli parayı içeren sulhnameler ve bazı sözleşmeler kural olarak nispi damga vergisine tabidir.
Bu özelgenin dayanağı nedir? Özelgenin dayanağını 488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu, 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu’nun 35/A maddesi ve 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 38 inci maddesi oluşturmaktadır.
