SGK Aylıklarından Prim Borcu Kesintisi

SGK, gelir veya aylık alanların GSS dâhil prim borçlarının tahsil esaslarını belirledi. Genelgeye göre kesinti oranı yüzde 10 olarak uygulanacak.

Sosyal Güvenlik Kurumu, 24 Temmuz 2026 tarihli ve 2026/19 sayılı “Gelir/Aylıklardan Prim Borcu Kesintisi” konulu Genelgeyi yayımladı. Genelgeyle, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun Ek 24’üncü maddesi kapsamında yapılacak kesintilerin usul ve esasları açıklandı.

Düzenlemenin yasal dayanağını, 5510 sayılı Kanun’a Ek 24’üncü maddeyi ekleyen 7566 sayılı Kanun’un 25’inci maddesi oluşturuyor.

Kesinti Oranı Yüzde 10 Olacak

5510 sayılı Kanun’un Ek 24’üncü maddesi, gelir veya aylıktan yapılabilecek kesinti için yüzde 25’lik üst sınır öngörüyor. SGK ise 2026/19 sayılı Genelgeyle uygulanacak kesinti oranını gelir veya aylığın yüzde 10’u olarak belirledi.

Bir kişinin birden fazla gelir veya aylık alması ve kendi sigortalılığından kaynaklanan prim borcunun bulunması durumunda, Genelgede belirtilen şartlarla ilgili ödemelerin her birinden ayrı ayrı yüzde 10 oranında kesinti yapılabilecek.

İcra Takibi ve Onay Aranmayacak

Prim ödeme yükümlüsü kendisi olan kişilerin, kendi sigortalılıkları nedeniyle oluşan GSS primi dâhil prim ve prime ilişkin borçları, SGK tarafından ödenen gelir veya aylıklardan tahsil edilecek.

Kesinti yapılabilmesi için:

• Borç hakkında icra takibi başlatılması,
• Borçlunun onayının veya muvafakatinin alınması

aranmayacak.

Kimlerin Gelir veya Aylığından Kesinti Yapılacak?

Kesinti uygulaması şu kişileri kapsayacak:

• Sürekli iş göremezlik geliri alanlar,
• Malullük veya vazife malullüğü aylığı alanlar,
• Emekli veya yaşlılık aylığı alanlar,
• Ölüm geliri veya ölüm aylığı alan eş, çocuk, anne ve babalar.

Emekli veya gelir sahibi kişinin, aylık ya da gelir bağlanmasından önceki döneme ait kendi sigortalılığından kaynaklanan prim borçları, kendisine ödenen gelir veya aylıktan kesilecek.

Vefat Eden Sigortalının Borcu Hak Sahiplerinin Aylığından Kesilebilecek

Aktif sigortalıyken vefat eden kişinin kendi sigortalılığından kaynaklanan prim borçları, bu kişi üzerinden eşine, çocuklarına veya anne ve babasına bağlanan ölüm geliri ya da ölüm aylığından tahsil edilebilecek.

Gelir veya aylık almaktayken vefat eden kişinin, kendisine gelir veya aylık bağlanan tarihten önceki döneme ait prim borçları da aynı kişi üzerinden hak sahiplerine bağlanan ölüm gelirlerinden veya aylıklarından kesilebilecek.

Kesinti Yalnızca Borçlu Kişiden Bağlanan Aylıktan Yapılacak

Vefat eden sigortalının prim borcu, hak sahibinin:

• Kendi sigortalılığından dolayı aldığı gelir veya aylıktan,
• Başka bir sigortalı üzerinden aldığı ölüm geliri veya aylığından

kesilemeyecek.

Vefat eden kişinin borcu yalnızca o kişi üzerinden bağlanan ölüm geliri veya ölüm aylığından tahsil edilebilecek.

Örneğin hem eşinden hem de babasından ölüm aylığı alan bir kişinin babasına ait prim borcu, yalnızca babasından bağlanan ölüm aylığından kesilecek. Eşinden bağlanan ölüm aylığı bu borç nedeniyle kesintiye konu edilemeyecek.

Hak Sahibinin Kendi Prim Borcu Varsa Tüm Aylıkları Kapsama Girebilecek

Ölüm geliri veya aylığı alan eş, çocuk, anne ya da babanın kendi sigortalılığından kaynaklanan prim borcu bulunması durumunda, hak sahibine ödenen ölüm gelirlerinden veya aylıklarından kesinti yapılabilecek.

Hak sahibinin birden fazla statüden ölüm geliri veya aylığı alması hâlinde, kendi prim borcu için ödenen gelir ve aylıkların tamamı kesinti kapsamına girebilecek.

Hangi Gelir ve Aylıklardan Kesinti Yapılacak?

2026/19 sayılı Genelge kapsamında kesinti yapılabilecek ödemeler şunlar olacak:

• Sürekli iş göremezlik geliri,
• Ölüm geliri,
• Yaşlılık veya emekli aylığı,
• Malullük aylığı,
• Vazife malullüğü aylığı,
• Ölüm aylığı.

Hangi Aylıklardan Kesinti Yapılmayacak?

SGK tarafından ödenmesine rağmen bedeli Hazineden karşılanan ve 5510 sayılı Kanun’daki gelir veya aylık tanımına dâhil edilmeyen bazı ödemeler kesinti kapsamı dışında tutuldu.

Buna göre:

• 5510 sayılı Kanun’un Geçici 18’inci maddesi,
• 5774 sayılı Başarılı Sporculara Aylık Bağlanması ile Devlet Sporcusu Unvanı Verilmesi Hakkında Kanun,
• 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun

uyarınca bağlanan aylıklardan Ek 24’üncü madde kapsamında prim borcu kesintisi yapılmayacak.

Hangi Prim Borçları Kesinti Kapsamında?

Gelir veya aylıklardan tahsil edilebilecek başlıca borçlar şöyle sıralandı:

• 5510 sayılı Kanun’un 60/1-g, 60/1-d, 60/7 ve Ek 13’üncü maddeleri kapsamındaki GSS prim borçları,
• Mülga 506 sayılı Kanun kapsamındaki isteğe bağlı ve topluluk sigortası prim borçları,
• 2925 sayılı Kanun kapsamındaki tarım sigortası prim borçları,
• 5510 sayılı Kanun’un Ek 5 ve Ek 6’ncı maddeleri kapsamındaki prim borçları,
• 4/1-b kapsamındaki zorunlu sigortalılıktan kaynaklanan prim borçları,
• Genelgede belirtilen 5434 sayılı Kanun kapsamındaki borçlanma, GSS primi ve intibak tashihi borçları.

Prim Borçlarında Tahsilat Sırası

Bir kişinin aynı anda birden fazla prim borcunun bulunması hâlinde kesinti şu sırayla uygulanacak:

1. GSS ve Ek 13’üncü madde kapsamındaki borçlar,
2. İsteğe bağlı, topluluk, tarım, Ek 5 ve Ek 6 kapsamındaki borçlar,
3. 4/1-b kapsamındaki zorunlu sigortalılık borçları,
4. Genelgede sayılan 4/1-c ve 5434 sayılı Kanun kapsamındaki borçlar.

Her borç grubunda, zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlanacak.

Borçların 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilmesi durumunda varsa nafaka alacakları öncelikle tahsil edilecek. Ardından SGK’nin prim ve diğer alacakları için kesinti yapılacak.

Diğer SGK Kesintileriyle Birlikte Uygulama

Gelir veya aylıkta 5510 sayılı Kanun’un 96’ncı maddesi kapsamında devam eden bir kesinti varsa Ek 24’üncü madde kapsamındaki prim borcu kesintisi, mevcut kesinti tamamlandıktan sonra başlayacak.

Ek 24 kapsamında prim borcu kesintisi başladıktan sonra 96’ncı maddeye göre yeni bir kesinti oluşursa iki kesinti birlikte yürütülecek.

Prim Borcuna İtiraz Nereye Yapılacak?

Yanlış Kesintiler İade Edilecek

Yanlış veya yersiz tahsil edilen primler, 5510 sayılı Kanun’un 89’uncu maddesindeki genel hükümlere göre ilgili SGK birimlerince iade edilecek.

İade sırasında kişinin SGK’ye veya Hazine ve Maliye Bakanlığına başka bir borcunun bulunup bulunmadığı da dikkate alınacak.

Kesintinin yapıldığı gelir veya aylığın sonradan yersiz bağlandığının belirlenmesi durumunda ise aylığın kesinti öncesindeki toplam tutarı, 5510 sayılı Kanun’un 96’ncı maddesine göre geri alınacak.