Kültür Yatırımları ve Girişimlerine Yönelik Sigorta Primi Teşviki – 2026

Ön Bilgi

5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran özel sektör işyeri işverenlerine yönelik;

• Kayıtlı istihdamın artırılması,
• Gönüllü uyumun ve düzenli prim ödeme kültürünün yaygınlaştırılması,
• Kadınlar, gençler ve engelliler gibi dezavantajlı grupların istihdamının artırılması,
• Bölgesel gelişmişlik düzeyi farklılıklarının azaltılması,
• Bölgesel, stratejik ve öncelikli yatırımların özendirilmesi

amaçlarıyla çeşitli sigorta primi teşvik, destek ve indirimleri uygulanmaktadır.

Bunun yanında primlerin düzenli ödenmesinin özendirilmesi amacıyla 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılara yönelik de prim indirimi uygulanmaktadır.

2026 teşvik envanteri

SGK’nin 12 Ocak 2026 tarihli rehberi, uygulaması devam eden 14 sigorta primi teşvik, destek ve indirimini listeliyordu. 31 Temmuz 2026 tarihli 7590 sayılı Kanunla 4447 sayılı Kanuna eklenen geçici 36. madde, bu tarihten sonra geçici bir turizm prim desteği daha getirdi. Bu yüzden envanter sayısı mutlaka tarih belirtilerek verilmelidir.

SGK’nin Ocak 2026 rehberinde yer alan başlıklar:

• Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları işveren hissesinden 2 puan indirim
• Yurt dışına götürülen veya gönderilen sigortalılar için 5 puan indirim
• 4/b sigortalıları için 5 puan indirim
• Yatırımlarda devlet yardımları kapsamında prim desteği
• Asgari ücret desteği
• İşsizlik ödeneği alanların istihdamı hâlinde prim teşviki
• Çok tehlikeli sınıftaki işyerleri için işsizlik sigortası primi teşviki
• Genç, kadın ve mesleki belge sahibi istihdamına yönelik 06111 teşviki
• Engelli sigortalı istihdamına yönelik teşvik
• Araştırma, geliştirme ve tasarım faaliyetlerine ilişkin teşvik
• Kültür yatırımları ve girişimlerine yönelik sigorta primi teşviki
• Sosyal hizmetlerden yararlanan kişilerin istihdamına yönelik teşvik
• Sosyal yardım alanların istihdamına yönelik teşvik
• İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin desteklenmesi

Yeni geçici turizm desteği (4447 geçici 36)

7590 sayılı Kanunun 11. maddesiyle eklenen düzenleme; 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında turizm işletmesi belgesine sahip özel sektör konaklama tesisi işyerlerinde, 2026 Mayıs-Aralık ayları içinde tesisin faaliyette bulunduğu dönemlerle sınırlı olarak uygulanır.

• Destek tutarı: İlgili ayda uzun vadeli sigorta kollarına tabi bildirilen sigortalıların prim ödeme gün sayısı x 116,67 TL.
• Birlikte kullanım: Diğer prim teşvikleri uygulandıktan sonra kalan SGK primini aşamaz.
• Temel koşullar: Beyannamenin ve primlerin süresinde verilmesi/ödenmesi; destek işyerine ait vadesi geçmiş borcun bulunmaması veya yapılandırmanın düzenli sürmesi.
• Kapsam dışı: Sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar, yabancı uyruklu sigortalılar ve yurt dışında çalışan sigortalılar.
• Dönem: 2026/Mayıs döneminden geçerli olmak üzere 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Özet

5225 Sayılı Kanun Kapsamında Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği

Kültür yatırımları ve kültür girişimleri için 55225 / 25225 kodlu SGK desteği

Belge, fiilî çalışma, personel sınırı, hesaplama ve bildirim kuralları

Kısa sonuç: 5225 sayılı Kanun kapsamındaki destek; Kültür Yatırımı Belgesinde 55225 koduyla, kalan işveren sosyal sigorta primi hissesinin %50’si için azami 3 yıl; Kültür Girişimi Belgesinde 25225 koduyla %25’i için azami 7 yıl uygulanır. 55225 ve 25225 ayrı kanunlar değil, SGK belge kanun numaralarıdır.

Teşvikin Temel Bilgileri

Tablo 1 – Teşvikin Temel Bilgileri

1. Kültür Yatırımı ve Kültür Girişimi Ayrımı

Belge türü, dönüşüm, devir, geçerlilik ve iptal işlemleri 24.04.2009 tarihli ve 27209 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yürürlükteki Belgelendirme Yönetmeliğine göre izlenir. 16.08.2005 tarihli ve 25908 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nitelikleri ve Nicelikleri Yönetmeliği, güncel Yönetmeliğin 31’inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

24.04.2009’dan önce düzenlenen belgeler kendiliğinden geçersiz olmaz. Güncel Yönetmeliğin geçici 1’inci maddesi uyarınca, belge aldıkları dönemdeki şartları korudukları sürece geçerliliklerini sürdürebilirler. SGK kodu her durumda Bakanlığın düzenlediği ve geçerliliği devam eden belge türüne göre seçilmelidir.

Tablo 2 – 55225 ve 25225 SGK Kodlarının Kullanımı

Aşama ve belge bağlantısı: Kültür Yatırımı Belgesi döneminde 55225 koduyla en çok üç yıl %50 destek uygulanır. Yatırım tamamlanıp Kültür Girişimi Belgesi düzenlendiğinde SGK tanımı güncellenir ve girişim belgesinin başlangıç tarihinden itibaren 25225 koduyla en çok yedi yıl %25 destek uygulanır. Yanlış kod, yersiz karşılanan tutarın ferileriyle tahsili riskini doğurur.

2. İşveren ve İşyeri Yönünden Yararlanma Şartları

2026 uygulamasında aşağıdaki şartların birlikte izlenmesi gerekir:

• İşverenin kurumlar vergisi mükellefi olması.
• Kültür ve Turizm Bakanlığınca düzenlenmiş geçerli Kültür Yatırımı Belgesi veya Kültür Girişimi Belgesinin bulunması.
• Belgedeki yatırım/girişim ile teşvikten yararlanılan işyeri ve faaliyetin uyumlu olması.
• MUHSGK/APHB’nin yasal süresinde verilmesi.
• Türkiye genelinde vadesi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ve bunlara bağlı gecikme cezası/gecikme zammı borcu bulunmaması.
• Yapılandırılmış veya tecil ve taksitlendirilmiş borçlar varsa ödeme planına uyulması.
• İlgili SGK il müdürlüğü/sosyal güvenlik merkezince 55225 veya 25225 tanımının yapılmış ve e-SGK ekranında aktif görünmesi.

Ödeme koşulunun sınırı: SGK 2010/109 sayılı Genelgede, 5225 desteğinden yararlanmak için işveren üzerinde kalan cari ay priminin yasal sürede ödenmesi ayrıca bir yararlanma şartı olarak düzenlenmemiştir. Ancak ödenmeyen tutar borca dönüşür ve izleyen aylardaki Türkiye geneli borçsuzluk kontrolünü etkileyebilir. 5510 kapsamındaki genel prim indiriminin süresinde ödeme koşulu ise ayrıca uygulanır.

3. Sigortalı ve Fiilî Çalışma Şartı

Destek, yalnızca belgeli yatırım veya girişimde münhasıran ve fiilen çalışılan sürelere uygulanır. Personel Tebliği bakımından personel, 4857 sayılı İş Kanununa tabi çalışanları ifade eder. Sigortalının ayın bir bölümünde kapsam dışı çalışması varsa gün ve prime esas kazanç ayrıştırılmalıdır.

• Ücretli yıllık izin veya işverence ücret ödenen istirahat/diğer çalışılmayan sürelerde prime esas kazanç oluşsa bile bu süreler 5225 desteğine dahil edilmez. Genel indirim şartları varsa ayrı satırda 5510 koduyla bildirilebilir.
• Ücretsiz izin, ücretsiz istirahat veya prime esas kazanç doğurmayan diğer süreler için ayrı bir 5510 kazanç satırı oluşturulmaz; yalnızca uygun eksik gün nedeni bildirilir.
• Belgeli faaliyet dışındaki başka işte veya başka işyerinde geçirilen süreler kapsam dışıdır.
• Sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ile yurt dışında çalıştırılan sigortalılar destek kapsamına alınmaz.
• Aynı sigortalı ve aynı çalışma süresi için ikinci bir işveren hissesi teşvikiyle mükerrer yararlanılamaz.

Gün ayrıştırma örneği: Sigortalı bir ayda 22 gün belgeli kültür girişiminde fiilen çalışmış ve 8 gün ücretli yıllık izin kullanmışsa 22 güne ait gün/kazanç 25225 koduyla; 8 günlük izin ücreti ise genel indirim şartları sağlanıyorsa 5510 koduyla ayrı bildirilir. İzin ücretsiz olsaydı o günler için kazanç satırı değil, yalnız uygun eksik gün nedeni bildirilirdi.

4. Teşvik Kapsamındaki Azami Personel Sayısı

Destekten yararlanabilecek personel sayısı sınırsız değildir. Kültür yatırımlarında kapalı alan büyüklüğü; kültür girişimlerinde faaliyet türü, sınıfı ve kapasitesi dikkate alınır. Personel Tebliğindeki oran ve sayılar uygulanırken kesirler yukarı yuvarlanır.

Tablo 3 – Kültür Yatırımları İçin Azami Personel Sayıları

• Uzman personel ile teknik personelin toplamı, toplam personel sayısının en az %15’i olmalıdır.
• Kültür girişimlerinde azami personel sayısı faaliyet türüne göre değişir. Kültür merkezlerinde 50–100, müzelerde 4–80 ve sinema işletmelerinde 8–50 aralığında sınırlar bulunabilir.
• Kültür girişimleri için belirlenen azami personel sayısı, Maliye Bakanlığının olumlu görüşü alınarak Kültür ve Turizm Bakanlığınca en fazla %50 artırılabilir. Bu artış otomatik değildir; Bakanlık işlemi ve belge kaydı gerekir.
• Operasyonel kontrolde öncelik, Personel Tebliğinin 8’inci maddesi uyarınca kültür belgesine işlenmiş azami personel sayısındadır. Tebliğ ve SGK 2010/109 sayılı Genelge bu kayıtla birlikte kontrol edilir.
• Güncel belgede bulunmayan eski A/B/C sınıfları işveren tarafından mülga mevzuattan hareketle yeniden oluşturulmamalıdır.

5. Başvuru, Sistem Tanımı ve Aktivasyon

Belge sahibi işveren, işyerinin bağlı bulunduğu SGK il müdürlüğü veya sosyal güvenlik merkezine işveren dilekçesi, geçerli Kültür Yatırımı/Girişimi Belgesi örneği ve vergi dairesinden alınmış kurumlar vergisi mükellefiyet yazısıyla başvurur. SGK, işyeri ile belgeli faaliyet bağlantısını gösteren ek bilgi veya belge isteyebilir.

SGK incelemesinden sonra işyeri 55225 veya 25225 koduna tanımlanır. İlk bildirimden önce e-SGK teşvik tanımlama ekranında aktivasyon kontrol edilmeli; belge başlangıç/bitiş ve destek süresi bordro takvimine işlenmelidir.

6. Destek Oranı ve 2026 Hesaplama Mantığı

2026 yılında standart işveren sosyal sigorta primi hissesi %21,75’tir. İşveren işsizlik sigortası primi olan %2, 5225 desteğinin hesabına girmez. Uygulamada önce şartları sağlanan 5510 sayılı Kanun kapsamındaki genel prim indirimi, ardından 5225 desteği hesaplanır. Genel indirim 2026’da imalat dışı işyerlerinde 2 puan, imalat işyerlerinde 5 puandır.

Tablo 4 – 2026 Yılında Birleşik Prim Avantajı

Formül: (1) %21,75 işveren sosyal sigorta primi hissesinden 5510 genel indirimi düşülür. (2) Kalan oran, 55225 kodunda %50; 25225 kodunda %25 ile çarpılır. (3) İşveren işsizlik sigortası primi %2 ayrıca işverende kalır.

7. 2026 Asgari Ücret Üzerinden Örnek Hesap

Örnekte aylık prime esas kazanç 33.030,00 TL, standart toplam prim oranı %38,75 kabul edilmiştir. Teşviksiz toplam prim 12.799,13 TL’dir.

Tablo 5 – 33.030,00 TL PEK İçin 2026 Prim Karşılaştırması

Örnek niteliği: Hesaplar tek sigortalı ve tam ay içindir. Gerçek tahakkuk; prime esas kazanç, fiilî çalışma günü, işyeri sektörü, 5510 indirim şartları ve SGK yuvarlama kurallarına göre değişebilir. Bir kuruşluk yuvarlama farkları tahakkuk bileşenlerine göre oluşabilir.

8. MUHSGK/APHB Bildiriminde Dikkat Edilecekler

• Belge türüne uygun 55225 veya 25225 kodunu seçin.
• Yalnız fiilen çalışılan gün ve bu günlere isabet eden prime esas kazancı teşvikli satıra taşıyın.
• Ücretli izin/istirahat gibi prime esas kazanç bulunan kapsam dışı süreleri şartları varsa 5510 koduyla ayrı bildirin; ücretsiz ve kazançsız sürelerde yalnız doğru eksik gün nedenini kullanın.
• Azami personel sınırını her ay bordro kapanışından önce kontrol edin.
• Bildirgeyi yasal süresinde verin ve belge/faaliyet durumundaki değişiklikleri SGK tanımına gecikmeden yansıtın.
• Borç, yapılandırma ve ödeme planı kontrollerini Türkiye geneli işveren bazında yapın.

Geriye dönük yararlanma kuralı: 2021/Mayıs ve sonrasındaki dönemlerde 5510 sayılı Kanunun ek 17’nci maddesi uyarınca, yasal süresinde verilmiş bildirgenin sonradan teşvikli kanun numarasına çevrilmesi veya seçimin değiştirilmesi kural olarak mümkün değildir. İlk MUHSGK/APHB’nin yasal süreden sonra verilmesi halinde de SGK 2010/109 uyarınca 5225 desteği uygulanmaz.

Dar istisna: SGK 2021/16 sayılı Genelgeye göre işveren, yararlanma için gerekli belge ve bilgileri süresinde sunduğu halde SGK sistem tanımı/tescil işlemi yapılmamış ya da gecikmişse veya Kültür ve Turizm Bakanlığı bilgiyi SGK’ye hiç bildirmemiş ya da geç bildirmişse ve gecikme işveren iradesi dışındaysa, geriye dönük işlem ayrıca değerlendirilebilir. Bu istisna geniş yorumlanmamalı; dosya bazında SGK’dan yazılı değerlendirme alınmalıdır.

9. Diğer Teşviklerle Birlikte Uygulama

Aynı sigortalı ve aynı çalışma süresi için birden fazla işveren hissesi teşvikinden mükerrer yararlanılamaz. Alternatif teşvikler arasında işveren bakımından daha avantajlı olan uygulama seçilebilir.

Bununla birlikte 2026 SGK hesaplama sistematiğinde 5510 sayılı Kanunun genel prim indirimi ile 5225 desteği ardışık hesaplanır. Bu nedenle Tablo 4 ve Tablo 5’teki toplam avantaj iki unsurun birleşimidir.

10. Teşvikin Sona Ermesi ve Yersiz Yararlanma

Aşağıdaki durumlar gelecek dönemler için teşvikin durmasına veya haksız/yersiz karşılanan dönem tutarlarının ferileriyle geri alınmasına yol açabilir:

• Belgenin iptal edilmesi, hükümsüz kalması veya yararlanma şartlarının kaybedilmesi.
• Azami 3 ya da 7 yıllık destek süresinin dolması.
• MUHSGK/APHB’nin yasal süresinde verilmemesi.
• Borçsuzluk şartının kaybedilmesi veya yapılandırma/taksit planının aksatılması.
• Fiilen çalışılmayan günlerin 55225/25225 koduyla bildirilmesi.
• Azami personel sınırının aşılması.
• Yanlış kod seçilmesi veya aynı dönem için mükerrer destekten yararlanılması.
• Belgenin Bakanlık onayı olmadan devredilmesi ya da SGK tanımının güncellenmemesi.

Faaliyetin sona ermesinde geri alma sınırı: Belgenin geçersiz olduğu veya yararlanma koşullarının bulunmadığı dönemlerde yanlış karşılanan primler geri alınır ve geleceğe yönelik teşvik durur. Ancak 5225 sayılı Kanunun 10’uncu maddesindeki özel geri alma hükmü, mücbir sebep dışında faaliyetin sona ermesi ve bir yıl içinde yeniden başlatılmaması halinde yatırım aşamasında sağlanan destek, teşvik ve haklara ilişkindir. İşletme dönemindeki bütün geçmiş desteklerin her faaliyet sona ermesinde otomatik olarak topluca geri alınacağı biçiminde yorumlanmamalıdır.

11. Sık Karıştırılan Noktalar

55225 ve 25225 kanun değildir. Bunlar SGK bildiriminde kullanılan belge kanun numaralarıdır; yasal dayanak 5225 sayılı Kanunun 5/1-c maddesidir.

İşsizlik sigortası primi desteklenmez. İşveren payı olan %2, 5225 hesabının dışında kalır.

Her çalışılmayan gün aynı biçimde bildirilmez. Ücretli ve prime esas kazançlı kapsam dışı süreler ile ücretsiz/kazançsız süreler birbirinden ayrılmalıdır.

Personel artışı otomatik değildir. Kültür girişimlerinde %50’ye kadar artış için olumlu Maliye görüşü ve Bakanlık işlemi gerekir.

Devir gerçek kişiye yapılamaz. Güncel Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde belge başka bir tüzel kişiye devredilebilir.

Geriye dönük kod değişikliği kural değil, çok dar bir istisnadır. 2021/Mayıs ve sonrası için işveren iradesi dışındaki idari gecikme kanıtlanmadıkça değişiklik yapılamaz.

12. Mevzuat ve Kaynakça

Aşağıdaki bağlantılar 31.07.2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Resmî Gazete tarihi bakımından 2006 tarihli uygulama Yönetmeliğinin doğru künyesi 14.07.2006 / 26228’dir.

— 5225 sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanunu — Desteğin kanuni dayanağı; özellikle m.5/1-c ve m.10.

— 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — Genel prim indirimi ve ek 17’nci madde dahil güncel kanun metni.

— SGK 2010/109 sayılı Genelge — Başvuru, kodlar, fiilî çalışma, personel sınırı ve bildirim esasları.

— SGK 2021/16 sayılı Genelge — 2021/Mayıs sonrası geriye dönük teşvik değişikliği ve işveren iradesi dışındaki istisnalar (erişim kopyası).

— 5510 ek 17 uygulamasına ilişkin GİB duyurusu — 7316 sayılı Kanun sonrasında geriye dönük teşvik değişikliği yasağına ilişkin duyuru.

— SGK – 2026 Sigorta Primi Teşvikleri Sunumu — 2026’da yürürlükteki teşvikler, genel indirim ve temel yararlanma şartları.

— SGK – Güncel Sigorta Primi Teşvik, Destek ve İndirimleri — SGK’nın güncel bilgilendirme sayfası.

— SGK – 2026 Prime Esas Kazanç Miktarları — 2026 günlük ve aylık prime esas kazanç alt/üst sınırları.

— Kültür Yatırım ve Girişimlerine Gelir Vergisi Stopajı, Sigorta Primi İşveren Payı ve Su Bedeli İndirimi ile Enerji Desteği Uygulamasına Dair Yönetmelik— 14.07.2006 tarihli ve 26228 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan temel uygulama Yönetmeliği.

— Kültür Yatırımlarının ve Girişimlerinin Belgelendirilmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmelik — 24.04.2009 tarihli yürürlükteki belge, dönüşüm, devir ve iptal düzenlemesi.

— Teşvik Kapsamında Çalıştırılacak Personele İlişkin Usul ve Esaslar Tebliği — Personel tanımı, oranlar, azami sayılar ve kültür belgesine kayıt kuralı.

— 5225 sayılı Kanun Genel Tebliği — Kanunun uygulanmasına ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı düzenlemesi.

— Kültür ve Turizm Bakanlığı – Teşvik Unsurları — Bakanlığın güncel teşvik bilgilendirme sayfası.

Sorumluluk beyanı: Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki, mali veya sosyal güvenlik danışmanlığı değildir. Uygulama öncesinde işverenin güncel kültür belgesi, SGK sistem tanımı, borç durumu ve somut bordro kayıtları ilgili kurumlar nezdinde doğrulanmalıdır.