Bakan Kacır, 2026–2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı kapsamında dijital altyapılarda en az 10 milyar dolarlık kaynağın harekete geçirilmesinin hedeflendiğini açıkladı. Plan, 100 bin uygulama profesyoneli yetiştirilmesini de öngörüyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Bahçeşehir Üniversitesinde düzenlenen yapay zekâ zirvesinde Türkiye’nin 2030 hedeflerini anlattı. Kacır; insan kaynağı, veri merkezleri, Türkçe dil modeli, KOBİ destekleri ve etik kurallara odaklanan yol haritasının dört temel eksen ve 16 eylemden oluştuğunu belirtti.
Veri Merkezlerinde Kapasite Artırılacak
Kacır, veri merkezlerinin toplam kurulu gücünün yaklaşık 250 megavat seviyesinden 2030 yılına kadar en az 1 gigavata çıkarılmasının hedeflendiğini söyledi.
Veri merkezi, bulut bilişim ve yapay zekâ altyapılarında özel sektörün öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık kaynağın harekete geçirilmesi planlanıyor. Bu kapsamda HIT-30 Programı ile yatırımların hızlandırılması ve hesaplama kapasitesinin büyütülmesi amaçlanıyor.
100 Bin Uygulama Profesyoneli Yetiştirilecek
Eylem planı kapsamında 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli yetiştirilmesi hedefleniyor.
Türkiye’nin 81 ilinde kurulacak Yapay Zekâ Okuryazarlığı Atölyeleriyle iki yılda 5 milyon vatandaşa ulaşılması öngörülüyor. Gençlerin teknoloji yetkinliklerinin geliştirilmesinde eğitim programları ve teknoloji atölyeleri de kullanılacak.
En Az 2 Bin Kamu Veri Seti Açılacak
Sağlık, tarım, eğitim ve elektronik ticaret başta olmak üzere farklı alanlardan en az 2 bin kamu veri seti, Ulusal Veri Kütüphanesi üzerinden erişime açılacak.
Araştırmacıların, girişimcilerin ve şirketlerin bu verilerden yararlanarak yeni yapay zekâ çözümleri geliştirmesi amaçlanıyor.
BİLGE ile Türkçe Yapay Zekâ Geliştirilecek
Kacır, Türkçenin zenginliğini ve toplumun kültürel birikimini yansıtması amaçlanan BİLGE dil modelinin araştırmacılar ve girişimcilerle buluşturulacağını açıkladı.
Model aracılığıyla Türkçe yapay zekâ çözümlerinin geliştirilmesi ve farklı sektörlerde kullanımının yaygınlaştırılması hedefleniyor. Türkçe Büyük Dil Temel Modeli Sektörel Uyarlama Çağrısı ile sektörlerin ihtiyaçlarına yönelik projeler de destekleniyor.
KOBİ’lere Yapay Zekâ Kuponları
Kacır, KOBİ’lerin maliyet ve rekabet avantajı elde etmesi için KOSGEB Yapay Zekâ Kredi Programı’nın uygulamaya alındığını belirtti.
Plan kapsamında hayata geçirilmesi öngörülen yapay zekâ kuponlarıyla işletmelerin ihtiyaç duydukları teknolojilere erişimi kolaylaştırılacak. TÜBİTAK Yapay Zekâ Ekosistem Çağrılarıyla da yerli teknolojilerin ürün, hizmet ve ekonomik değere dönüşmesi destekleniyor.
Yenilikçi Çözümler Deney Alanlarında Test Edilecek
Sağlık, enerji ve akıllı üretim gibi öncelikli sektörlerde düzenleyici deney alanları kurulacak. Girişimciler, geliştirdikleri çözümleri bu alanlarda güvenli ve öngörülebilir koşullarda test edebilecek.
Elde edilen deneyimlerin, düzenlemelerin geliştirilmesinde ve başarılı uygulamaların yaygınlaştırılmasında kullanılması planlanıyor. Sağlık, eğitim ve istihdam gibi alanlarda sistemlerin etkilerinin kullanıma sunulmadan önce değerlendirilmesi; insan denetimi ve teknik güvenlik testlerinin sürece dâhil edilmesi öngörülüyor.
Ulusal Yapay Zekâ Etik Kurulu Oluşturulacak
Oluşturulması planlanan Ulusal Yapay Zekâ Etik Kurulu, mahremiyetin korunması, ayrımcılığın önlenmesi ve çocukların güvenliği konularında geliştiricilere ve kurumlara rehberlik edecek.
Kacır, yapay zekânın ekonomik fırsatlarının yanında güvenlik ve etik risklerinin de ele alınması gerektiğini vurguladı. Teknolojinin insan haklarını ve onurunu koruyarak geliştirilmesi gerektiğini belirten Kacır, algoritmaların insanın ahlaki ve hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını ifade etti.
