Kamu Kurumları İçin KVKK Uyum Rehberi

Kişisel Verileri Koruma Kurumu, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının 6698 sayılı Kanun’a uyum sürecine katkı sağlamak amacıyla yeni bir rehber yayımladı.

Özet

Kaynak: Kişisel Verileri Koruma Kurumu, KVKK Yayınları No: 114, Mart 2026, Ankara (144 sayfa)

Rehberin Amacı

Rehber, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları nezdinde 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu‘na ilişkin farkındalığı artırmak, veri koruma kültürünü güçlendirmek, uygulamada karşılaşılan tereddütleri gidermek ve Kanun’un ruhuna uygun bir uygulama standardı oluşturmak amacıyla hazırlanmış. Anayasa’nın 2010’da eklenen kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı hükmüne ve bu hakkın somutlaştığı 6698 sayılı Kanun’a (2016) dayanıyor.

Bölüm Bölüm İçerik

1. Kanun’un Amacı ve Kapsamı Kanun’un temel hak ve özgürlükleri, özellikle özel hayatın gizliliğini koruma amacı ile hem kamu hem özel sektörü kapsayan uygulama alanı anlatılıyor.

2. Temel Kavramlar Kişisel veri, özel nitelikli kişisel veri, veri işleme ve işleme şartları, veri sorumlusu/veri işleyen ayrımı, veri paylaşımı ve veri aktarımı kavramları tanımlanıyor.

3. Kamu Kurumlarının Kanun Kapsamındaki Yükümlülükleri (rehberin en kapsamlı bölümü)

Genel ilkelere uyum: hukuka ve dürüstlük kurallarına uygunluk, doğruluk/güncellik, belirli-açık-meşru amaç, ölçülülük, sınırlı süre saklama

Veri işleme şartlarının doğru belirlenmesi

Kişisel verilerin hukuka uygun aktarımı (yurt içi ve yurt dışı)

Aydınlatma yükümlülüğü

Veri güvenliğine ilişkin teknik ve idari tedbirler

İlgili kişi haklarının yerine getirilmesi (düzeltme, silme/yok etme, itiraz, zararın giderilmesi)

Saklama ve imha yükümlülükleri

VERBİS’e (Veri Sorumluları Sicili) kayıt yükümlülüğü

4. İnceleme Süreçlerinde Kamu Kurumlarının Yükümlülükleri Veri sorumlusuna başvuru yolunun tüketilmesi, Kurula şikâyet süreci, bilgi/belge talebine süresinde cevap verme ve Kurul kararlarının uygulanması yükümlülüğü ele alınıyor.

5. Kamu Kurumları Arası Hukuka Uygun Veri Aktarımı Aktarıma ilişkin özel mevzuat taraması, özel düzenleme yoksa yurt içi/yurt dışı aktarımın hukuki dayanağı, aktarımda ölçülülük, güvenli aktarım yöntemleri ile sık karşılaşılan hatalı uygulamalar örneklerle açıklanıyor.

6. Kamu Kurumları Bakımından Tam ve Kısmi İstisna Halleri

• Tam istisna: kişisel verilerin tamamen kişisel/aile faaliyeti kapsamında işlenmesi; anonimleştirilerek istatistik/araştırma amaçlı işleme; millî güvenlik, kamu düzeni gibi amaçlarla sanat-tarih-edebiyat-bilim veya ifade özgürlüğü kapsamında işleme; önleyici-istihbari faaliyetler; yargı ve infaz mercilerince yürütülen işlemler
• Kısmi istisna: suç önleme/soruşturma amaçlı işleme; ilgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş veriler; denetim/düzenleme ve disiplin soruşturması amaçlı işleme; bütçe-vergi-mali konularda devletin ekonomik çıkarlarının korunması amaçlı işleme

Sonuç Bölümünün Vurguladığı Ana Noktalar

• Kamu kurum ve kuruluşları, tanımdaki kriterleri karşıladıkları ölçüde “veri sorumlusu” statüsündedir ve bu statüden doğan tüm yükümlülüklere tabidir.
• İşlenen veriler Kanun’un 4. maddesindeki genel ilkelere uygun olmalı, 5. ve 6. maddelerdeki hukuki şartlara dayandırılmalıdır.
• Kurumlar arası veya kurum-gerçek/tüzel kişi arası yurt içi aktarımlar 8. madde, yurt dışına aktarımlar ise 9. madde hükümlerine tabidir; aynı tüzel kişilik içindeki birimler/çalışanlar arası paylaşım aktarım sayılmaz.
• Veri toplanırken 10. maddedeki aydınlatma yükümlülüğü (amaç, yöntem, alıcılar, haklar) açık ve anlaşılır biçimde yerine getirilmelidir.

12. madde uyarınca veri sorumluları hukuka aykırı erişim ve işlemeyi önleyecek teknik/idari tedbirleri almak, veri işleyenlerle birlikte müştereken sorumlu olmak ve kurum içi denetim yapmak/yaptırmakla yükümlüdür.

Değerlendirme

Rehber; tanım ve genel ilkelerden başlayıp kamu kurumlarına özgü yükümlülükleri, inceleme süreçlerini, kurumlar arası veri aktarımını ve istisna hallerini somut örneklerle işleyen, uygulamaya dönük bir kılavuz niteliğinde. Özellikle VERBİS kaydı, yurt dışına veri aktarımı ve kurumlar arası aktarımın hukuki dayanağı konularında kamu kurumlarının sık karşılaştığı belirsizliklere çözüm önerileri sunuyor.

Not: Bu belge Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun telif hakkına tabidir; yukarıdaki özet genel bir bilgilendirme amacı taşır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Kaynak: KVKK