T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İstanbul Defterdarlığı
Gelir Kanunları Gelir ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı: E-62030549-125[6-2025/]-
Tarih: 21.04.2026
Konu: Şirketin Bağlı Ortaklık/İştiraklerinin İştirakler/Bağlı Ortaklıklar Hesaplarından Çıkarılan Enflasyon Düzeltmesi Sonucu Oluşanlar Dahil Maliyet Bedeli/Kayıtlı Değerinin Kazancın Tespitinde İndirimi
İlgi: …
ÖZET:
Gelir İdaresi Başkanlığı, mahkeme kararıyla müsadere edilen bağlı ortaklık ve iştiraklerin, enflasyon düzeltmesi sonucu oluşanlar dahil maliyet bedeli veya kayıtlı değerlerinin kurum kazancının tespitinde gider olarak indirilemeyeceğini bildirdi.
İstanbul Defterdarlığı tarafından verilen 21.04.2026 tarihli özelgede, mahkeme kararı gereği müsaderesine karar verilen bağlı ortaklık ve iştiraklerin şirket kayıtlarından çıkarılması halinde, bunlara ilişkin maliyet bedeli veya kayıtlı değerlerin vergi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınıp alınamayacağı değerlendirildi.
Özelge talebinde, iştirakler ve bağlı ortaklıklar hesaplarında yer alan ve enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan tutarlar dahil olmak üzere maliyet bedellerinin veya kayıtlı değerlerin, Gelir Vergisi Kanunu’nun 40’ıncı maddesinin birinci fıkrasının 3 numaralı bendi kapsamında gider yazılıp yazılamayacağı soruldu.
Gelir İdaresi Başkanlığı, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 6’ncı maddesi uyarınca safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanunu’nun ticari kazanca ilişkin hükümlerinin uygulanacağını hatırlattı.
Ayrıca Gelir Vergisi Kanunu’nun 38’inci maddesinde bilanço esasına göre ticari kazancın tespitinde Vergi Usul Kanunu’nun değerleme hükümleri ile Gelir Vergisi Kanunu’nun 40 ve 41’inci maddelerine uyulacağının düzenlendiği belirtildi.
Gelir Vergisi Kanunu’nun 40’ıncı maddesinin birinci fıkrasının 3 numaralı bendi kapsamında ise işle ilgili olmak şartıyla, sözleşmeye, ilama veya kanun emrine dayanılarak ödenen zarar, ziyan ve tazminatların safi kazancın tespitinde indirilebileceği ifade edildi.
Bu kapsamda Gelir İdaresi Başkanlığı, mahkeme kararı gereği müsaderesine karar verilen bağlı ortaklık ve iştiraklerin, iştirakler ve bağlı ortaklıklar hesaplarından çıkarılması gereken enflasyon düzeltmeleri sonucu oluşanlar dahil maliyet bedelleri veya kayıtlı değerlerinin, Gelir Vergisi Kanunu’nun 40/1-3 maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceğini belirtti.
Buna göre söz konusu tutarların, kurum kazancının tespitinde gider olarak indirim konusu yapılması mümkün bulunmuyor.
İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden,
-Şirketinizin iştirakleri ve bağlı ortakları adına … …/… Esas, …/… Karar sayılı dosyası ile ilgili verilen müsadere kararının … tarihli …/… Esas …/… sayılı ilamıyla 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 54 ve 55 inci maddeleri uyarınca müsaderesine ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereğince temyiz davasının esastan reddiyle mahkumiyet, beraat ve müsadereye ilişkin hükümlerin ayrı ayrı onanmasına karar verildiği,
-……………………………… Daire Başkanlığının …/…/……… tarih E-…-…-… sayılı yazıları ile; Şirketlerin müsaderesine ilişkin yargı merci kararı uyarınca pay defterlerinde “5237 sayılı Kanunun 54 ve 55 inci maddeleri uyarınca müsaderesine” kaydı işlenerek Maliye Hazinesi adına gerekli değişikliklerin yapılması ve yapılan işlemler konusunda bilgi verilmesine ilişkin talimat gönderildiği, bunun üzerine Şirketlerin müsaderesine ilişkin yargı merci kararı uyarınca pay defterlerinde 5237 sayılı Kanunun 54 ve 55 inci maddeleri uyarınca müsaderesine kaydı işlenerek T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı adına tek ortak olarak gerekli değişikliklerin yapıldığı
belirtilerek, mahkeme kararı gereği müsaderesine karar verilen bağlı ortaklık ve iştiraklerinizin Şirketinizin iştirakler ve bağlı ortaklıklar hesaplarından çıkarılmak zorunda olunan enflasyon düzeltmeleri sonucu oluşanlar dahil maliyet bedellerinin veya kayıtlı değerlerinin Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendi hükmü uyarınca kurum kazancının tespitinde gider olarak indirim konusu yapılıp yapılmayacağı hususunda bilgi talep edildiği anlaşılmaktadır.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde, “(1) Kurumlar vergisi, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safî kurum kazancı üzerinden hesaplanır.
(2) Safî kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticarî kazanç hakkındaki hükümleri uygulanır. ……….” hükmü yer almaktadır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun;
– 38 inci maddesinde, “Bilanço esasına göre ticari kazanç, teşebbüsdeki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müsbet farktır. Bu dönem zarfında sahip veya sahiplerce:
1. İşletmeye ilave olunan değerler bu farktan indirilir;
2. İşletmeden çekilen değerler ise farka ilave olunur.
Ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında, Vergi Usul Kanunu’nun değerlemeye ait hükümleri ile bu kanunun 40 ve 41’inci maddeleri hükümlerine uyulur.”
– 40 ıncı maddesinde, “Safi kazancın tespit edilmesi için, aşağıdaki giderlerin indirilmesi kabul edilir:
…
3. İşle ilgili olmak şartiyle, mukavelenameye veya ilama veya kanun emrine istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar;
…”
hükümlerine yer verilmiştir.
Bu çerçevede, mahkeme kararı gereği müsaderesine karar verilen bağlı ortaklık ve iştiraklerinizin Şirketinizin iştirakler ve bağlı ortaklıklar hesaplarından çıkarılması gereken enflasyon düzeltmeleri sonucu oluşanlar dahil maliyet bedelleri veya kayıtlı değerlerinin, Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendi kapsamında değerlendirilmeyeceğinden, kurum kazancının tespitinde gider olarak indirim konusu yapılması mümkün değildir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
FAQ – Soru Cevap
Özelgenin konusu nedir? Özelgenin konusu, mahkeme kararıyla müsadere edilen bağlı ortaklık ve iştiraklerin, şirket kayıtlarından çıkarılması sırasında ortaya çıkan maliyet bedeli veya kayıtlı değerlerin kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınıp alınamayacağıdır.
Şirket özelge talebinde hangi konuda görüş istemiştir? Şirket, mahkeme kararı gereği müsadere edilen bağlı ortaklık ve iştiraklerin, şirketin iştirakler ve bağlı ortaklıklar hesaplarından çıkarılması nedeniyle oluşan maliyet bedellerinin veya kayıtlı değerlerinin gider yazılıp yazılamayacağını sormuştur.
Enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan tutarlar da özelge kapsamında değerlendirilmiş midir? Evet. Özelgede, iştirakler ve bağlı ortaklıklar hesaplarından çıkarılması gereken tutarlar değerlendirilirken enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan tutarlar dahil maliyet bedeli veya kayıtlı değerler dikkate alınmıştır.
Müsadere ne anlama gelmektedir? Müsadere, mahkeme kararıyla belirli malvarlığı değerlerinin devlet mülkiyetine geçirilmesini ifade eder. Özelgeye konu olayda şirketin bağlı ortaklık ve iştiraklerine ilişkin payların mahkeme kararıyla Maliye Hazinesi adına geçirilmesi söz konusudur.
Şirketin iştirak ve bağlı ortaklıkları hangi gerekçeyle kayıtlardan çıkarılmıştır? Şirketin bağlı ortaklık ve iştirakleri hakkında verilen müsadere kararı nedeniyle, pay defterlerinde gerekli değişiklikler yapılmış ve ilgili şirketlerde T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı adına tek ortak olarak kayıt yapılmıştır.
Şirket hangi kanun hükmüne dayanarak gider indirimi talep etmiştir? Şirket, Gelir Vergisi Kanunu’nun 40’ıncı maddesinin birinci fıkrasının 3 numaralı bendi kapsamında gider indirimi yapılıp yapılamayacağı konusunda görüş talep etmiştir.
Gelir Vergisi Kanunu’nun 40/1-3 maddesi neyi düzenlemektedir? Gelir Vergisi Kanunu’nun 40/1-3 maddesi, işle ilgili olmak şartıyla sözleşmeye, ilama veya kanun emrine dayanılarak ödenen zarar, ziyan ve tazminatların safi kazancın tespitinde gider olarak indirilebileceğini düzenlemektedir.
Gelir İdaresi Başkanlığı bu talebi nasıl değerlendirmiştir? Gelir İdaresi Başkanlığı, mahkeme kararıyla müsadere edilen bağlı ortaklık ve iştiraklere ilişkin kayıtlı değerlerin, Gelir Vergisi Kanunu’nun 40/1-3 maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceğini belirtmiştir.
Müsadere edilen iştiraklerin maliyet bedeli gider yazılabilir mi? Hayır. Özelgeye göre, mahkeme kararı gereği müsadere edilen iştiraklerin maliyet bedellerinin kurum kazancının tespitinde gider olarak indirim konusu yapılması mümkün değildir.
Müsadere edilen bağlı ortaklıkların kayıtlı değerleri gider yazılabilir mi? Hayır. Özelgeye göre, müsadere edilen bağlı ortaklıkların kayıtlı değerleri kurum kazancının tespitinde gider olarak indirilemez.
Enflasyon düzeltmesi kaynaklı değer artışları gider olarak dikkate alınabilir mi? Hayır. Özelgede, enflasyon düzeltmesi sonucu oluşanlar dahil maliyet bedelleri veya kayıtlı değerlerin gider yazılamayacağı açıkça belirtilmiştir.
Bu tutarlar zarar, ziyan veya tazminat olarak kabul edilmiş midir? Hayır. Gelir İdaresi Başkanlığı, söz konusu tutarların Gelir Vergisi Kanunu’nun 40/1-3 maddesinde yer alan zarar, ziyan veya tazminat kapsamında değerlendirilemeyeceği görüşündedir.
Kurum kazancının tespitinde hangi kanun hükümleri dikkate alınmıştır? Özelgede, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 6’ncı maddesi ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 38 ve 40’ıncı maddeleri dikkate alınmıştır.
Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 6’ncı maddesi neyi düzenlemektedir? Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 6’ncı maddesine göre kurumlar vergisi, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanır. Safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanunu’nun ticari kazanç hükümleri uygulanır.
Gelir Vergisi Kanunu’nun 38’inci maddesi özelgede neden yer almaktadır? Gelir Vergisi Kanunu’nun 38’inci maddesi, bilanço esasına göre ticari kazancın nasıl tespit edileceğini düzenlediği için özelgede dayanak olarak yer almıştır.
Özelgeye göre nihai sonuç nedir? Özelgeye göre, mahkeme kararı gereği müsadere edilen bağlı ortaklık ve iştiraklerin, şirketin kayıtlarından çıkarılması gereken enflasyon düzeltmesi sonucu oluşanlar dahil maliyet bedelleri veya kayıtlı değerleri, kurum kazancının tespitinde gider olarak indirilemez.
Bu özelge hangi mükellefler açısından önemlidir? Bu özelge, bağlı ortaklık veya iştirakleri mahkeme kararıyla müsadere edilen ve bu varlıkları kayıtlarından çıkarmak zorunda kalan kurumlar vergisi mükellefleri açısından önem taşımaktadır.
Özelgeye göre muhasebe kayıtlarından çıkarılan tutarın vergi matrahına etkisi nedir? Özelgeye göre, söz konusu tutarlar kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınamayacağından, vergi matrahını azaltıcı bir unsur olarak kullanılamaz.
