5510 Sayılı Kanun 2 Puan / 5 Puan İndirim Teşviki – 2026

I. Giriş:

5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran özel sektör işyeri işverenlerine yönelik;

— Kayıtlı istihdamın artırılması,

— Gönüllü uyumun ve düzenli prim ödeme kültürünün yaygınlaştırılması,

— Kadınlar, gençler ve engelliler gibi dezavantajlı grupların istihdamının artırılması,

— Bölgesel gelişmişlik düzeyi farklılıklarının azaltılması,

— Bölgesel, stratejik ve öncelikli yatırımların özendirilmesi

amaçlarıyla çeşitli sigorta primi teşvik, destek ve indirimleri uygulanmaktadır.

Bunun yanında primlerin düzenli ödenmesinin özendirilmesi amacıyla 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılara yönelik de prim indirimi uygulanmaktadır.

Halihazırda uygulaması devam eden toplam 14 adet sigorta primi teşviki bulunmaktadır. Bunların 13’ü 4/a sigortalı çalıştıran işyerlerine, 1’i 4/b sigortalılarına yöneliktir.

Bu teşvikler şunlardır:

— Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortası İşveren Hissesinden 2 Puan İndirim

— Yurtdışına Götürülen/Gönderilen Sigortalılar İçin Uygulanan 5 Puan İndirim

— 4/b (Bağ-Kur) 5 Puan İndirim

— Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararlar Uyarınca Uygulanan Teşvik

— Asgari Ücret Desteği

— İşsizlik Ödeneği Alanların İstihdamı Halinde Uygulanan Prim Teşviki

— Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşyerleri İçin İşsizlik Sigortası Primi Teşviki

— Genç, Kadın ve Mesleki Belge Sahibi Olanların İstihdamına Yönelik Teşvik

— Engelli Sigortalıların İstihdamına Yönelik Teşvik

— Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerine İlişkin Teşvik

— Kültür Yatırımları ve Girişimlerine Yönelik Uygulanan Sigorta Primi Teşviki

— Sosyal Hizmetlerden Faydalanan Kişilerin İstihdamına Yönelik Teşvik

— Sosyal Yardım Alanların İstihdamına Yönelik Teşvik

— İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinin Desteklenmesi Teşviki

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından özel sektör işverenlerine yönelik uygulanan prim teşviklerinden biri olan “2 Puan / 5 Puan İndirim” teşviki, işletmelerin istihdam maliyetlerini azaltmayı ve kayıtlı istihdamı teşvik etmeyi amaçlayan önemli bir düzenlemedir. 1 Ekim 2008 tarihinden bu yana yürürlükte olan bu teşvik, işverenlerin sigorta prim yüklerini hafifleterek hem işletmelerin rekabet gücünü artırmayı hem de kayıt dışı istihdamla mücadeleyi hedeflemektedir.

Teşvik, sektöre göre iki farklı oranda uygulanmaktadır: imalat dışı sektörlerde 2 puan, imalat sektöründe ise 2026 yılı sonuna kadar 5 puan olarak hayata geçirilmektedir. Bu nedenle uygulama, mevzuatta ve uygulamada hem “2 Puan İndirim” hem de imalat sektörüne özgü “5 Puan İndirim” olarak birlikte anılmaktadır.

Bu makalede, 5510 sayılı Kanun‘un 81. maddesi kapsamında uygulanan bu teşvikin yasal dayanağı, kapsamı, her iki orana ilişkin yararlanma koşulları ve güncel rakamlarla uygulama örnekleri ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır.

II. Yasal Dayanak

Teşvikin yasal çerçevesini aşağıdaki mevzuat hükümleri oluşturmaktadır:

• 5510 sayılı Kanun’un 81. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendi
• 5510 sayılı Kanun’un geçici 108. maddesi
• SGK tarafından yayımlanan çeşitli genelgeler: 2008/93, 2009/139, 2011/45, 2020/1, 2021/26, 2021/30, 2025/6 ve 2026/1 sayılı Genelgeler

Teşvikin uygulama başlangıç tarihi 1 Ekim 2008 olup, herhangi bir bitiş tarihi belirtilmemiştir; yani teşvik, ilgili şartların sağlanması kaydıyla süreklilik arz etmektedir. Teşvikin belge/kanun numarası ise 5510 olarak kayıtlıdır.

III. Teşvikin Kapsamı ve İşleyişi

Bu teşvik, özel sektör işverenlerince çalıştırılan sigortalıların prime esas kazançları üzerinden hesaplanan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi işveren hissesinin belirli bir puanlık kısmına karşılık gelmektedir. Bu tutar, işveren tarafından ödenmek yerine Hazine tarafından karşılanmaktadır. Uygulamadaki puan oranı, işyerinin faaliyet gösterdiği sektöre göre değişmektedir:

İmalat Dışı Sektörler: 2 Puan İndirim

İmalat dışı sektörlerde faaliyet gösteren özel sektör işyerleri için indirim oranı 2 puan olarak uygulanmaktadır. Bu, işveren hissesine ait malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları priminin 2 puanlık kısmının Hazine tarafından karşılanması anlamına gelmektedir.

İmalat Sektörü: 5 Puan İndirim

İmalat sektöründe faaliyet gösteren işyerleri için ise bu indirim oranı, standart 2 puanın üzerine çıkarılarak 2026 yılı sonuna kadar 5 puan olarak uygulanmaktadır. Bu düzenleme, imalat sanayiinin desteklenmesi ve üretim maliyetlerinin düşürülmesi amacıyla getirilmiş özel bir teşvik ayrıcalığıdır ve imalat sektörü işverenlerine imalat dışı sektörlere kıyasla belirgin biçimde daha yüksek bir mali avantaj sağlamaktadır.

IV. Teşvikten Yararlanma Şartları

İster 2 puan (imalat dışı sektörler), ister 5 puan (imalat sektörü) oranında olsun, işverenlerin bu teşvikten faydalanabilmesi için aşağıdaki koşulların eksiksiz biçimde sağlanması gerekmektedir:

• Zamanında bildirim: Aylık prim ve hizmet belgesinin / muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin yasal süresi içinde SGK’ya verilmesi.
• Zamanında ödeme: Sigorta primlerinin yasal süresinde ödenmesi.
• Borç bulunmaması: Türkiye genelinde prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme zammı ile cezası borcunun bulunmaması (borcun yapılandırılmış, tecil edilmiş veya taksitlendirilmiş olması ve düzenli ödenmesi halinde bu şart yerine getirilmiş sayılır).
• Kayıt dışı istihdamdan uzak durulması: İşyerinde kayıt dışı sigortalı çalıştırılmaması ve sahte sigortalı bildiriminde bulunulmaması.
• Kurum niteliği: İşyerinin, 5335 sayılı Kanun‘un 30. maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait olmaması.
• İşin niteliği: Yapılan işin, 2886 ve 4734 sayılı Kanunlar ile 4734 sayılı Kanun‘un 3. maddesi kapsamında veya uluslararası anlaşmalara istinaden yapılan alım ve yapım işlerinden olmaması.

Bu şartlardan herhangi birinin sağlanamaması durumunda işveren, ilgili dönem için teşvikten yararlanamaz.

Önemli Not:

Sosyal güvenlik destek primine tabi çalışan sigortalılardan ve yurtdışında çalıştırılan sigortalılardan dolayı bu indirimden yararlanılamaz.

Bu istisna, teşvikin yalnızca Türkiye’de fiilen çalıştırılan ve normal sigorta statüsünde bildirilen sigortalılar için geçerli olduğunu, emekli olup sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışanlar ile yurtdışında istihdam edilen sigortalıların bu kapsamın dışında tutulduğunu göstermektedir.

V. Rakamlarla Teşvik Örnekleri (2026 Yılı Brüt Asgari Ücretine Göre)

Aşağıda 2026 yılı brüt asgari ücret esas alınarak hem prime esas kazanç alt sınırından (PEK Alt Sınırı: 33.030 TL) hem de prime esas kazanç üst sınırından (PEK Üst Sınırı: 297.270,00 TL) hesaplanan örnek tutarlar yer almaktadır.

İmalat Dışı Sektörler (2 Puan İndirim)

İmalat Sektörü (5 Puan İndirim)

Örneklerden de görüleceği üzere, imalat sektöründe faaliyet gösteren işyerleri, imalat dışı sektörlere kıyasla çok daha yüksek bir prim indirimi avantajından yararlanmaktadır. Örneğin PEK üst sınırından hesaplama yapıldığında, imalat dışı sektörde teşvik tutarı 5.945,40 TL iken, imalat sektöründe bu tutar 14.863,50 TL’ye ulaşmakta, yani neredeyse 2,5 kat daha fazla bir destek sağlanmaktadır.

VI. Teşvikin Ekonomik ve Sosyal Önemi

Bu teşvik uygulaması, birden fazla boyutta önemli etkiler doğurmaktadır:

• İşveren maliyetlerinin azaltılması: İşverenlerin sigorta prim yükünün bir kısmının Hazine tarafından karşılanması, istihdam maliyetlerini doğrudan düşürmektedir.
• Kayıtlı istihdamın teşvik edilmesi: Teşvikten yararlanma şartları arasında kayıt dışı istihdamın bulunmaması koşulu, işverenleri yasal çalıştırma pratiklerine yönlendirmektedir.
• İmalat sektörüne özel destek: 2026 yılı sonuna kadar imalat sektöründe uygulanan 5 puanlık indirim, Türkiye’nin üretim ve sanayi politikaları doğrultusunda bu sektöre ekstra bir rekabet avantajı sağlamaktadır.
• Mali disiplinin teşvik edilmesi: Prim ve borç ödemelerinin düzenli yapılması şartı, işverenleri kamuya olan yükümlülüklerini zamanında yerine getirmeye teşvik etmektedir.

VII. Sonuç

5510 sayılı Kanun kapsamındaki “2 Puan / 5 Puan İndirim” teşviki, Türkiye’de sosyal güvenlik sisteminin işveren maliyetlerini dengelerken kayıtlı istihdamı özendiren, uzun soluklu ve köklü bir uygulamadır. 2008 yılından bu yana yürürlükte olan bu düzenleme, özellikle imalat sektörüne sağlanan ilave 3 puanlık destekle (toplamda 5 puana çıkan indirimle) 2026 yılı sonuna kadar sanayi üretimini ve istihdamını desteklemeye devam edecektir.

İşverenlerin bu teşvikten tam anlamıyla yararlanabilmesi için, prim ve belge bildirimlerini zamanında yapmaları, borçlarını düzenli ödemeleri ve kayıt dışı istihdamdan kaçınmaları büyük önem taşımaktadır. Aksi takdirde, önemli bir mali destek kaynağından mahrum kalma riskiyle karşı karşıya kalabilirler.

Bu makale, SGK tarafından yayımlanan kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır.