Ömer Bolat Açıkladı: TIR Şoförlerine 15 Günlük Transit Vize, Körfez’e Kara Yolu Hızlanacak
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamulleri İhracatçılar Birliği’nin (İKMİB) düzenlediği “İhracatın Yıldızları Ödül Töreni”nde yaptığı konuşmada, Hürmüz Boğazı’ndaki kapanmanın Türkiye’nin dış ticaretine etkilerini ve buna karşı alınan önlemleri anlattı. Bakan Bolat’ın açıklamasına göre, Suudi Arabistan yönetimiyle yürütülen yoğun diplomatik temaslar sonucunda, kara yoluyla transit ticaret için tüm TIR şoförlerine 15’er günlük transit geçiş vizeleri sağlandı. Bu gelişme sayesinde Türkiye’den başta Suudi Arabistan ve Katar olmak üzere Körfez ülkelerine daha kısa sürede sevkiyat yapılabilecek.
Bolat, bu yeni uygulamanın yalnızca ihracat açısından değil, ithalat ve tedarik zinciri açısından da kritik önemde olduğunu vurguladı. Özellikle gübre tedariki bakımından Körfez hattının yeniden işler hale gelmesinin Türkiye’ye önemli avantaj sağlayacağını belirtti. Açıklamaya göre Türkiye’den çıkan kamyonlar, Suriye ve Ürdün üzerinden Suudi Arabistan’a ve diğer Körfez ülkelerine ulaşabilecek; bu da bölgesel ticareti hızlandıracak.
Hürmüz Boğazı krizi sonrası Türkiye’nin aldığı önlemler
Bakan Bolat konuşmasında, son yıllarda küresel ekonominin peş peşe krizlerle karşı karşıya kaldığını; pandemi, yüksek enflasyon, tedarik zinciri bozulmaları, savaşlar ile enerji ve gıda arzı sorunlarının dünya ticaretini derinden etkilediğini söyledi. Rusya-Ukrayna, Hindistan-Pakistan ve İsrail-İran gerilimlerinin de küresel ekonomi üzerinde baskı oluşturduğunu ifade eden Bolat, Türkiye’nin bu zorlu döneme rağmen ekonomik dayanıklılığını koruduğunu anlattı.
Enerji tarafında ise hükümetin önceden aldığı tedbirlerin işe yaradığını belirten Bolat, petrol, doğal gaz ve LNG tedarikinde kaynak çeşitliliğinin önemine dikkat çekti. Depoların dolu olması sayesinde Türkiye’nin 33 günlük süreçte ciddi bir arz sıkıntısı yaşamadığını söyledi. Birçok ülkede akaryakıt istasyonu kuyrukları, elektrik kesintileri ve eğitimde aksaklıklar görülürken, Türkiye’de enerji arzının vatandaşlara ve reel sektöre yansıtılmadığını ifade etti. Ayrıca enerji fiyat artışlarının etkisini azaltmak amacıyla eşel mobil sisteminin 4 Mart’ta devreye alındığını ve bunun kamu maliyesine 600 milyar liranın üzerinde gelir kaybı/fedakârlık getirdiğini belirtti.
Körfez ihracatında dikkat çeken düşüş
Haberde öne çıkan en önemli ekonomik verilerden biri, Körfez ülkelerine yapılan ihracattaki düşüş oldu. Bakan Bolat’ın verdiği bilgilere göre, Türkiye’nin geçen yıl Körfez ülkelerine ihracatı yaklaşık 31 milyar dolar, ithalatı ise 25,5 milyar dolar seviyesindeydi. Bu ihracatın yüzde 44,3’ü kara yoluyla yapılırken, ithalatta deniz yolu yüzde 40 ile ilk sırada yer aldı.
Ancak 1-29 Mart döneminde Türkiye’nin Körfez ülkelerine ihracatında yıllık bazda yüzde 36,5’lik azalış yaşandığı, aylık ihracatın 1,2 milyar dolara gerilediği açıklandı. Aynı dönemde bölgeden ithalat ise enerji fiyatlarındaki artışın etkisiyle yüzde 3 yükselerek 1,6 milyar dolar oldu. Bakan Bolat, ihracattaki düşüşte özellikle Birleşik Arap Emirlikleri, Irak, İran ve Suudi Arabistan kaynaklı kayıpların belirleyici olduğunu söyledi.
Transit vize kararı ticareti nasıl etkileyecek?
Bolat’ın açıklamalarına göre, Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması nedeniyle alternatif lojistik hatlarının devreye alınması zorunlu hale geldi. Bu kapsamda Suudi Arabistan ile sağlanan transit vize kolaylığı, Türk taşımacılığı açısından yeni bir koridor anlamına geliyor. TIR şoförlerine verilen 15 günlük transit geçiş vizeleri sayesinde sevkiyatların daha öngörülebilir ve daha hızlı yapılması hedefleniyor. Bakan, bu düzenlemenin karşılıklı ticareti hızlandıracağını özellikle vurguladı.
Ayrıca Suriye ile transit ticaret düzenlemesinin kısa süre önce başlamış olması da Türkiye’nin kara yolu lojistiği açısından elini güçlendiren bir başka gelişme olarak öne çıktı. Bakan Bolat, savaş sona erdiğinde Türkiye’nin bölgedeki tedarik ve lojistik güvenliği bakımından en güvenilir ülkelerden biri olarak öne çıkacağını savundu.
Gübre ve enerji alanında kritik adımlar
Haberde, yalnızca lojistik değil; tarım ve enerji arz güvenliği açısından alınan kararlar da öne çıkıyor. Bolat, Türkiye’nin gübre konusunda ihracatı durdurduğunu, ithalatta gümrük vergisini sıfıra indirdiğini ve antrepolarda bekleyen gübrelerin iç piyasaya yönlendirilmesine yönelik tedbirler aldığını söyledi.
Kimya sektörü vurgusu: 32 milyar dolarlık ihracat
Törenin ev sahibi sektör olan kimya sanayine de özel vurgu yapan Bakan Bolat, kimyanın Türkiye’nin ikinci büyük ihracat sektörü olduğunu belirtti. Geçen yıl sektör ihracatının 32 milyar dolar olduğunu söyleyen Bolat, kimyanın sanayinin hemen her alanıyla bağlantılı stratejik bir sektör olduğunu ifade etti. Dünyada yıllık AR-GE harcamasının 165 milyar dolar, sektörde çalışan kişi sayısının ise 120 milyon olduğunu aktardı.
Bolat ayrıca, Türkiye’nin plastikte dünyada altıncı, Avrupa’da ise ikinci büyük üretici konumunda olduğunu; kozmetik, hijyen ürünleri, temizlik ürünleri, ilaç ve tıbbi cihaz alanlarında da güçlü bir üretim ve ticaret kapasitesine ulaştığını söyledi. Açıklamaya göre Türkiye’nin sağlık alanındaki toplam ihracatı 4 milyar dolar, ilaç ihracatı 2,4 milyar dolar, tıbbi cihaz ihracatı ise 1,5 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.
